Yapay zekâ asistanları, tüketicilerin ev ve yaşam ürünlerini araştırma, marka karşılaştırma ve alışveriş kararlarında giderek daha fazla rol üstleniyor. Peki, Türkiye’de bir tüketici yapay zekâya mutfak ürünleri, ev tekstili veya dekorasyon ürünleri önerisi sorduğunda hangi markalar öne çıkıyor? Perakende.ai tarafından yayımlanan Ev & Yaşam Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi, 21 soru üzerinden gerçekleştirilen araştırmayla markaların yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünü ortaya koyuyor. Araştırmada Karaca ilk sırada yer alırken Korkmaz ikinci, IKEA ise üçüncü sırada bulunuyor.
Araştırma kapsamında 3 yapay zekâ modeline toplam 21 soru, üçer kez yöneltildi. Böylece 189 geçerli yanıt analiz edilerek 32 marka resmî sıralamaya dahil edildi. Değerlendirmede markaların yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği, öneri listelerinde hangi sırada yer aldığı ve kaç farklı modelin yanıtlarında görünür olduğu ölçüldü.
Karaca ilk sırada, Korkmaz ve IKEA takipte
Ev & Yaşam Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi’nde 52,48 puanla Karaca ilk sırada yer aldı. Korkmaz 33,25 puanla ikinci, IKEA ise 33,19 puanla üçüncü oldu. Jumbo 25,48 puanla dördüncü sıraya yerleşirken Özdilek 24,92 puanla ilk beşi tamamladı.
Listenin devamında Taç 24,35 puanla altıncı, English Home 23,62 puanla yedinci, Emsan 19,44 puanla sekizinci sırada yer aldı. Tefal ve Madame Coco ise ilk 10 içerisindeki diğer markalar oldu.
Karaca’nın 52,48 puanla ikinci sıradaki Korkmaz’ın yaklaşık 19 puan önünde bulunması, ilk sıradaki markanın araştırma kapsamındaki yapay zekâ yanıtlarında belirgin bir görünürlüğe sahip olduğunu gösteriyor. Korkmaz ve IKEA arasındaki puan farkının ise oldukça sınırlı olması dikkat çekiyor.
Türk markaları sıralamada ağırlığını koruyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, Türk markalarının sıralamadaki yoğunluğu oldu. İlk 10’da Karaca, Korkmaz, Jumbo, Özdilek, Taç, English Home, Emsan ve Madame Coco olmak üzere sekiz Türk markası yer aldı.
Listenin devamında Lava, Porland, Kütahya Porselen, Yataş Bedding, Güral Porselen ve Paşabahçe gibi yerli markalar da sıralamaya girdi.
Uluslararası markalar tarafında IKEA üçüncü sırada öne çıkarken Tefal, WMF, Fissler ve Zwilling gibi mutfak ürünleri markaları da ilk 20 içerisinde kendilerine yer buldu. Zara Home ise 25’inci sırada yer aldı.
Bu tablo, ev ve yaşam kategorisinde farklı ürün segmentlerinde faaliyet gösteren yerli markaların yapay zekâ destekli ürün keşif süreçlerinde önemli bir görünürlüğe sahip olduğunu ortaya koyuyor. Mutfak gereçlerinden ev tekstiline, sofra ürünlerinden dekorasyona uzanan geniş ürün yelpazesi, markaların farklı tüketici ihtiyaçları üzerinden önerilme potansiyelini artıran bir alan oluşturuyor.
Yapay zekâ görünürlüğü nasıl hesaplanıyor?
Araştırmada markalar üç temel kriter üzerinden değerlendirildi:
- Bahsedilme (%45): Markanın yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği.
- Konum (%30): Öneri listelerinde markanın hangi sırada yer aldığı.
- Kapsam (%25): Markanın kaç farklı yapay zekâ modeli tarafından önerildiği.
Bu üç kriterin ağırlıklı ortalamasıyla endeks puanı hesaplandı. Her yanıtta kategori kapsamına giren markalar arasından ilk 10’a girenler değerlendirmeye alındı.
Araştırmada ev ve yaşam ürünleri sunan markalar ile ev eşyası perakendecileri değerlendirildi. English Home ve IKEA da kapsam içerisinde yer aldı. Elektrikli ev aleti markaları Ev Teknolojileri kategorisinde ele alınırken genel perakendeciler ve marketler bu sıralamaya dahil edilmedi.
Yapay zekâ görünürlüğü, ev ve yaşam sektöründe marka keşfinin yeni rekabet alanlarından biri haline geliyor. Tüketicilerin ürün araştırmalarını yapay zekâ asistanları üzerinden gerçekleştirmesi, markaların yalnızca mağaza deneyimi ve geleneksel dijital kanallardaki varlığını değil, yapay zekâ tarafından nasıl tanımlandığını ve önerildiğini de önemli hale getiriyor. Ürün bilgilerinin doğruluğu, dijital içeriklerin niteliği, marka bilinirliği ve farklı platformlardaki bilgi tutarlılığı bu süreçte öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor.
Araştırmanın önemli bir sınırı da bulunuyor: Endeks puanları markaların satış performansını, pazar payını, ürün kalitesini veya tüketici memnuniyetini değil, belirli sorular ve yapay zekâ modelleri üzerinden ölçülen görünürlüğünü ifade ediyor. Dolayısıyla sıralama, markaların genel ticari performansını değil, yapay zekâ destekli ürün keşif sürecindeki konumunu gösteriyor.
Ev ve yaşam sektöründe rekabet artık yalnızca tüketicinin mağazada karşılaştığı ürünlerle sınırlı değil; yapay zekâ asistanlarının önerdiği markalar arasında yer almak da yeni nesil marka görünürlüğünün önemli bir parçasına dönüşüyor.