McDonald’s’ın Ekmek Tedarikçisi Meksika merkezli Grupo Bimbo bünyesinde faaliyet gösteren Bimbo QSR, Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde yer alan Kandıra Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde yeni bir üretim yatırımı planlıyor. İstanbul’da mevcut üretim tesisi bulunan şirketin, OSB’den arazi satın aldığı ve bölgede yeni tesis yatırımı için hazırlık yaptığı belirtiliyor.

Bimbo QSR’nin Türkiye açısından önemini artıran nokta ise şirketin halihazırda McDonald’s Türkiye’nin ekmek tedarikçisi olması. McDonald’s, Türkiye’de restoranlarında kullanılan ekmeklerin Bimbo QSR tarafından üretildiğini doğruluyor. Yeni yatırımın da özellikle hızlı servis restoranlarına yönelik üretim kapasitesini desteklemesi bekleniyor.

QSR Büyürken Tedarik Zinciri de Yeniden Konumlanıyor

Kandıra Gıda İhtisas OSB’deki yatırım, yalnızca yeni bir üretim tesisi açısından değil, Türkiye’de hızlı servis restoran sektörünün büyüyen tedarik ihtiyacı açısından da dikkat çekiyor. Bimbo QSR, Grupo Bimbo’nun hızlı servis restoranlarına yönelik operasyonlarını yürütürken dünya genelinde McDonald’s, Burger King ve KFC gibi büyük zincirlere ürün tedarik ediyor.

Kandıra’daki yatırımın önümüzdeki dönemde hayata geçmesiyle birlikte Türkiye’deki üretim kapasitesinin artırılması ve bölgeden farklı pazarlara yönelik üretim yapılması gündeme gelebilir. Ancak tesisin kesin üretim kapsamı ve ihracat planları konusunda şirket tarafından henüz detaylı bir açıklama bulunmadığı için bu aşamada kesin bir çerçeve çizmek doğru olmaz.

Perakende ve yeme-içme sektörleri açısından yatırımın asıl önemi burada ortaya çıkıyor. Büyük QSR markalarının büyümesi, yalnızca yeni restoranların açılmasıyla gerçekleşmiyor; aynı zamanda standart ürünlerin yüksek hacimlerde, aynı kaliteyle ve kesintisiz şekilde tedarik edilebilmesini gerektiriyor.

Dolayısıyla Bimbo QSR’nin Kandıra yatırımı, Türkiye’de restoran perakendesinin büyümesinin arka planındaki üretim ve tedarik altyapısının da genişlediğini gösteren önemli bir gelişme olarak okunabilir.

Kandıra, Gıda Üretiminde Yeni Bir Merkez Olabilir mi?

Yaklaşık 2 bin dönümlük alana yayılan Kandıra Gıda İhtisas OSB’de altyapı ve hukuki süreçlerin aşılmasıyla birlikte yatırımların hız kazanması, bölgenin gıda üretimindeki rolünü de güçlendirebilir.

Bimbo QSR’nin bölgeye ilgisi ise özellikle uluslararası standartlarda üretim yapan büyük gıda şirketlerinin Türkiye’de tedarik zincirini üretim noktalarına daha yakın ve ölçeklenebilir bir yapıya taşıma eğilimi açısından takip edilmeye değer.

Türkiye’de QSR, organize perakende ve hızlı tüketim sektörlerinin büyümeye devam etmesi halinde bu tür yatırımların yalnızca üretim kapasitesi değil; lojistik, istihdam ve ihracat açısından da yeni fırsatlar yaratması mümkün.

Bimbo QSR’nin Kandıra hamlesi, restoranların görünen yüzündeki büyümenin arkasında, giderek daha kritik hale gelen üretim ve tedarik ağının da yeniden şekillendiğini gösteriyor.

Daha fazla okumak için McDonald’s’ın Ekmek Tedarikçisi Bimbo QSR, Türkiye’de Yeni Üretim Yatırımına Hazırlanıyor ziyaret edebilirsiniz.

Mango, 2025 yılında hem satışlarda hem de kârda çift haneli büyüme kaydederek bir kez daha rekor rakamlara ulaştı. Çevrimiçi satışlarda da güçlü bir büyüme gösteren perakendeci, mağaza ağına ve yapay zekaya yatırım yapmaya devam ediyor.

Zaten üçte biri çevrimiçi

Geçtiğimiz yıl Mango, %13’lük bir büyüme ile 3,8 milyar Euro ciro elde etti; sabit döviz kurlarıyla bu oran %16’ya ulaştı. Yıllık net kâr ise %11 artarak 242 milyon Euro’ya yükseldi. Kadın modası, toplam cironun %79’unu oluşturarak şirketin en önemli ayağı olmaya devam ediyor. Online satışlar ise moda zincirinin toplam cirosunun üçte birini temsil ediyor.

Geçtiğimiz mali yılda, moda perakendecisi mağazalarının genişletilmesi ve yenilenmesine, Barselona yakınlarındaki Palau-solità i Plegamans’ta yeni bir genel merkez inşa edilmesine ve teknolojik kapasitelerin geliştirilmesine yaklaşık 225 milyon Euro yatırım yaptı. 2025 yılının sonunda Mango’nun dünya çapında 120 pazarda 2.931 satış noktası bulunuyordu.

Yapay zeka stilisti

Mango’nun Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Toni Ruiz, şirketin güçlü uluslararası odaklanmasının altını çiziyor ve toplam satışların %78’inin halihazırda yurt dışından geldiğini belirtiyor. İspanya dışındaki önemli pazarlar arasında Fransa, Türkiye, Almanya ve ABD yer alıyor. İtalya, İngiltere ve Portekiz de bu yıl pazar paylarını artırdı.

Berlin, Ankara, Chicago, Roma ve Münih’teki yeni amiral mağazaları, şirket için önemli adımları temsil ediyor. Mango Teen mağaza ağını ikiye katlarken, Mango Home da İspanya’da ilk dört bağımsız mağazasını açtı.

Perakendeci, fiziksel mağazalarını genişletmeye odaklanmaya devam ederken, aynı zamanda çevrimiçi moda dünyasındaki liderliğini de vurguluyor. Şirket, yapay zeka destekli bir stilist uygulamasının lansmanı da dahil olmak üzere teknolojik yeteneklerini yenilemek için büyük yatırımlar yaptı. Buna ek olarak, Mango, operasyonel modelini müşteri ihtiyaçlarına uyarlamak için lojistiğe yatırım yaptı.

Daha fazla okumak için Mango’nun Satışları Bir Kez Daha Rekor Kırdı ziyaret edebilirsiniz.

2025 yılında perakendecilerden yapay zekâ ile ilgili duyuruların sayısı oldukça fazlaydı.

Büyük perakendecilerden giyim markalarına kadar sektör genelindeki şirketler,  yapay zekayı hem şirket içinde hem de tüketiciye yönelik alanlarda kullanma ve ona uyum sağlama çabalarını gözler önüne serdi. 

Ancak perakendecilerin 2025’te yapay zekâdan bahsetmelerinin bitmek bilmemesine rağmen, sektör diğerlerinin gerisinde kalıyor. 

Pensilvanya Üniversitesi Wharton Okulu tarafından hazırlanan 2025 yapay zeka endüstri benimseme çalışmasına göre, telekomünikasyon ve finans gibi sektörler, teknolojinin benimsenmesinde imalat ve perakende sektörlerini geride bırakıyor.

Raporda, perakende sektörünün diğer sektörlere göre daha hızlı büyümesi şaşırtıcı olduğu belirtildi; zira “müşteri deneyimi, iş gücü yönetimi, pazarlama, tedarik zinciri ve fiyatlandırma gibi potansiyel kullanım alanları göz önüne alındığında” bu durum dikkat çekiyor. Ayrıca, perakende sektörünün yatırım getirisinin diğer sektörlere kıyasla daha yavaş olması, muhtemelen fiziksel operasyonlarının daha karmaşık olmasından kaynaklanıyor. 

Yine de Amazon gibi şirketler, iç süreçleri kolaylaştırmak ve iş verimliliğini artırmak için yapay zekayı çok aktif kullandı. Ek olarak, Target gibi perakendeciler de durumu değerlendirerek, bazı tüketicilerin ürün araştırması ve önerileri için harici yapay zeka platformlarını kullandığını ve alışveriş davranışlarını hızla değiştirdiğini gözlemliyor.

Adobe’nin bu yılki Tatil Alışverişi raporuna göre, 1 Kasım ile 1 Aralık tarihleri arasında yapay zeka destekli ABD e-ticaret trafiği bir önceki yıla göre %758 arttı. Özellikle Siber Pazartesi günü, ABD perakende sitelerine yönelik yapay zeka trafiği %670 oranında büyüdü. 

Ancak Adobe’nin bulgularına göre, daha büyük e-ticaret perakende trafiğine bakıldığında, gerçek kullanıcı tabanı mütevazı kalmaktadır.

Perakende teknolojisi sağlayıcısı Aptos’un strateji ve ürün başkan yardımcısı Nikki Baird, “Hala çok küçük bir taban söz konusu,” diyor. “Dönüm noktasından önceki uzun kuyrukta gibiyiz. Ancak tüm bunlara rağmen, perakendecilerin bu konuda çok endişelenmesi gerektiğini düşünüyorum çünkü tüketicinin o belirli ürün sayfasına ulaşmasını sağlayan her şeyin kontrolünü ve görünürlüğünü tamamen kaybediyorlar.”

Bu durum, sermayesi olan bazı büyük perakendecilerin, OpenAI’nin ChatGPT’si gibi harici platformlarla anlaşmalar yapmanın yanı sıra kendi yapay zeka ajanlarını geliştirmelerinin de nedeni olabilir ve oluyor; zira bazı alışveriş yapanlar kendi ürün araştırmalarını yapmayı tercih ediyor.

Perakendeciler için iyi bir yatırım getirisi sağlayıp sağlamadığına bakılmaksızın, 2025 yapay zeka haberleriyle doluydu. Getiri sorgulama dönemi ise 2026 olacak gibi görünüyor.

Daha fazla okumak için Perakende Sektörünün Yapay Zeka Alanındaki Yıllık Gelişmelerine Bakış ziyaret edebilirsiniz.

Perakende sektöründe faaliyet gösteriyorsanız, rakamlarınızın gerçeği, ya da en azından gerçeğin tamamını yansıtmayabileceğini zaten biliyorsunuzdur. Sisteminiz ürüne sahip olduğunuzu söylüyor. Raf ise sahip olmadığınızı söylüyor. Peki ya müşteri? Belki de çoktan bir rakibe doğru yola çıkmıştır.

Eldeki stok, yani sisteminizin stokta olduğunu iddia ettiği miktar ile raftaki bulunabilirlik (OSA), yani alıcının gerçekten sahip olduğu miktar arasındaki fark, sadece rakamlar ve operasyonlar açısından bir baş ağrısından ibaret değil. Bu, gelir kaybına ve rekabet tehdidine yol açıyor.

Sektör genelinde envanter doğruluğu şaşırtıcı derecede düşük. Gartner’ın Gelir ve Satış Teknolojisi için Hype Döngüsü, mağaza düzeyinde doğruluğun %60’a kadar düşebileceğini belirtiyor. IHL Group anketine göre perakendecilerin yarısından fazlası, verilerinin %80’inin bile doğru olmadığını kabul ediyor. Bu, sistemin var olduğunu düşündüğü ancak var olmayan stokların (hayali envanter) her mağazada neredeyse garanti olduğu anlamına geliyor.

Alışveriş yapanlar fark eder ve harekete geçer. Numerator tarafından yapılan bir araştırmaya göre, müşterilerin yaklaşık %30’u aradığını bulamazlarsa mağaza değiştirecek. Adobe’ye göre ise müşterilerin %70’inden fazlası marka değiştirecek. Bu kayıp satışlar, sadakat erozyonunu körükleyerek daha fazla fırsatın kaçırılmasına neden oluyor. Tüm bunları bir araya getirdiğinizde, IHL Group’a göre dünya çapındaki perakendeciler için envanter bozulması sorunu 2024 yılında 1,7 trilyon dolara ulaştı. Hasar yavaş ama amansız. Bir müşteri hayal kırıklığına uğradığında, geri dönme olasılığı biraz daha azalıyor.

Perakende de Sayarak Kurtulamayacağınız Sorun

Eldeki bakiye ile raftaki stok durumu arasındaki kopukluk her zaman vardı, ancak durumu daha da kötüleştiren etkenler çoğalıyor. Hayali envanter, hırsızlık, daralma, etkisiz promosyon yönetimi ve yanlış yerleştirilmiş ürünler ortaya çıkan en büyük suçludur. Retail Insight analizi, stokta olmayan ürünlerin %80’ine kadarına yol açabileceğini gösteriyor.

Ancak bunun tersi de büyük bir sorundur. Eldeki bakiye sıfırı gösterdiğinde, stok mevcut olsa bile, bu durum gereksiz yeniden siparişleri tetikler, aşırı stok, israf ve elde tutma maliyetlerine yol açar; özellikle de çabuk bozulan ürünler için. Yersiz envanter ise sorunu daha da kötüleştirir: Ürünler arka odalarda, fazla stok alanlarında veya teşhir alanlarında olabilir, ancak olması gereken rafta olmayabilir. Çalışanlar arama yapmak için zaman kaybeder, raflar boş kalır ve müşteriler hayal kırıklığına uğrayarak ayrılır. Yalnızca eldeki bakiyeye güvenmek, tahminleri çarpıtır, aşırı siparişleri körükler ve raflardaki bulunabilirliği zayıflatır. Eldeki bakiyenin pozitif olması, ürünlerin alıcıların beklediği yerde olduğunu garanti etmez.

Modern tedarik zincirleri, doğruluğun kontrolünü zorlaştırır. Ürünler fabrikadan dağıtım merkezine, arka odaya ve raflara, verileri çarpıtabilecek çoklu devirlerle taşınır. Çok kanallı perakende, aynı envanterin mağazalara, online siparişlere, teslim alma ve mağazadan gönderime hizmet etmesi gerektiğinden riski artırır. İnsan hatası, manuel sayımlar, gecikmiş güncellemeler ve aşırı çalışan personel gibi daha fazla boşluk yaratır. Üç aylık sayımlar veya anlık kontroller gibi geleneksel çözümler çok yavaş ve kısmidir. Envanter sürekli değişir; raf görünürlüğü olmadan, gecikmeyle çalışırsınız. Ve perakendede gecikme ölümcüldür.

İleriye Giden Yol

Yüksek raf bulunabilirlik seviyelerini iyileştirmek, perakendeciler için sürekli bir zorluktur. 30.000 SKU’da %90’lık bir OSA oranı, her gün yaklaşık 3.000 raf dışı ürün anlamına gelir. Bunlardan hangileri hemen yenilenebilir? Hangileri stokta yok? Hangileri yüksek talep ve yüksek kâr marjına sahip ve önce ele alınmalı? Ürün sistemde mevcut, ancak arka tarafta bulunamıyor mu? Eldeki envanter ile raftaki bulunabilirlik arasındaki farkı kapatmanın tek yolu, gerçekliği olduğu gibi görmektir. Bu, yapay zeka ve nesne tanıma yoluyla raf görünürlüğünü benimsemek anlamına gelir.

Yapay zekânın alanları olan bilgisayarlı görüş ve makine öğrenimi, rafları sürekli tarayarak boşlukları, yanlış yerleştirilmiş ürünleri ve uyumluluk sorunlarını manuel kontrollere gerek kalmadan tespit edebilir. Bu özellikler bir araya geldiğinde, sorunları yalnızca tespit etmekle kalmayıp, bunları önleyen ve ürünlerin müşterilerin beklediği yerde ve zamanda mevcut olmasını sağlayan tek ve bağlantılı bir sistem oluşturur.

Her gün 3.000 stokta olmayan olayın yaşandığı bir senaryoyu hayal ettiğimizde, zorluk bu tür sorunları tespit etmenin ötesine geçiyor ve müşteri farkına varmadan önce geliri ve müşteri deneyimini gerçekten etkileyecek sorunları ele almak için öncelikli uyarılar almak gerekiyor…

– Bir raf boşaldığında

– Perakendecinin aslında ne kadarı var?

– Bunu düzeltmek için kim müsait?

Tüm bu tablo, envanter doğruluğunun artık yalnızca lojistik bir konu değil, müşteri deneyiminin, gelir yönetiminin ve rekabet gücünün merkezinde yer alan stratejik bir başlık olduğunu gösteriyor. Eldeki stok ile raftaki gerçeklik arasındaki fark kapatılmadıkça, yapılan her yatırımın etkisi sınırlı kalıyor. Modern perakendenin ihtiyacı; veriyi anlık gören, rafı gerçekten “okuyan”, problemleri ortaya çıkmadan önce tespit eden akıllı teknolojiler. Yapay zekâ destekli raf görünürlüğü tam da bu yüzden bir tercih değil, giderek zorunluluğa dönüşüyor. Perakende dünyasında kazananlar, rakamlara değil gerçeğe hâkim olanlar olacak.

Daha fazla okumak için Perakendenin En Pahalı Kör Noktası: Eldeki Ürünler ve Raftaki Ürünler Arasındaki Denge ziyaret edebilirsiniz.

Jysk, önümüzdeki üç yıl içinde büyük Avrupa şehirlerinde büyümeye odaklanmayı planlıyor. Aynı zamanda şirket, dijital platformlara daha fazla yatırım yapıyor. Danimarkalı ev mobilyası zinciri, genişleme için bolca alan görüyor.

Jysk müşteriye daha yakın

“Müşterilerin ilk tercihi“, Jysk’in yeni bir büyüme aşamasına girmek istediği stratejinin adı. Perakendeci, zincirin halihazırda faaliyet gösterdiği ülkelerdeki müşteri tabanını genişletmeyi hedefliyor. Ayrıca Jysk, şehirli müşterilerin alışverişini kolaylaştırmak için odağını büyük Avrupa şehirlerine kaydırıyor.

CEO Rami Jensen, “Önümüzdeki yıllarda, halihazırda mağazalarımızın ve güçlü bir lojistik yapılanmamızın bulunduğu ülkelerde daha da büyüme fırsatı görüyoruz. Ayrıca, önümüzdeki mali yıl içinde daha fazla mağaza açmayı planladığımız Madrid gibi büyük metropollerdeki müşterilerimize daha yakın olmak istiyoruz” dedi. Perakendecinin halihazırda elli ülkede 3.500’den fazla mağazası bulunuyor.

Dijital yatırımlar

Yatırım odağı fiziksel mağazalardan dijitalleşmeye kayıyor. Jysk, önceki strateji döneminde 3.0 mağaza konseptine 4,7 milyar Danimarka kronu (630 milyon avro) yatırım yaparak 3.000’den fazla mağazasını başarıyla yeniledi. Perakendeci, yeni strateji döneminde BT altyapısı, online alışveriş ve diğer müşteri odaklı platformlara en az iki milyar kron (250 milyon avro) yatırım yapmayı planlıyor.

Türkiye genişlemeleri ilerliyor

Global tarafta haberler bu şekildeyken, markanın Türkiye pazarına girişinin ardından genişlemeleri de ilerliyor. Türkiye pazarına adım attıklarından bu yana İskandinav ‘hygge’ felsefesinin getirdiği konfor ve estetiğe Türk halkının gösterdiği yoğun ilginin gururlandırdığını belirten JYSK Türkiye Ülke Direktörü Fatih Tezcan: “Uyku ve yaşam alanlarına değer katan, uygun fiyatlı ve kaliteli ürünlerimizle her geçen gün daha fazla eve ulaşıyoruz. Online siparişe açtığımız illerle de hizmet ağımızı genişletirken, bu topraklarda böylesine sıcak bir karşılık bulmak, büyüme isteğimizi daha da pekiştiriyor.”

Daha fazla okumak için JYSK’in Yol Haritası: Şehir Mağazaları, Dijital Yatırımlar ve Büyüme ziyaret edebilirsiniz.

Lego Grubu, küresel talep, marka bağlantıları ve yeni ürün lansmanlarının da etkisiyle 2025 yılına çift haneli gelir ve kâr büyümesiyle başladı.

Mali sonuçlara göre, gelir bir önceki yıla göre %12 artarak 5,3 milyar dolara yükselirken, net kâr %10 artarak 1,01 milyar dolara çıktı. 

Şirketin faaliyet kârı da %10 artarak 1,4 milyar dolara ulaşırken, aynı dönemde tahmini %7 büyüyen küresel oyuncak pazarının gerisinde kaldı.

CEO Niels B Christiansen, “Bu büyüme, her yaştan ve ilgi alanında geçerliliğini koruyan geniş ve yenilikçi ürün yelpazemizden kaynaklanıyor” dedi. 

“Yıllar içinde kurduğumuz sağlam mali temelle, büyümemizi destekleyen kapasite artırımlarına ve stratejik girişimlere yatırım yapmaya devam ediyoruz.”

Güçlü küresel talep ve yenilikler

Tüketici satışları, Lego City, Lego Technic, Lego Botanicals, Lego Icons ve Lego Star Wars gibi yerli ve lisanslı temaların bir karışımını içeren çok satanlar sayesinde yaklaşık %13 arttı. Pokémon ile bir iş birliğinin gelecek yıl başlaması bekleniyor.

Lego, 2025 mali yılının ilk yarısında rekor sayıda 314 yeni set piyasaya sürerek ürün inovasyonuna odaklandığını ve her yaş grubuna ve ilgi alanına hitap ettiğini vurguladı.

Şirket, büyümesini özellikle ABD, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’nın bazı bölgelerindeki güçlü tüketici talebine bağladı. Ayrıca, küresel çapta da genişleyerek, ilki Yeni Delhi’de olmak üzere 24 yeni mağaza açarak 54 pazarda toplam mağaza sayısını 1079’a çıkardı.

Enflasyonist baskılara ve küresel ticaret gerginliklerine rağmen Lego, Danimarka, Meksika, Macaristan, Çin ve Vietnam’daki üretim ağı sayesinde istikrarlı tedarik zincirlerini korudu. Virginia’daki yeni fabrikanın inşası devam ediyor ve faaliyetlerine 2027’de başlaması bekleniyor.

Sürdürülebilirlik konusunda şirket, sürdürülebilir kaynaklardan elde edilen malzeme kullanımını önemli ölçüde artırdığını belirtti. Lego, 2025 yılına kadar malzemelerin %60’ını sürdürülebilir kaynaklardan, %53’ünü kütle dengesi malzemelerinden ve %7’sini ayrılmış içeriklerden tedarik etme hedefine ulaşma yolunda ilerliyor.

Christiansen, “Her yerdeki çocuklara ilham verme ve onları geliştirme misyonumuza tam olarak odaklanmaya devam ediyoruz. Bu, gelecek nesillerin sağlıklı bir gezegen miras almasını sağlamayı da içeriyor. Bu misyonu yerine getirmek için güçlü bir konumda olmaktan ve sürdürülebilir büyümeye şimdi ve gelecekte önemli ölçüde yatırım yapmaktan büyük mutluluk duyuyoruz,” diye ekledi. 

Daha fazla okumak için Küresel Talep Lego Group’un Satış Rekorları Kırmasını Sağladı ziyaret edebilirsiniz.

Google, Güney Koreli gözlük üreticisi Gentle Monster’ın yaklaşık 107 milyon Euro’luk bir anlaşmayla %4 hissesini satın aldı. Birlikte, hızla gelişen akıllı gözlük pazarını geliştirmeyi hedefliyorlar.

Akıllı gözlükler için çığır açan bir gelişme mi?

Google’ın Gentle Monster ile yaratıcı bir iş birliği duyurmasından sadece bir ay sonra, teknoloji devi yenilikçi gözlük markasında hisse aldı. İki şirket birlikte 2026’da yeni bir “akıllı gözlük” serisi piyasaya sürecek: Genişletilmiş Gerçeklik (XR) gözlükleri Google’ın AI ve Android teknolojisini kullanacak.

Geçmişteki birkaç başarısız girişimden sonra, akıllı gözlükler artık bir atılım için hazır görünüyor. Facebook’un ana şirketi Meta, yakın zamanda EssilorLuxottica ile iş birliği yaparak birkaç “akıllı” Ray-Ban gözlüğü piyasaya sürdü. Hala niş bir ürün olmasına rağmen, gözlükler iyi karşılanıyor.

Google’ın Google Glass ile önceki girişimi gizlilik sorunları ve pratik olmayan bir tasarım da dahil olmak üzere çeşitli zorluklarla karşı karşıya kalmıştı. Ancak, mevcut pazar daha gelişmiş AR işlevlerinin geliştirilmesi ve çekici giyilebilir cihazlara olan talep nedeniyle daha fazla fırsat sunuyor.

Daha fazla okumak için Google, Akıllı Giyilebilir Cihazlar İçin Gentle Monster’a Yatırım Yapıyor ziyaret edebilirsiniz.

Gümrük vergileri, enflasyon ve temkinli tüketiciler ev mobilyası sektörünü etkiledi, ancak IKEA rekabette öne geçmek için durumu bir fırsat görüyor.

1985’te Philadelphia banliyösünde ilk ABD mağazasının açılışının 40. yıl dönümünü kutlayan IKEA — 63 küresel pazarda 484 mağazasıyla — iddialı bir dönüşümün erken aşamalarında. Şirket, müşterilerin şık ve ucuz ürünlerin göz kamaştırıcı galerilerinde bir veya iki saat geçirmesinin yaygın olduğu, geniş banliyö alışveriş bölgelerinde bulunan hedef depo mağazalarıyla tanınıyor.

ABD’deki ilk on yıllarında bu büyük mağazalar çoğunlukla büyük metropol pazarlarına hizmet veriyordu ve alışveriş yapanlar öğleden sonralarını mağazada dolaşarak ve İsveç köftesi veya çöreklerden oluşan bir tabak almak için mağaza kafeteryasına uğrayarak geçiriyorlardı. Sonra durum küresele de yayıldı.

Ikea, yeni küçük formatlı mağazalar açıyor

Şimdi IKEA, şirketin ana demografisine daha yakın olan ve “herkese daha bağlantılı ve erişilebilir bir IKEA deneyimi” sunan Dallas, Teksas gibi kentsel mahallelere yeni küçük formatlı mağazalar ekliyor. Yeni mağazalar daha küçük bir ürün yelpazesine sahip, tıkla ve topla noktaları olarak hizmet veriyor ve tadilatçılar için “planlama ve sipariş noktaları” işlevi görüyor.

Sektördeki rakipleri gibi IKEA da karantinalar ve evden çalışma düzenlemeleri ev içi yenilemeleri teşvik ettiğinden pandeminin başlangıcında patlama yaşadı. Patlamayı, kategorideki tüketici harcamalarında bir geri çekilme izledi. Örneğin Wayfair, 2021 ile 2024 arasında satışlarında %14’lük bir düşüş kaydetti.

Enflasyonun etkisini azaltmak için IKEA, şirket halka açık olsaydı mümkün olamayacak bir şey yaptı. Markanın uygun fiyatlılık konusundaki itibarını korumak için genel olarak fiyatlarını düşürdü. Sonuç olarak, IKEA’nın 31 Ağustos 2024’te sona eren en son yılındaki ABD perakende satışları, bir önceki yıla göre hafif bir düşüşle 5,65 milyar dolardı. Yıllık küresel satışlar yaklaşık 50 milyar dolardı. (IKEA, 1943’te kalem ve cüzdan satarak işe başladığında henüz genç olan kurucunun torunları tarafından yönetilen resmi olarak kâr amacı gütmeyen bir şirketti.)

Şirkette diğer perakendecilere benzeyen pek bir şey yok. Sattığı tüm ürünler IKEA markasını taşıyor. Ünlü BILLY kitaplık serisi gibi en popüler ürünlerinin çoğu, şirketin sahip olduğu ormanlardan toplanan odunları içeriyor ve İsveç, Doğu Avrupa ve diğer yerlerde bulunan kendi fabrikalarında üretiliyor.

Şirketin, müşterilerini kullanılmış mobilyalarını atmak yerine mağaza kredisi için geri dönüştürmeye teşvik eden “Geri al ve tekrar sat” adlı bir programı var.

Alışveriş yapanlara şık tasarım (hızlı modaya benzer) ve uygun fiyatlılığın yanı sıra cazip gelen birçok özellik arasında mobilyalarının düz kutulara paketlenmesi ve monte edilmesinin gerekmesi yer alıyor. Sosyal bilimciler, kendin yap‘ın satın alımlara değer kattığını keşfettiler, bu fenomene “IKEA etkisi” adı verildi. Tüketicilerin emek harcadıkları nesneler hakkında daha olumlu duygular beslediği ve bu nesnelere daha fazla değer verdiği ortaya çıktı.

İngiltere CEO’su Peter Jelkeby’e göre IKEA’nın mevcut genişlemesi şirketin “bir sonraki sıçraması”. Şirketin mutfak, gardırop ve yatak odası kategorilerinde büyüme gördüğünü, daha fazla insanın evlerini satın almak yerine kiralamaya başladığını söyledi. Bu, eşyaları depolamak için daha verimli yollar gerektiren daha küçük alanlar anlamına geliyor. IKEA’da bu hamle ile “biz küçük alanların şampiyonuyuz” dedi.

Daha fazla okumak için Zor Zamanların Şampiyonu: IKEA Yeni Nesil Mağazacılığı Yeniden Yazıyor ziyaret edebilirsiniz.

ABD merkezli gelişmelerin küresel etkisi bir kez daha perakende sektörünü sınarken, özellikle Türkiye gibi ithalata bağımlı pazarlarda bu dalgalanmanın etkisi daha da hissedilir hale geliyor. Ulusal Perakende Federasyonu’nun (NRF) açıklamalarına göre, perakendeciler ABD’de artan vergiler nedeniyle aylardır ithalatlarını öne çekmiş durumda. Ancak bu ön alımların ardından, Mayıs ayı itibarıyla ve takip eden dönemlerde kargo seviyelerinde ciddi düşüşler yaşanması bekleniyor. Yılın ikinci yarısında ithalat hacimlerinin dramatik biçimde azalacağı ve toplamda %15’ten fazla bir gerileme olacağı öngörülüyor.

Envanter Bolluğu Fayda mı, Yük mü?

Pandemi sonrası dönemde tedarik zincirlerinde yaşanan sarsıntılar, perakendecileri stok fazlası oluşturmaya yöneltti. Ancak bu strateji, şimdilerde ters tepiyor. Doğru ürün yerine yanlış ürünlerin stoklanması, mağaza raflarında gerçek talebi karşılamayan envanter birikimine neden oluyor. BDO tarafından yapılan ve büyük ölçekli 100 perakende CFO’sunu kapsayan bir ankette, yalnızca %22’si envanter pozisyonlarının sağlıklı olduğunu belirtti. Geri kalanlar ya yüksek talep gören ürünlerde stok yetersizliği yaşıyor ya da düşük talep gören ürünlerde aşırı stokla karşı karşıya.

NRF Başkan Yardımcısı Jonathan Gold’un açıklamasına göre, perakendeciler bir süredir vergilerden etkilenmemek için ürün alımlarını öne çekti. Ancak artık bu stoklara bir süre güvenmek ve sonraki adımlarını dikkatle planlamak zorundalar.

Tedarik Zincirinde Yeni Dönüşüm: Kaynak Ülkeler Değişiyor

Tedarik zinciri stratejilerinde bir diğer dikkat çeken gelişme ise, perakendecilerin yüksek vergili ülkelerden daha düşük vergili üretim merkezlerine yönelmeye başlaması. Çin bu konuda hâlâ önemli bir kaynak olsa da, birçok firma üretim hatlarını Vietnam, Hindistan ve Tayland gibi ülkelere kaydırıyor. Ancak bu dönüşüm kısa vadede tamamlanabilecek bir süreç değil. Büyük perakende devleri bu geçişte daha fazla esnekliğe sahipken, küçük ve orta ölçekli işletmeler daha kırılgan bir yapıya sahip.

Örneğin Amazon’un yaz sezonu için Çin’den sipariş ettiği plaj ürünlerini iptal ettiği ve Walmart’ın tedarikçilere uygulanan vergilerin etkisini dengelemeye çalışmasının ardından Çinli yetkililerden tepki aldığı bildiriliyor. Bu örnekler, sadece global firmalar için değil, Türkiye gibi pazarlarda faaliyet gösteren yerli zincirler için de uyarı niteliğinde.

KOBİ’lerde Baskı Daha Yüksek

100 milyon ila 1 milyar dolar arasında yıllık gelir elde eden firmaları kapsayan bir Pymnts Intelligence araştırmasına göre, bu segmentteki firmaların %80’i belirli ürünlerde tedarik sıkıntısı ve gecikme bekliyor. Ayrıca %65’i, tedarik zinciri yeniden yapılanması nedeniyle maliyetlerin arttığını bildiriyor. Hammaddelerde artan maliyetlerle birlikte bu şirketler, ürün fiyatlarını doğrudan artırmak yerine öncelikle mevcut tedarikçilerle daha iyi fiyatlar için pazarlık yapmayı tercih ediyor. Ancak %45’i bu artışların sonunda tüketiciye yansıyacağının farkında.

Bu şirketlerin %35’i tedarikçi ağlarını çeşitlendirmeyi, aynı oranda firma ise alternatif malzeme ve üretim kaynaklarına yönelmeyi planlıyor. %30’u ise daha yüksek kâr marjı sunan ürün kategorilerine geçiş yapmayı değerlendiriyor.

“Hemen Harekete Geçin” Uyarısı

Boston Consulting Group’un küresel perakende sektörü lideri Nate Shenck, bu sürecin sadece geçici bir dalgalanma olmadığını, kalıcı yapısal değişiklikleri de beraberinde getireceğini belirtiyor. Shenck’e göre, perakendecilerin zaman kaybetmeden harekete geçmesi gerekiyor. Şirketlere, finans, pazarlama, tedarik zinciri ve satış ekiplerinden oluşan çapraz fonksiyonlu bir kriz masası kurmaları ve olası senaryolara göre hazırlıklı olmaları tavsiye ediliyor.

Envanter kırılganlığını ürün bazında analiz etmek, belirsizlik karşısında senaryolar oluşturmak ve bu planlara göre hızlı tepki verebilmek yeni dönemin olmazsa olmazları arasında.

Veriye Yatırımın Zamanı

Shenck’in en çok vurguladığı nokta ise, talep tahminiyle arz planlamasını birleştirecek veri altyapılarına yatırım yapılması gerektiği. Bu sayede hem kısa vadede belirsizliklere yanıt verebilecek hem de uzun vadede operasyonel verimliliği artıracak sistemler kurulabilecek.

Bu dönüşümün etkileri birkaç ayda hissedilmeyecek. Shenck, pandemi dönemindekinden daha uzun bir geçiş süreci bekliyor ve özellikle tüketiciye en yakın noktadaki perakendecilerin bu sürece hızlı adapte olması gerektiğini söylüyor.

Türkiye’deki Perakendeciler Ne Öğrenebilir?

Her ne kadar bu gelişmeler ABD merkezli olsa da, küresel tedarik zincirleri iç içe geçmiş durumda. Bu nedenle Türkiye’deki perakendeciler için de bazı önemli çıkarımlar söz konusu. Özellikle ithalata dayalı ürün kategorilerinde faaliyet gösteren markalar, bu gelişmeleri yakından takip etmeli.

Doğru ürün planlaması, alternatif tedarik ağı arayışları ve fiyatlandırma stratejilerinde daha esnek bir yapıya geçmek, benzer bir belirsizlik dönemine karşı hazırlıklı olmak adına önemli hale geliyor.

Shenck’in şu sözleri, coğrafyadan bağımsız şekilde tüm perakendeciler için geçerli bir uyarı niteliğinde:

“Perakendeciler iki temel şey yaparak başarılı olurlar: Tüketici talebini anlamak ve bunu maliyet etkin bir şekilde karşılamak.”

Daha fazla okumak için Trump Etkisi: Perakendede Tedarik Zinciri Dengesi Bozuluyor ziyaret edebilirsiniz.

İsveçli hızlı moda devi H&M, 2025 mali yılının ilk çeyreğinde kârının keskin bir şekilde düştüğünü gördü. Grup, mağaza portföyünde bir “yeniden düzenleme” de dahil olmak üzere hızlı önlemler duyurdu.

H&M 40 mağazayı kapattı, daha fazlası gelecek

Ciroda %3’lük artışla 55,3 milyar İsveç kronuna (4,8 milyar avro) ulaşılmasına rağmen, H&M’in net kârı bir önceki yıla kıyasla yarı yarıya azalarak 579 milyon krona (50 milyon avro) geriledi. İşletme kârı, %51,5’ten %49,1’e düşen brüt marjın kötüleşmesi nedeniyle kısmen %42 düşerek 1,2 milyar krona (100 milyon avro) geriledi.

CEO Daniel Ervér, grubun olumsuz ‘dışsal faktörlerle‘, daha yüksek indirimlerle ve müşteri teklifine yapılan yatırımlarla uğraştığını kabul ediyor. Brüt marj da döviz etkileri nedeniyle baskı altındaydı: İsveç kronu değer kazandı ve bu da daha az elverişli bir dönüşümle sonuçlandı.

Fiziksel mağaza sayısı bir yılda 125 mağaza düşerek 4.213’e geriledi. Birinci çeyrekte grup net 40 mağaza kapattı. H&M, tüm takvim yılı boyunca, çoğunlukla Brezilya ve Paraguay gibi büyüyen pazarlarda olmak üzere seksen yeni mağaza açmayı planlıyor, 190 mağaza ise çoğunlukla yerleşik pazarlarda olmak üzere kapanacak. Birçok Monki mağazası ortadan kalkacak; bunlardan sınırlı sayıda mağaza Weekday olarak yeniden açılacak.

İkinci çeyrekte iyileşme bekleniyor

H&M’in odağı giderek daha fazla büyük amiral mağazalarına ve çevrimiçi satışlara kayıyor: cironun yaklaşık %30’u zaten çevrimiçi olarak üretiliyordu. Gruba göre, yenilenen dijital alışveriş ortamı daha fazla ülkede kullanıma sunuldu ve iyi karşılandı. Fiziksel mağazalar da yenilemelere ve teknolojik yükseltmelere sürekli yatırım yapılarak yenileniyor.

Grubun görünümü ihtiyatlı bir şekilde pozitif kalmaya devam ediyor: H&M, Mart ayında yerel para biriminde %1’lik satış büyümesi bekliyor. Şirket, ikinci çeyrekte marjlar üzerindeki olumsuz etkilerin önemli ölçüde daha küçük olacağını vurguluyor. Stratejik tedarikçilerle daha yoğun iş birliği, nihayetinde daha iyi marjlara ve daha güçlü bir müşteri teklifine yol açmalıdır.

Daha fazla okumak için Yeni Kâr Düşüşü H&M’i Daha Fazla Mağazayı Kapatmaya Zorluyor ziyaret edebilirsiniz.