Barkod yakında yerini yeni nesil kodlara bırakacak. Perakendeciler ve tüketici ürünleri üreticilerinin hazırlanmak için hala birkaç yılı var, ancak ilk yeni nesil QR kodları ambalajlarda görünmeye başladı bile.
Yeni nesil kodlara tüketici katılımı
Barkod bu yılın Haziran ayında 50 yaşına girdi, ancak altmışıncı yaşına ulaşamayacak. Birkaç yıl önce, iki boyutlu kodların yeni bir nesli, bir yedek olarak tanıtıldı: GS1 QR kodu ve veri matrisi. İkincisi halihazırda reçeteli ilaçlar için kullanılıyor.
Standardizasyon kuruluşu GS1’in CEO’su Jan Somers, değiştirmenin bir maliyeti olacak, ancak markalar ve perakendeciler bu adımı atmak istiyor çünkü bu QR kodu birçok avantaj sunuyor, diye açıklıyor. “Tüketici katılımı ana katma değerdir. Kod yalnızca ödeme sırasında taranmakla kalmıyor, tüketiciler ayrıca akıllı telefonlarıyla kendileri de tarayabiliyorlar – özel bir uygulamaya gerek yok – ürün, alerjenler, dijital ürün pasaportu, kuponlar, paketleme verileri vb. hakkında bir bilgi hazinesine erişebiliyorlar.”
İlk uygulamalar
Çeşitli veriler içeren web adreslerine bağlanan tek bir QR kodu, daha az alanda daha fazla bilgi anlamına gelir. Yeni nesil kodlar ayrıca daha doğrudur – hasar gördüklerinde bile okunabilir kalırlar – ve daha geniş bir açıdan ve daha uzak bir mesafeden taranabilirler.
İlk uygulamalar bugünden itibaren görülebilir: Belçikalı perakendeci Delhaize, veri matrisini ete yerleştirdi. Şarap ve içki üreticileri de artık besin bilgilerini etikette veya dijital bir ortam kullanarak ifşa etmek zorunda. Kendin yap üreticisi Varo, ürünün arka planını göstermek için yeni nesil kodları kullanıyor, kendin yap zinciri Hubo ise bu kodu ödeme sırasında tarayabiliyor.
İzlenebilirlik
Peki bu GS1 QR kodu ne için kullanılacak? Somers, “Hükümetler ürünlerin arkasında kimin olduğunu soruyor” diyor. “Bu ürünü gerçekten kim üretiyor ve yasalarımıza uyuyor mu? Pazar yerleri ayrıca satış ortaklarının ürünlerini satmalarına izin verilip verilmediğini kontrol edebilmek istiyor. Çin web sitelerindeki sorunlar iyi biliniyor: Oyuncakları için bir CE sertifikası var mı? Artık gümrükler cevaplarını bulmak için yalnızca QR kodunu taramak zorunda. Kodun arkasında sözde ‘doğrulanabilir kimlik bilgileri’ olduğu için, bunu merkezi bir veritabanıyla hızlıca kontrol edebilirler.”
Uçtan uca izlenebilirlik böyle gerçeğe dönüşüyor: Teoride, kahvenizin hangi çiftçiden geldiğini bile kontrol edebilirsiniz. “Avrupa ormansızlaşma mevzuatına bakın. Perakendeciler ve üreticiler ürünlerinin ormansızlaşmaya katkıda bulunmadığını kanıtlayabilmeli, bu nedenle bu bilgilere erişebilmeliler. Kod, güvenlik, sağlık, sahtecilik hakkında daha iyi garantilerle yepyeni bir dünyanın kapılarını açıyor… Perakende için ek bir fayda da operasyonel ve lojistik verimliliktir.”
“Barkod ve internetin birleşimi”
Veri matrisi ve QR kodu içerik açısından aynı şeyi yapar. “Üreticiler ambalaja hangisini koyacaklarını seçebilirler, ancak çoğu şirket GS1 QR kodunu çok basit bir nedenden ötürü tercih ediyor çünkü tüketiciler tarafından hemen erişilebilir.”
“Bu barkod ve internetin evliliğidir. Karmaşık bir teknoloji değildir. Bu konuda büyük perakendecilerle zaten iyi iletişim kurduk. Markalara bir çağrıda bulunmak istiyorum: bunu gerçekleştirin. ‘Gıdaya yakın’ veya ‘gıda dışı’ alanda faaliyet gösteriyorsanız, dijital ürün pasaportunun hızla yaklaşması riskiyle karşı karşıya kalırsınız. İnsanlar deterjanlara, oyuncaklara, tekstil ürünlerine, mobilyalara bakıyor… Bunlar büyük sektörler. Ayrıca ambalaj atığıyla ilgili Avrupa düzenlemeleri de var. Tüketicilere bu bilgilere doğrudan erişim sağlamanın zamanı geldi.”
Ülkemizde de uygulanmaya başladı
Geçtiğimiz Haziran ayında Migros‘un da aralarında bulunduğu üretici, perakendeci ve e-pazaryeri 20 firmanın üst yöneticilerinin (CEO) imzaladıkları ortak açıklama doğrultusunda ‘GS1 Standartlarında QR Kod Sistemini’ hayata geçireceklerini duyurmuşlardı.