Uber’in Delivery Hero için hisse başına 33 euro seviyesinde bir satın alma teklifi sunduğu ve şirketteki payını yaklaşık yüzde 19,5’e çıkararak en büyük hissedar konumuna geldiği doğrulandı. Delivery Hero cephesi sürecin stratejik değerlendirme kapsamında ele alındığını belirtirken, uluslararası haber akışında Uber’in teklifini artırabileceği de konuşuluyor.  

Bu gelişme, tek başına küresel yemek teslimatı pazarındaki bir konsolidasyon hamlesi olarak görülebilir. Ancak Türkiye açısından bakıldığında tablo daha geniş. Çünkü Uber, son dönemde Türkiye teslimat pazarında art arda önemli adımlar attı. Önce Trendyol GO’nun yüzde 85’ini yaklaşık 700 milyon dolar karşılığında satın almak için anlaştı. Ardından Getir’in yemek teslimatı işini 335 milyon dolara satın alma ve Getir’in market, perakende ve su teslimatı portföyünde yüzde 15 pay alma sürecini duyurdu. Bunun üzerine A101 Kapıda ile Trendyol Go by Uber Eats iş birliği geldi.

Yemek Teslimatından Daha Büyük Bir Ekosistem Arayışı

Uber’in Delivery Hero ilgisini yalnızca yemek teslimatı ölçeğini büyütme hamlesi olarak okumak eksik kalır. Delivery Hero portföyünde Orta Doğu’da Talabat, Güney Avrupa ve Afrika’da Glovo, Türkiye’de ise Yemeksepeti gibi güçlü yerel platformlar bulunuyor. Bu markalar yalnızca sipariş uygulamaları değil; yerel tüketici alışkanlıklarına, restoran ağlarına, kurye altyapısına ve yüksek frekanslı müşteri ilişkilerine sahip büyük ekosistemler.

Bu nedenle Uber’in son hamleleri, teslimat pazarında yalnızca hacim kazanma değil, bölgesel hâkimiyet ve veri altyapısı kurma stratejisi olarak değerlendirilebilir. Trendyol GO, Getir ve olası Delivery Hero hattı birlikte okunduğunda, Uber’in Türkiye’de yalnızca Uber Eats’i büyütmek değil; yemek, market, hızlı teslimat ve perakende iş birliklerini aynı çatı altında daha güçlü bir yapıya taşımak istediği görülüyor.

Türkiye Bu Stratejinin Kritik Pazarı Haline Geliyor

Türkiye, genç nüfusu, yüksek dijital adaptasyonu, hızlı teslimat alışkanlığı ve güçlü yerel platformlarıyla Uber için yalnızca bölgesel bir pazar değil, aynı zamanda test edilebilir bir operasyon alanı sunuyor. Trendyol GO’nun restoran ve market ağı, Getir’in hızlı teslimat kültürü ve A101’in yaygın mağaza erişimi bir araya geldiğinde, ortaya yalnızca yemek siparişi değil, online market ve perakende teslimatı için çok daha geniş bir oyun alanı çıkıyor.

Bu noktada Yemeksepeti ihtimali de tabloyu daha ilginç hale getiriyor. Eğer Uber’in Delivery Hero süreci ilerlerse, Türkiye’de Trendyol GO, Getir’in yemek operasyonu ve Yemeksepeti gibi güçlü markaların aynı küresel strateji içinde değerlendirilmesi ihtimali doğabilir. Bu da Türkiye teslimat pazarında rekabetin yalnızca platformlar arasında değil, ekosistemler arasında yaşanacağı yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.

Rekabetin Yeni Alanı: Kurye Ağı, Market Erişimi ve Frekans

Teslimat pazarında rekabet artık yalnızca “kim daha hızlı getiriyor?” sorusuyla sınırlı değil. Asıl farkı; kurye ağı, restoran ve market erişimi, fiyat algısı, veri kullanımı ve müşteri frekansı yaratıyor. A101 Kapıda iş birliği bu açıdan önemli bir örnek. Çünkü burada hızlı teslimat altyapısı, market fiyatlı ürün vaadiyle birleşiyor ve çevrim içi market alışverişine mesafeli kalan tüketiciyi yeniden kazanma hedefi taşıyor.

Uber’in bu alandaki hamleleri, fiziksel perakendeyle dijital teslimatın giderek daha fazla iç içe geçtiğini gösteriyor. Mağazalar yalnızca satış noktası değil, aynı zamanda teslimat altyapısının parçası haline geliyor. Perakende tarafında rekabet artık raf, uygulama ve kurye ağı arasında birlikte kuruluyor.

Uber Ne Yapmaya Çalışıyor?

Uber’in son bir yıldaki adımlarına bakıldığında, şirketin teslimatı yalnızca yemek kategorisiyle sınırlı görmediği açık. Trendyol GO ile güçlü bir yerel platforma, Getir ile hızlı teslimat kültürüne, A101 iş birliğiyle fiziksel perakende erişimine, Delivery Hero ilgisiyle ise bölgesel ölçekte büyük bir platform ağına temas ediyor.

Bu tablo, teslimat pazarında yeni bir konsolidasyon döneminin başladığını gösteriyor. Ancak bu dönemin asıl farkı, satın almaların yalnızca pazar payı için değil, tüketicinin günlük alışveriş frekansını sahiplenmek için yapılması.

Uber’in Delivery Hero hamlesi sonuçlanır mı, teklif hangi seviyeye gelir, regülasyon süreçleri nasıl ilerler; bunlar henüz net değil. Ancak net olan şu: Uber, teslimatı yalnızca sipariş getirme işi olarak değil, perakendenin yeni altyapısı olarak konumlandırıyor. En büyük tartışma konusu ise bu satın alma gerçekleşirse sektörde oluşacak tekelleşme tarafından yaşanmalı.

Daha fazla okumak için Uber’in Teslimat Hamlesi Büyüyor: Delivery Hero İlgisi Türkiye için Ne Anlama Geliyor? ziyaret edebilirsiniz.

Türkiye’de online yemek siparişi kategorisini kuran Yemeksepeti, 25. yılını kutlarken 1,7 milyar adetin üzerindeki sipariş arşivinden çıkardığı verileri kamuoyuyla paylaştı. 2001’deki faks döneminden bugünkü yapay zekâ yatırımlarına uzanan dönüşümün yanı sıra, 703 gün üst üste sipariş veren kullanıcıdan 400 ürünlük dev sepete kadar pek çok dikkat çekici veri de paylaşıldı.

Online Yemek Siparişi Markası Yemeksepeti, 25. kuruluş yıl dönümünde Ortaköy Feriye’de düzenlenen basın toplantısında çeyrek asırlık sipariş verilerini kamuoyuyla paylaştı. 2001’de dial-up modemler ve faks cihazlarıyla başlayan operasyonun bugün geldiği noktayı ele alan toplantıda, Türkiye’nin değişen tüketim alışkanlıklarına dair veriler açıklandı.

Ocak 2001’de tek bir şehirde bir avuç restoranla yola çıkan Yemeksepeti, bugün 81 ilin tamamında 135 binden fazla iş ortağıyla geniş bir ekosistemin merkezinde yer alıyor. Geride kalan 25 yılda platform, 37,6 milyon kullanıcıya hizmet vererek geniş bir dijital arşiv oluşturdu.

Faks cihazlarından yapay zekâya

Yemeksepeti’nin hikâyesi, internetin Türkiye’de henüz yaygın olmadığı bir dönemde, siparişlerin restoranlara faksla iletildiği bir altyapıyla başladı. 2014 yılında siparişlerin %64’ü web üzerinden gelirken, bugün her 10 siparişten 9’u mobil uygulama üzerinden veriliyor.

Platform, 2019’da Yemeksepeti Market ve 2021’de Yemeksepeti Mahalle açılımlarıyla Türkiye’de “hızlı ticaret” kategorisine öncülük etmeye başladı. Bugün Ardahan’ın bir ilçesindeki tek bir bakkal dahi Yemeksepeti altyapısıyla dijital dünyaya entegre olmuş durumda.

25 yılda öne çıkan tercihler ve rekorlar

Basın toplantısında paylaşılan veriler, Türkiye’nin son 25 yıldaki damak tercihlerini ve sıra dışı kullanıcı alışkanlıklarını da ortaya koydu. Çeyrek asırda toplam 141 milyon adetle listenin zirvesine yerleşen lahmacunu, 69 milyon adetle ayran ve 51 milyon adetle kola takip etti. Platform tarihine geçen en büyük sipariş ise içinde 200 lahmacun ve 100 çorbanın yer aldığı, toplam 400 ürünlük devasa bir sepet oldu.

Kullanıcı alışkanlıklarında sadakat ve keşif de ön plana çıktı; bir kullanıcı 703 gün boyunca hiç ara vermeden her gün sipariş vererek en uzun seri rekorunu kırarken, bir başka lezzet tutkunu ise sadece bir yıl içinde tam 418 farklı restoranı deneyimledi. Hızlı ticaret tarafında ise tonajlar dikkat çekici seviyelere ulaştı; Yemeksepeti Market ve Mahalle üzerinden bugüne kadar 1.361 ton muz ve 1.285 ton salatalık sofralara ulaştırılırken, sabah saatlerinde 2,7 milyon simit, gece yarısından sonra ise 642 bin litre kola siparişi verildi.

Şehirlerin lezzet imzaları

Yemeksepeti verileri, sipariş tercihlerinde belirgin şehir farklılıkları olduğunu gösteriyor. İzmir’de boyoz, Konya’da etli ekmek, Gaziantep’te ise tavuk döner dürüm kendi kategorilerinde birinci sıraya yerleşti. 25 yıllık arşiv, yerel mutfak tercihlerinin dijital sipariş kanallarında da güçlü biçimde sürdüğünü ortaya koyuyor.

En popüler sipariş notları

Kullanıcıların restoranlara bıraktığı sipariş notları, 25 yıl içinde tekrar eden kalıplar oluşturdu. “Turşu olmasın”, “sıcak gelsin” ve “bol soslu olsun lütfen” cümleleri, platform tarihinde en çok tekrarlanan ve zamanla kültleşen sipariş notları arasında yer aldı. Bu notlar, kullanıcıların sipariş ederken neyi öncelediğine dair somut bir veri seti sunuyor. Ayrıca kullanıcılar, kuryelerin emeğine online bahşiş sistemi üzerinden tam 17,3 milyon kez teşekkür ederek bu dijital bağı güçlendirdi.

Efsane restoranlar

Yemeksepeti’nin 25 yıllık geçmişinde sisteme erken katılıp bugüne kadar aktif kalan iş ortakları dikkat çekiyor. 2001-2005 yılları arasında sisteme dahil olan ve bugün hâlâ aktif olarak hizmet veren 24 “efsane restoran” bulunuyor. Bu restoranların 17’si İstanbul’da, 4’ü ise Sivas’ta bulunuyor. Sivas, İstanbul dışında listede en çok restoranla temsil edilen şehir konumunda. Sisteme ilk beş yılda kayıt olan ve bugün hâlâ platformu aktif olarak kullanan kullanıcı sayısı ise 21.723 olarak öne çıktı.

Yemeksepeti CEO’su Oytun Çalapöver: “Odağımız yapay zekâ yatırımları”

Yemeksepeti CEO’su Oytun Çalapöver, toplantıda yaptığı konuşmada markanın 25 yıllık birikimini ve gelecek planlarını şu sözlerle paylaştı:

“Yemeksepeti, 25 yıl önce küçük bir ekiple, küçük bir apartman dairesinde yola çıktı. O dönemde hedefimiz, Türkiye’de yeni yeni şekillenen online ticaret içinde yemek siparişi kategorisini oluşturmaktı. Bugün geldiğimiz noktayı düşününce, 1,7 milyarın üzerindeki sipariş verisinin sadece bizim için değil Türkiye’nin tüketim alışkanlıklarını anlamak açısından da kıymetli olduğunu görüyoruz. 81 ilin tamamında, Ardahan’daki bir bakkaldan İstanbul’daki büyük restoran zincirine kadar 135 bin iş ortağıyla çalışmak, gerçekten geniş bir ekosistem anlamına geliyor.  Önümüzdeki dönemde odağımız, kullanıcılarımızın ve iş ortaklarımızın hayatını kolaylaştıracak yapay zekâ yatırımları olacak. Sesli komut, görsel arama ve kişiselleştirilmiş öneri sistemleri üzerinde çalışıyoruz. Hedefimiz, kullanıcının ihtiyaç duyduğu anda doğru çözümü hızla sunabilen bir platform olmak. Yemeksepeti’nin önümüzdeki yıllarda da Türkiye’nin günlük sipariş alışkanlıklarının merkezinde kalmasını istiyoruz.”

Daha fazla okumak için 25. Yılını Kutlayan Yemeksepeti, Türkiye’nin Çeyrek Asırlık Sofra Hafızasına Işık Tutuyor ziyaret edebilirsiniz.

Koronavirüs süreci restoran endüstrisinde 30 yılı aşkın süredir sektörün başına gelmiş en büyük zorluklardan biri olarak görülüyor.

Bildiğiniz üzere restoranların tamamı paket servisler haricinde hizmetini sonlandırmış durumda. Özellikle Yemeksepeti gibi bu sektörü online kanalda domine eden bir yapı olması elbette göz ardı edilemez ve bu dönemin kurtarıcı kanallarından biri oldu.

Küçük işletmeler için Yemeksepeti tarafından yapılan pek çok destek sektörün ayakta kalması adına nefes aldırdı diyebiliriz.

Fakat unutulmaması gereken bir durum var ki birçok restoran için online kanal mevcut tüketim miktarının %20 oranlarını karşılıyor. Ek olarak karantina sürecinde artan evde kalma ve vakit bulma durumu da evde yapılan yemeklerin miktarını da bir hayli arttırdı. Hal böyle olunca durum – hiç yoktan iyidir – ibaresini karşılasa da birçok restoran için sıkıntılı dönemler devam ediyor.

Mevcutta Amerika’da bulunan restoranların %3 şuanki durumda geçici değil tamamen kapanış gerçekleştirdiğini açıkladı. Sürecin sonunda ise yaklaşık %20 kadarının tekrar restoranlarını açamayacağı düşünülüyor.

Bizde şuan için doğrudan açıklanmış bu şekilde bir veri olmasa da, tablolar maalesef dünyanın pek çok yerinde benzer.

Senaryonun kötü yanı da şu ki, her ne kadar bu tarz sosyalleşme alanlarını özlesek de tedirginliğimizi bir süre daha üzerimizden atamayacağımız bir normalleşme süreci yaşayacağız. Ekonomik olarak etkilenmeler de üzerine eklendiğinde restoran endüstrisinin hemen normale dönmesi konusunda bazı soru işaretleri var sektörde.

Fakat her ne kadar zor günler geçiyor olursa olsun, restoran endüstrisinin diğer sektörlere göre, normalleşme süreci sonrasındaki etkisine olan yorumlar toparlanabileceğimiz yönünde. Çünkü sosyalleşmeyi ve sosyal alanları seviyoruz. Üstelik uzun süren evde kalma durumu bu tarz alanlara olan özlemi de bir hayli arttıracak.

Mevcut şartlar zor olsa dahi, önümüzdeki süreçte umutlu olabileceğimiz sektörlerden biri restoran sektörü. Fakat elbette bu süreci etkileyecek pek çok faktör var.

Örneğin şuanda iş yapamayan restoranların kira ödemeleri gibi konularda gereken yardımlar yapılmaz ise, yukarıda oranlamasını belirttiğimiz %20 beklentisinde olan tekrar restoranını açmayacak kesimde oranlar yükselecektir. Bu da sektör normale dönse dahi yaşanacak küçülmelerden dolayı önlenemez bir durum ortaya çıkaracaktır.

Hatırlarsanız daha önce perakende sektöründe yaşanacak sorunları konuştuğumuz yazımızda farklı ve beklenen pek çok değişiklikten bahsetmiştik sektör için. Restoran sektöründe beklentiler bu denli yüksek olmasa da restoran sektörünün yine yüksek çoğunluğunun Alışveriş Merkezleri içerisinde olduğunu da unutmadan yapmak gerekir bu değerlendirmeyi.

Okuma şansı bulamadıysanız Perakende ve Alışveriş Merkezlerinin koronavirüs sürecinden nasıl etkileneceğini yazımızdan inceleyebilirsiniz.

Daha fazla okumak için Koronavirüs Sonrası Restoran Endüstrisi ziyaret edebilirsiniz.