Yapay zekâ araçları, tüketicilerin moda ve hazır giyim alışverişinde marka keşfetme, ürünleri karşılaştırma ve satın alma kararlarını şekillendirme süreçlerinde giderek daha fazla rol oynuyor. Perakende.ai ve Herm.io tarafından hazırlanan Moda & Hazır Giyim Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi’nde Mavi, 53,05 puanla ilk sırada yer aldı. LC Waikiki 30,40 puanla ikinci, DeFacto ise 29,63 puanla üçüncü oldu.
Bi’Sektör olarak araştırmanın sonuçlarını, moda ve hazır giyim sektöründe yapay zekâ destekli marka görünürlüğünün nasıl şekillendiği açısından ele aldık.
Mavi İlk Sırada, Türk Markaları İlk Dörtte
Endeksin ilk dört sırasında Mavi, LC Waikiki, DeFacto ve Koton bulunuyor. Mavi, 53,05 puanla en yakın takipçisinin önünde yer alırken, LC Waikiki 30,40, DeFacto 29,63 ve Koton 28,81 puan elde etti. İlk dört sıranın tamamında Türk markalarının bulunması, araştırmanın öne çıkan sonuçlarından biri oldu.
Uluslararası markalar arasında Massimo Dutti 21,16 puanla beşinci, Zara 19,43 puanla altıncı, Mango 18,30 puanla yedinci sırada yer aldı. H&M 17,60 puanla sekizinci, COS 16,73 puanla dokuzuncu, Marks & Spencer ise 15,38 puanla onuncu oldu.
Listenin devamında Levi’s, Network, İpekyol, Gap ve Colin’s gibi markalar yer alıyor. Toplam 26 markanın bulunduğu resmî sıralamada Türk markalarının yanı sıra Avrupa ve Amerika merkezli uluslararası moda markaları da öne çıkıyor.
Görünürlük Yalnızca Marka Bilinirliğiyle Sınırlı Değil
Endeks sonuçları, markaların yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla yer aldıklarının yanı sıra hangi konumda önerildiklerini ve farklı sorulara ne ölçüde yayıldıklarını da dikkate alıyor. Bu nedenle yüksek bahsedilme oranı tek başına yüksek endeks puanı anlamına gelmiyor.
Mavi’nin 53,05 puanla ilk sırada yer alması, bahsedilme, konum ve kapsam bileşenlerindeki performansının toplam endekse yansımasını gösteriyor. LC Waikiki, DeFacto ve Koton’un ilk dörtte yer alması da Türkiye merkezli moda markalarının yapay zekâ yanıtlarında güçlü bir görünürlüğe sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Araştırmanın resmî sıralaması dışında kalan markalar arasında ise Uniqlo yüzde 24,9 anılma oranıyla dikkat çekiyor. Ancak markanın Türkiye’de resmî satış kanalının bulunmaması nedeniyle sıralamaya dahil edilmediği belirtiliyor. Trendyol ise e-ticaret ve pazaryerleri kategorisinin kapsamında değerlendirildiği için bu listenin dışında tutuluyor. Nike, Adidas, Lacoste ve Bershka gibi markalar da yapay zekâ yanıtlarında anılmalarına rağmen resmî sıralamaya giriş koşullarını karşılayamadı.
Yapay Zekâ Modellerinin Türkiye Bağlamı Farklılaşıyor
Araştırmada üç yapay zekâ modelinin yanıt profilleri de incelendi. Claude Haiku 4.5, 63 geçerli yanıtın tamamında web araması yaparken, GPT-5.6 Luna Pro’da bu oran yüzde 93,7, Gemini 3.6 Flash’ta ise yüzde 6,3 olarak gerçekleşti.
Türkiye bağlamı içeren yanıtların oranı Gemini 3.6 Flash’ta yüzde 87,3, GPT-5.6 Luna Pro’da yüzde 84,1 ve Claude Haiku 4.5’te yüzde 63,5 olarak ölçüldü.
Bu farklılık, yapay zekâ modellerinin bilgiye erişim ve yanıt oluşturma biçimlerinin aynı olmadığını gösteriyor. Moda markaları açısından Türkiye pazarındaki ürün çeşitliliği, mağaza bilgileri, yerel koleksiyonlar ve dijital içeriklerin erişilebilirliği bu nedenle önem taşıyor. Ancak Türkiye bağlamının bulunması, yanıtın doğruluğunu veya markanın ticari başarısını tek başına göstermiyor.
Endeks Nasıl Hesaplanıyor?
Perakende.ai Moda & Hazır Giyim Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi, üç temel bileşenden oluşuyor: bahsedilme yüzde 45, konum yüzde 30 ve kapsam yüzde 25 ağırlığa sahip. Her yanıtta kategori kapsamına giren markalar arasından ilk 10’a girenler hesaplamaya dahil ediliyor.
Araştırma kapsamında 21 soru, üç yapay zekâ modeline üçer kez yöneltilerek toplam 189 geçerli yanıt elde edildi. Resmî sıralamada 26 marka yer aldı. Bir markanın sıralamaya girebilmesi için bahsedilme değerinin en az yüzde 5 olması, en az iki farklı yapay zekâ modelinin yanıtlarında ve en az iki ayrı soruda yer alması gerekiyor.
Araştırmanın kapsamına giyim ve moda markaları dahil ediliyor. Kendi mağazaları bulunan markalar da değerlendirmeye alınırken çok markalı mağazalar, pazaryerleri, ev tekstili ve parfüm markaları kapsam dışında tutuluyor.
Endeks puanları, yalnızca bu kategorideki sorulara verilen yanıtlar üzerinden hesaplanıyor. Dolayısıyla farklı kategorilerdeki puanlarla doğrudan karşılaştırma yapılmamalı. Ayrıca sonuçlar yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğü ölçüyor; satış performansı, pazar payı, ürün kalitesi veya müşteri memnuniyeti hakkında doğrudan bir gösterge sunmuyor.
Moda ve hazır giyim sektöründe marka rekabeti, koleksiyonlar ve mağaza deneyiminin yanı sıra tüketicinin dijital araştırma sürecinde hangi markalarla karşılaştığı üzerinden de şekilleniyor. Yapay zekâ destekli keşif kanallarında görünür olmak, markaların ürün bilgilerini, koleksiyon içeriklerini ve dijital marka varlıklarını yeni tüketici davranışlarına uygun biçimde yönetmesini gerektiriyor.
Moda markaları için yeni rekabet alanı, yalnızca tüketicinin gardırobunda yer almak değil; alışveriş kararını şekillendiren yapay zekâ önerilerinde de güçlü ve doğru biçimde görünür olmak.