CoVid-19’un tam da tahmin edildiği, bu arada defalarca da yazdığım gibi, yaz sonu itibariyle hızlı bir artışa geçeceği öngörülüyordu, beklenmekteydi…
Maalesef hiç de istenmeyen bu beklenti gerçekleşti…
Sadece ülkemde değil, tüm dünyada da…
Evet, CoVid-19 salgınında bulaşıya yakalananların sayısı her geçen gün, hem de ciddi şekilde, hızla artmakta…
Ve yine maalesef, bu artışın önlenemediği gerçeğinin yanında hızı da kesilemiyor…
Tüm umut; aşıların uygulamasında şimdilik…
Tüm insanlık, bekliyor…
Peki bu arada ülkemin perakende sektörüne baktığımızda neler öncelikle göze çarpmakta…
Bu sektör söz konusu olunca, her zamanki gibi AVM’ler…
AVM açmak ya da kapatmakla CoVid-19 salgını çözümlenmez.
Sadece…
Bir miktar yayılmasının önüne geçilir…
Bu da bir şeydir…
Esas olan AVM’lerin, café ve restaurant’ların kapatılması olduğu kadar, hattâ bundan da önce, insanlarımızın CoVid-19 önlemlerine tam olarak uyum sağlaması, uymasıdır.
Burada sosyal devlet uygulamaları vb birçok husus devreye giriyor, ama bu yazımın konusu değiller…
Sadece paket servis yapmak koşuluyla yiyecek-içecek noktaları açık. Zaten onların da kapatılmasıyla daha da ciddi bir tedarik sorunuyla yüzleşmek kaçınılmaz hâle gelir.
TV kanallarında haber programlarını takip ettiğimde yerlisiyle yabancısıyla birçok kişinin paket servis alarak bu gıda maddelerini AVM’ler içinde, yerlerde, beraberce tüketmeleri ayrı bir facia…
Bu durum, elbette ki AVM yönetimlerince önceden alınacak önlemlerle hiç yaşanmazdı…
Ama…
Olmadı…
Kısmen ve hemen yapılamadı…
Bu arada, AVM’lerde yerde yemek yiyenlere baktım; bizim coğrafyanın insanları… Emin olamam ama, herhalde aralarında Finlandiya’lı ya da İsveç’li yoktu…
Tam olarak anlatmak istediğim de bu; kurallara harfiyen uymak.
Haftasonu sokağa çıkma kısıtlamasında da bir çok istisna olduğu gibi. Bol istisnalı kısıtlamalar salgını etkili olarak önleyemez. Aynı kurallara tam olarak uyulmadığı zamanki gibi.
Sekröre dönelim; AVM’ler kapalı, cadde mağazaları da; ya kapalı, ya da isteksiz moral-motivasyon açısından çökmüş durumda sanki yarı açık gibi…
Nasıl olmasın ki…
Zaten yıl sonuna doğru kapanmaların arttığını gözlemliyorum…
Bu dönemde, ziyaretçi-müşteri trafiği oldukça düşük…
Buna karşılık, yani müşteri trafiği ile satış cirosu oranlamasında, düşük trafiğe rağmen cirolar biraz daha yüksek…
En azından bu durum iyi sayılabilen nadir etkileşimlerden biri…
Perakende piyasalarda henüz ürün eksikliği görünmüyor, özellikle de yeme-içme tarafında şimdilik aranan herşey mevcut. Tekstil-Moda, ayakkabı tarafında da öyle olsa da kısmî bir çeşit azalması var.
Fiyatlar…
İşte, işin bu tarafı pek sevimli değil…
Tüketici profilinin çok önemli bir çoğunluğu için fiyatlar, çarşı-pazar enflasyonu, TÜİK tarafından açıklanan resmi enflasyondan oldukça farklı ve yüksek…
Reel durum bu…
Tabii işin üretimi ve son tüketiciye ulaşıncaya kadar maruz kalınan maliyetleri bu etkileşimde dikkate almak her zamankinden daha fazla zorunlu. Maliyet enflasyonu yaşayan bir ekonomi için reel sektörün karşılaştığı durum bu ve iktisat kuramına da uygun…
Kasım ayını bitiriyoruz. Artık ülkemde de perakende satışlarda uygulanan “Black Friday” / “Kara Cuma” indirimleri ile piyasalarda, tabii ki CoVid etkisiyle E-Ticarette hareketlenmeler var.
Satış amaçlı olarak fiyatların düşürüldüğü, kâr marjlarının düşük tutulduğu bir dönemde satışların olması, perakende piyasalarda ciro artışları düşük kârlı da olsa en azından moral-motivasyon ve nakit akışı açılarından olumlu…
CoVid sürecinde, neredeyse tam bir yıldır, perakende sektöründeki gelişmeler, sıkça kullandığım sinüs eğrisi tanımına son derece uygun olmakta…
Bazen iyi, bazen durgun, bazen kötü…
Satışların arttığı dönemde iyi, işlerin yavaşlaması veya durgunluk yaşanması durumunda durgun, artan fiyatlar ve maliyetler bakımından da zaman zaman kötü. Nerden ve hangi açıdan bakıldığına göre…
Hep söylediğim(iz) gibi; tabii en önemlisi sağlık…
Ama hayatın devamında ekonominin de önemi en az sağlık kadar önde ve ciddi…
İşin zor tarafı da zaten burada…
Evlerde oturmakla işin çözümünde somut sonuç almak çok zor, olanaksız. Çünkü çalışmak zorunda olanlar için hayat o kadar kolay olmadığı gibi, emekliler dahil çalışmak zorunda olan nüfusumuz da oldukça kalabalık…Daha işin eğitim tarafı var, ulaşım tarafı var…
Zor günler, ama aşacağız, aşılacak…
