Yapay zekâ, tüketicilerin bilgiye ulaşma biçiminin yanı sıra ürün ve marka keşif süreçlerinde de yeni bir temas noktası oluşturuyor. Kullanıcılar artık “Hangi markayı tercih etmeliyim?”, “Fiyat-performans açısından hangi ürün daha iyi?”, “Bu ihtiyacım için hangi markalara bakmalıyım?” gibi alışveriş sorularını AI modellerine de yöneltiyor.
Bu değişim, perakende markaları açısından yeni bir soruyu beraberinde getiriyor: Markalar, yapay zekâ tarafından verilen yanıtlarda ne kadar görünür?
Bi’Sektör ve Herm.io ortak çalışmasıyla hayata geçirilen Perakende AI, Türkiye perakendesindeki markaların AI yanıtlarındaki görünürlüğünü araştırmak ve zaman içerisinde takip edilebilir bir veri alanı oluşturmak amacıyla geliştirildi.
21 kategori, 441 soru, 3 AI modeli
Perakende AI’ın ilk araştırması, Türkiye perakendesindeki 21 farklı kategori üzerinden yürütülüyor.
Araştırma kapsamında her kategori için tüketicilerin gerçek alışveriş süreçlerinde karşılaşabileceği farklı ihtiyaçları temsil eden 21 soru oluşturuldu. Böylece toplam 441 farklı soru, 3 farklı AI modeline yöneltilerek markaların yanıtlardaki görünürlüğü inceleniyor.
Araştırma yalnızca “en iyi marka hangisi?” gibi genel sorular üzerine kurulmuyor. Farklı ihtiyaçlar, ürün özellikleri, fiyat-performans arayışları ve kullanım senaryoları üzerinden markaların AI yanıtlarında nasıl konumlandığı araştırılıyor.
Bu yapı, bir markanın görünürlüğünü tek bir soru veya tek bir AI modelinin verdiği yanıt üzerinden değerlendirmek yerine daha geniş bir soru seti içerisinde incelemeyi amaçlıyor.
Aynı soru, farklı AI modelleri
Perakende AI araştırmasının bir diğer boyutunu farklı AI modellerinin karşılaştırılması oluşturuyor.
Aynı alışveriş sorusu farklı modellere yöneltildiğinde hangi markaların yanıtlarda yer aldığı, hangi markaların daha sık öne çıktığı ve modeller arasında nasıl farklılıklar oluştuğu araştırmanın kapsamında inceleniyor.
Böylece çalışma, yalnızca markaların AI görünürlüğüne değil, bu görünürlüğün farklı AI modellerinde nasıl değiştiğinede bakıyor.
Tüketicinin alışveriş sorularından markaların AI görünürlüğüne
Perakende AI’ın odağında, tüketicinin alışveriş sürecinde AI ile kurduğu yeni ilişki bulunuyor.
Bir tüketici yeni bir telefon ararken, ailesi için market seçerken, kahve içeceği bir zincire karar verirken veya evine yeni bir ürün alırken AI’dan tavsiye istediğinde karşısına hangi markaların çıktığı artık markalar açısından yeni bir görünürlük alanı oluşturuyor.
Perakende AI, bu alanı Türkiye perakendesi özelinde düzenli olarak araştırılabilir ve karşılaştırılabilir hale getirmeyi hedefliyor.
İlk sonuçlar 22 Ekim Perakende Alışveriş Zirvesi’nde açıklanacak
Perakende AI’ın ilk araştırma sonuçları, 22 Ekim 2026 tarihinde Fişekhane’de gerçekleştirilecek Perakende Alışveriş Zirvesi’nde, Bi’Sektör ve herm.io tarafından ilk kez paylaşılacak. Ardından sektör adına düzenli olarak yayınlanmaya devam edecek.