Binlerce kurumsal müşteriyi izleyen büyük bir bankanın genel müdürünün “eriyen kârlar” uyarısını, araştırmalar ve iş insanlarının görüşleri de doğruluyor. CEO anketi de bu tabloyu destekliyor. Çok sayıda şirkette kârlılık yüzde 1’in altına inerken, bazı şirketler ise zarar etmeye başladı.
Türkiye’de İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesi, iş dünyasındaki gidişi ortaya koyan kritik veriler içeriyor. Bunlardan biri de kâr ve zarar eden şirket sayılarına ilişkin tablo. Son rapora göre, 2014-2023 yılları arasında en az zarar eden şirket sayısı 58 ile 2022 yılında gerçekleşti. En yüksek sayı ise 119 ile 2018 yılında kaydedildi. Dönem ortalaması ise 90 oldu. 2025 yılında ise zarar eden şirket sayısı 152 ile rekor düzeye ulaştı. Kârlılıkla ilgili bir başka önemli veriyi ise ‘satışın kârlılığı’ oluşturdu. Rapora göre 2021’de yüzde 9.5 ve 2022’de yüzde 9.3 olan oranlar, 2025’de yüzde 3.4’e geriledi. Geçen yıl dünyanın en büyük 500 şirketinden 42’si zarar açıkladı. İngiltere’de FTSE 100 Endeksi’nde yer alan şirketlerin 10’unun da bilançosunda zarar vardı. Türkiye’de 2025 yılında ortaya çıkan bu “kârsızlık” sorununun, CEO’lar arasında yapılan araştırmaya göre devam edeceği öngörülüyor. CEO Council üyeleri arasında yaptığımız ankette, “2026’da kâr hedefinizi yakalayabilecek misiniz?” sorusuna katılımcıların yüzde 49’u “Evet” yanıtını verdi. Yüzde 9’u ise hedeflerini yüzde 10’dan fazla aşacaklarını belirtti. Geriye kalan yüzde 41’lik bölüm ise hedeflerinin “yüzde 10 ve altında” kalacaklarını paylaştı.
Tekstil Adeta Eriyor !
İSO verilerine göre tekstil sektöründe satış kârlılığı 2025’te eksi yüzde 10,6 olarak gerçekleşti. Taha Tekstil CEO’su İsmail Kısacık, sıkıntının yılın ilk 6 ayında da devam ettiğini söylüyor. “Bütün sanayi sektörlerinde olduğu gibi hazır giyim üretimi ve ihracatı yapan firmalarımız da ciddi bir kârsızlık problemi yaşıyor” diyor ve ekliyor: “2022’den bu yana devam eden aşırı değerli Türk Lirası, bizim gibi ihracatçı üreticileri ciddi sıkıntıya soktu. 2025’te olduğu gibi maalesef bu yıl da zararına üretim ve ihracat yapıyoruz. Yılın ilk 5 ayını da zararla kapattık. Bu yıl Körfez’deki savaş nedeniyle bazı markalar üretimlerinin bir kısmını Türkiye’ye kaydırdı. Birçok üretim tesisi kapandığı için bu kayma nedeniyle kapasitelerimiz dolu. Ancak bu koşullarda kâr etme şansımız yok gibi görünüyor.” Koton CEO’su Bülent Sabuncu da maliyet kalemlerinde ve finansman giderlerinde yaşanan artışa dikkat çekiyor.
“Artık yıl başında belirlediğimiz kâr hedefini yakalayabilme durumumuzun olmadığını görüyoruz” diyor ve ekliyor: “Sapmayı azaltmak adına yapabileceklerimiz üzerinde çalışıyoruz.”
Daha Kötüsü Olmadı
Otomotiv sektörünün önde gelen gruplarından birinin yönetim kurulu başkanı, “Böyle bir ortamda işler nasıl iyi olabilir?” diye konuşuyor. Ona göre ihracatçı olarak bir yandan sabit kur ile mücadele etmek ve yüksek enflasyonun getirdiği zorluklarla başa çıkmak kolay değil. Buna otomotiv sektöründeki köklü dönüşümün etkisi de eklenince tablo daha da ağırlaşıyor:
“Bana göre otomotiv hiçbir zaman çok kârlı bir sektör olmadı. Ancak bugün geldiğimiz noktada kâr neredeyse hiç kalmadı. Bunun için çeşitli önlemler almaya çalışıyoruz. Açıkçası adeta nefesimizi tutuyoruz.” Cam sanayinin öncü şirketlerinden Yorglass’ın Yönetim Kurulu Başkanı Semavi Yorgancılar da benzer bir tablo çiziyor: “Maliyetler sürekli artıyor ama biz satış fiyatlarını yukarı çekemiyoruz. Üstüne bir de pazarda daralma yaşanıyor.”
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2025 yılında 140 bine yakın lokanta, 27 bin kafe ve 50 binin üzerinde kahvehane var. BigChefs Kurucusu Gamze Cizreli, restoran başta olmak üzere kafeleri de kapsayan bir değerlendirme yapıyor. Kendi şirketi için kârlılıkta azalmanın yüzde 2-3 düzeyinde gerçekleştiğini söylüyor. Sektördeki performansın ise segmentlere göre değiştiğine dikkat çekiyor:
“Fast food alanında kâr marjları yüzde 2 civarında seyrediyor. ‘Fine dine’ diye nitelenen üst segment restoranlarda durum daha farklı… Buralarda ortalama kârlılık yüzde 25 düzeyinde seyrediyordu.
Hatta yemek sonrası da çalışanlarda yüzde 30’lara kadar çıkıyordu. Bugün o restoranlarda da kârlılık yüzde 10’ların altına geriledi. Kayıp, göründüğünden çok daha büyük.”
Sektör Farkı Var Mı?
Capital Group’un Profit Watch raporuna göre, global 1600 şirketin ciroları 2025 yılında yüzde 5,3, kârları ise yüzde 12,2 arttı. Ancak bu grupta yer alan petrol, ilaç, mobilya, gayrimenkul, enerji ve otomobil sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin kârları ya geriledi ya da yerinde saydı. Araştırmaya göre kârlılıktaki düşüşte “teknoloji harcamaları”, “talep daralması” ve “otomotivdeki değişim” gibi faktörler etkili oldu.
Türkiye’de de sektörler ve şirketler bazında farklılıklar var. Örneğin, ağırlıklı olarak gayrimenkul ve enerji sektöründe faaliyet gösteren Rönesans Holding’in Yönetim Kurulu Başkanı İpek Ilıcak Kayaalp, daha olumlu bir tablo çiziyor:
“2026’nın ilk çeyrek sonuçlarına göre yılı, belirlediğimiz operasyonel kârlılık hedefine uygun şekilde tamamlayacağımızı düşünüyoruz.” Baymak Genel Müdürü Ülkü Özcan da “zorlu pazar koşullarına” dikkat çekiyor. Buna rağmen ilk yarıyı hedeflerine uygun geçirdiklerini belirten Özcan, “Çevik aksiyon almak ve farklı senaryolarla çalışmak, hedefleri yakalamadaki en temel odağımızdır” diye konuşuyor.
Sigorta sektörünün önemli şirketlerinden Axa Türkiye’nin CEO’su Yavuz Ölken, finansal gelirlerin faaliyet gelirlerini desteklemeye devam ettiğini belirterek, önemli bir saptamaya dikkat çekiyor. Ölken’e göre, 2026’da sektörde faaliyet teknik gelirleri düşük kalırken, finansal gelirler ise yüksek seyretmeyi sürdürecek.
Yemeksepeti CEO’su Oytun Çalapöver ise 2026 kâr hedefi konusunda şu değerlendirmeyi yapıyor: “Makroekonomik faktörler ve yıl içinde yapma kararı aldığımız yatırımlar, üzerimizde kârlılık baskısı yaratıyor. Ancak, yıl sonunda hedeflerimize çok uzak olacağımızı düşünmüyorum.”
Yüzde 1’in altında Kâr
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), her yıl sektörel bilanço verilerini yayımlıyor. 2024 yılı raporuna göre hazır giyim ve tekstil sektöründe vergi öncesi kâr oranı yüzde 1’in altına inmişti. Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği Başkanı (TGSD) Toygar Narbay, “2025’te de maliyet yapısında olumlu bir değişim olmadığı için kârlılıklar öneki yıla göre daha da zayıfladı” diyor. Bu nedenle şirketlerin süreci istihdamı azaltarak ve böylece verimliliklerini artırarak geçirmeye çalıştıklarına dikkat çekiyor:
“Bu süreçte temel sorunumuz, giderlerimizin yüzde 60’ını oluşturan TL bazlı maliyetlerimizin, 2022-2025 yılları arasında dolar bazında yüzde 26 artması oldu. 2026’nın ilk yarısında ise maliyetler, yüzde 17,75 enflasyona karşılık kur sepetinin yüzde 6 artması nedeniyle, yaklaşık yüzde 6 daha yükseldi. Satış fiyatları ise bu maliyet artışını karşılayamadı. Çünkü global alıcılar, ülkemizdeki dolar bazlı enflasyonu fiyatlarına yansıtmayacaklarını açıkça ifade etti. 2022’den bu yana finansman yükü de şirketlerin kârlılığını önemli ölçüde aşındırdı. 2024 ve 2025’te şirketlerin faaliyet kârlarının yüzde 85’inden fazlası finansman giderlerine gitti. Bugün yüzde 1’in (yüzde 0,86) altındaki vergi öncesi kâr marjı, işletmelerin kendilerini yenilemesini, teknoloji yatırımı yapmasını ve rekabetçiliğini korumasını imkânsız hale getiriyor.”
“Kâr Marjları Tarihsel Olarak En Düşük Düzaylerde”
Uğur Ayaydın İpekyol Group CEO 2026 yılında hem şirketimiz hem de sektör açısından büyüme ile kârlılığı aynı anda yönetmek, geçen yıla göre daha zor bir denge haline geldi. Satışlarımızı büyütmeye devam etsek de özellikle operasyonel giderlerdeki yüksek artış, kârlılık üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Maliyetler enflasyonun üzerinde seyrederken, tüketici tarafında aynı oranda fiyat artışı yapmak her zaman mümkün olmuyor.
Bugün sektörün temel gündemi ciro büyütmekten çok, sağlıklı marjları koruyabilmek. Biz de bu dönemde kısa vadeli satış artışından ziyade verimlilik, maliyet yönetimi, stok optimizasyonu ve doğru ürün karmasına odaklanıyoruz. Hedeflerimize yakın bir performans sergiliyoruz ancak içinde bulunduğumuz ekonomik koşullar nedeniyle planlarımızı daha temkinli yönetiyoruz.
Tüketici Tarafı Yavaşladı
Bugün söyleyebileceğimiz en net konu, sektör genelinde faaliyet kârlılığının geçmiş yıllara kıyasla daha fazla baskı altında olduğu. Bunun temel nedeni, maliyet artış hızının tüketiciye yansıtılabilen fiyat artışının üzerinde seyretmesi. Giderler yüksek seviyelerini korurken, tüketici talebindeki yavaşlama şirketlerin fiyatlama esnekliğini sınırlandırıyor. Bu durum, sektör genelinde marjların tarihsel ortalamalarının altında seyretmesine neden oluyor.
Sıkıntıyı Ortaya Koyan Hesap
Toygar Narbay TGSD Başkanı
%13,57 Finansal tablonun boyutunu anlamak için şu hesaplamayı yapabiliriz: 100 birim ciro için 25 birim sermaye kullanan bir işletmenin, riski olmayan faiz geliri elde eden bir yatırımcıyla aynı düzeyde gelir elde edebilmesi için bugünkü faiz seviyesi ile yüzde 13,57 FAVÖK ile çalışması gerekiyor.
%45 Bileşik faiz geliri yüzde 45’in üzerinde olan bir yatırımcı, risksiz ve gelecek enflasyonun çok üzerinde bir gelir elde ederken üretim yapan firmalarımız kapasite, kalite, müşteri, tahsilat gibi birçok riski de yönetmek zorunda.
%0 Sektörün 0’a yaklaşan vergi öncesi kârlılığı ise net bir şekilde sermayesini kaybettiğini, teknoloji yatırımını yapamadığını, makine yenileyemediğini, Ar-Ge’yi ertelediğini ve ölçek ekonomisinden uzaklaştığını gösteriyor.
Ceolar Kâr İçin Ne Bekliyor ?
TGSD Başkanı Toygar Naybar, 2024 ve 2025’te şirketlerin faaliyet kârlarının yüzde 85’inden fazlasının finansman giderlerine gittiğini, bu nedenle kârların eridiğini söylüyor.