Bildiğiniz üzere, Alışveriş Merkezleri de koronavirüs sürecinden dolayı uzun yıllar sonra ilk kez kapılarını kapattı. Birçok Alışveriş Merkezi için öncelikle perakende mağazalarının kapanış gerçekleştirmesi ile başlayan bu süreç, mağazaların tamamen kapanışının ardında AVM’leri de önlenemez bir kapanış sürecine soktu.
Kira tartışmaları gibi süreçlerden hiçbir mağazası açık olmadığı halde kapanışlarını gerçekleştiren Alışveriş Merkezleri hala olsa da, fiili olarak Türliye’deki tüm AVM’ler şuanda kapalı.
Yine hepimizin yakınen takip ettiği, fabrikaların ve sektörlerin yavaş yavaş normale dönme süreçleri ile ilgili, Alışveriş Merkezlerinden de Mayıs ayı ortası veya sonu gibi açılışların yavaş yavaş gerçekleştirileceği haberleri medyada dolaşmaya başladı. Haberler dolaşmaya başladı fakat sektörde herkesin aklında elbette açılsa dahi ziyaret oranları neler olacaktır soruları da tekrar dolaşmaya başladı.
Kriz içerisinde benzer süreçlerden geçen ülkeleri izlemek her zaman yol gösterici olacaktır. Çin’de de hayatın normale dönmesi adına açılan Alışveriş Merkezleri ve cafe restoranlardaki durumları yakından bakalım istedik.
Shanghai hükümeti işe dönüşü ve ekonominin eski haline dönmesini hızlandırmak ve teşvik etmek için Alışveriş Merkezleri ve mağazaların açılışlarını gerçekleştirdi. Fakat maalesef rakamlar pek iç açıcı verileri getirmiyor bizlere.
Yoğunluğun ülkede en fazla olduğu öğleden sonra saatlerinde birçok Alışveriş Merkezi için koridorların boş olduğu gözlemleniyor ülkede. Restoranların %80’i ticari tesislerin de %90’ından fazlası ülkede aktif hale geçmiş durumda.
Fakat tüketiciler hala karantina dönemlerinde ihtiyaçlarını giderdikleri şekilde minimum temas ve ziyaret ile sağladıklarından, ticari işletmeler açılsa dahi birçoğu ikinci bir dalga olarak süreci atlatabilmek adına tekrar kapanış gerçekleştirmeyi düşünüyor. Hatta öyle ki lüks tüketim mağazalarının pek çoğu bu süreçte açılışlarını bile gerçekleştirmemeyi tercih etmişler.
Anketlere göre halkın pek çoğu, işten sonra doğrudan eve gittiklerini ve dışarıda yemek yemeği tercih etmediğini belirtiyor. Tabi işsizlik ve yaşanacak maddi sıkıntılara ait korku da alışveriş oranlarında ciddi kayıplara sebep oluyor.
Perakende mağazalarının %60’ı satışlarının 2020’nin ilk çeyreğinde %30 ile %70 arasında düşüşle ilerlediğini belirtiyor. Öte yandan çevrimiçi perakendecilik kanalının da istikrarlı şekilde büyüdüğü gözlemlenmekte.
Çin’de durumlar bu şekilde gerçekleşirken Türkiye için yorum yapmamız gereken konulardan bir tanesi de Alışveriş Merkezlerinin edindiği misyon aslına bakarsanız. Yurt dışında Alışveriş Merkezlerinin karşıladığı misyon ile Türkiye’de karşıladığı misyon biraz farklılaşıyor. Bu da özellikle cadde ve açık Alışveriş Merkezleri için sürecinde bir nebze de olsa daha az zor geçebileceğine dair umutları yeşertiyor. Çünkü ülkemizde Alışveriş Merkezleri sadece alışveriş amacı ile ziyaret edilen yerler olmanın ötesinde, ciddi sosyal aktivite alanları. Bu da açık konseptli Alışveriş Merkezleri için alışveriş oranları yükseltmese de ziyaret oranlarında bir kıpırdanma yaşanabileceğini bize işaret ediyor.
Bildiğiniz üzere Alışveriş Merkezi Yatırımcıları derneği 8-15 Mayıs arasında Alışveriş Merkezlerinin bazılarının kapılarını tekrar açacağını duyurdu. Mağazalar açmadığı sürece Alışveriş Merkezlerinin kapılarını açması elbette bir anlam ifade etmiyor olacak fakat, bu gelişmeler sektörde normale dönüşlerin yavaş yavaş başlayacağının sinyallerini bize veriyor.