Yapay zekâ asistanları, tüketicilerin ürün araştırma ve marka keşif süreçlerinde giderek daha fazla rol üstleniyor. Peki, Türkiye’de bir tüketici yapay zekâya beyaz eşya önerisi sorduğunda hangi markalar öne çıkıyor? Perakende.ai tarafından yayımlanan Beyaz Eşya Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi, 21 soru üzerinden gerçekleştirilen araştırmayla markaların yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünü ortaya koyuyor. Araştırmada Arçelik ilk sırada yer alırken Bosch ikinci, Beko ise üçüncü sırada bulunuyor.
Araştırma kapsamında 3 yapay zekâ modeline toplam 21 soru, üçer kez yöneltildi. Böylece 189 geçerli yanıt analiz edilerek 12 marka resmî sıralamaya dahil edildi. Değerlendirmede markaların yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği, öneri listelerinde hangi sırada yer aldığı ve kaç farklı model tarafından görünür kılındığı ölçüldü.
Arçelik ilk sırada, Bosch ve Beko takipte
Beyaz Eşya Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi’nde 91,94 puanla Arçelik ilk sırada yer aldı. Bosch 84,92 puanla ikinci, Beko ise 84,52 puanla üçüncü oldu. Profilo 53,49 puanla dördüncü sıraya yerleşirken Samsung 45,30 puanla ilk beşi tamamladı.
Listenin devamında Vestel 40,37 puanla altıncı, Miele 34,97 puanla yedinci, Altus 21,43 puanla sekizinci sırada yer aldı. Electrolux, Grundig, Liebherr ve AEG ise ilk 12 içerisindeki diğer markalar oldu.
İlk üç sıradaki markaların puanları birbirine yakın görünse de üçüncü sıradaki Beko ile dördüncü sıradaki Profilo arasında yaklaşık 31 puanlık fark bulunuyor. Bu tablo, araştırma kapsamındaki sorular ve yapay zekâ modelleri açısından ilk üç markanın belirgin bir görünürlüğe sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Türk markaları ilk sıralarda öne çıkıyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, Türk markalarının sıralamadaki ağırlığı oldu. Arçelik, Beko ve Profilo ilk dört sıranın üçünü oluştururken Vestel altıncı, Altus ise sekizinci sırada yer aldı.
Böylece resmî sıralamaya giren 12 markanın 5’i Türkiye merkezli markalardan oluştu. Özellikle Arçelik’in 91,94 puanla listenin zirvesinde bulunması ve Beko’nun üçüncü sıraya yerleşmesi, yerli markaların yapay zekâ yanıtlarında güçlü bir görünürlüğe sahip olduğunu gösteriyor.
Uluslararası markalar tarafında ise Bosch, Samsung ve Miele öne çıkıyor. Bosch’un ikinci sırada yer alması, global marka bilinirliği ile yerel pazardaki güçlü marka konumunun yapay zekâ önerilerindeki karşılığını değerlendirmek açısından dikkat çekici bir sonuç sunuyor.
Yapay zekâ görünürlüğü nasıl hesaplanıyor?
Araştırmada markalar üç temel kriter üzerinden değerlendirildi:
- Bahsedilme (%45): Markanın yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği.
- Konum (%30): Öneri listelerinde markanın hangi sırada yer aldığı.
- Kapsam (%25): Markanın kaç farklı yapay zekâ modeli tarafından önerildiği.
Bu üç kriterin ağırlıklı ortalamasıyla endeks puanı hesaplandı. Her yanıtta kategori kapsamına giren markalar arasından ilk 10’a girenler değerlendirmeye alındı.
Araştırmada yalnızca büyük ev aletleri üreten markalar sıralamaya dahil edildi. Perakendeciler, pazaryerleri ve ev eşyası markaları değerlendirme dışında bırakıldı. Ayrıca bu endeks yalnızca beyaz eşya kategorisindeki yanıtları kapsıyor; farklı kategorilerdeki endeks puanlarıyla doğrudan karşılaştırma yapılmaması gerekiyor.
Yapay zekâ görünürlüğü, beyaz eşya sektöründe yeni bir marka rekabeti alanı oluşturuyor. Tüketicilerin buzdolabı, çamaşır makinesi veya bulaşık makinesi gibi ürünleri araştırırken yapay zekâ asistanlarından öneri almaya başlaması, markaların dijital dünyadaki konumunu yeniden değerlendirmesini gerektiriyor. Ürün bilgilerinin erişilebilirliği, teknik özelliklerin dijital platformlarda doğru sunulması ve marka içeriklerinin niteliği, bu yeni keşif sürecinde önem kazanıyor.
Araştırmanın önemli bir sınırı da bulunuyor: Endeks puanları markaların satış performansını, ürün kalitesini, servis ağını veya tüketici memnuniyetini değil, belirli sorular ve yapay zekâ modelleri üzerinden ölçülen görünürlüğünü ifade ediyor. Dolayısıyla sıralama, markaların genel pazar performansını değil, yapay zekâ destekli ürün keşif sürecindeki konumunu gösteriyor.
Beyaz eşya sektöründe marka rekabeti artık yalnızca mağaza raflarında ve arama motorlarında değil, tüketicinin ürün önerisi almak için başvurduğu yapay zekâ asistanlarının yanıtlarında da şekilleniyor.
