Gümrük vergileri, enflasyon ve temkinli tüketiciler ev mobilyası sektörünü etkiledi, ancak IKEA rekabette öne geçmek için durumu bir fırsat görüyor.
1985’te Philadelphia banliyösünde ilk ABD mağazasının açılışının 40. yıl dönümünü kutlayan IKEA — 63 küresel pazarda 484 mağazasıyla — iddialı bir dönüşümün erken aşamalarında. Şirket, müşterilerin şık ve ucuz ürünlerin göz kamaştırıcı galerilerinde bir veya iki saat geçirmesinin yaygın olduğu, geniş banliyö alışveriş bölgelerinde bulunan hedef depo mağazalarıyla tanınıyor.
ABD’deki ilk on yıllarında bu büyük mağazalar çoğunlukla büyük metropol pazarlarına hizmet veriyordu ve alışveriş yapanlar öğleden sonralarını mağazada dolaşarak ve İsveç köftesi veya çöreklerden oluşan bir tabak almak için mağaza kafeteryasına uğrayarak geçiriyorlardı. Sonra durum küresele de yayıldı.
Ikea, yeni küçük formatlı mağazalar açıyor
Şimdi IKEA, şirketin ana demografisine daha yakın olan ve “herkese daha bağlantılı ve erişilebilir bir IKEA deneyimi” sunan Dallas, Teksas gibi kentsel mahallelere yeni küçük formatlı mağazalar ekliyor. Yeni mağazalar daha küçük bir ürün yelpazesine sahip, tıkla ve topla noktaları olarak hizmet veriyor ve tadilatçılar için “planlama ve sipariş noktaları” işlevi görüyor.
Sektördeki rakipleri gibi IKEA da karantinalar ve evden çalışma düzenlemeleri ev içi yenilemeleri teşvik ettiğinden pandeminin başlangıcında patlama yaşadı. Patlamayı, kategorideki tüketici harcamalarında bir geri çekilme izledi. Örneğin Wayfair, 2021 ile 2024 arasında satışlarında %14’lük bir düşüş kaydetti.
Enflasyonun etkisini azaltmak için IKEA, şirket halka açık olsaydı mümkün olamayacak bir şey yaptı. Markanın uygun fiyatlılık konusundaki itibarını korumak için genel olarak fiyatlarını düşürdü. Sonuç olarak, IKEA’nın 31 Ağustos 2024’te sona eren en son yılındaki ABD perakende satışları, bir önceki yıla göre hafif bir düşüşle 5,65 milyar dolardı. Yıllık küresel satışlar yaklaşık 50 milyar dolardı. (IKEA, 1943’te kalem ve cüzdan satarak işe başladığında henüz genç olan kurucunun torunları tarafından yönetilen resmi olarak kâr amacı gütmeyen bir şirketti.)
Şirkette diğer perakendecilere benzeyen pek bir şey yok. Sattığı tüm ürünler IKEA markasını taşıyor. Ünlü BILLY kitaplık serisi gibi en popüler ürünlerinin çoğu, şirketin sahip olduğu ormanlardan toplanan odunları içeriyor ve İsveç, Doğu Avrupa ve diğer yerlerde bulunan kendi fabrikalarında üretiliyor.
Şirketin, müşterilerini kullanılmış mobilyalarını atmak yerine mağaza kredisi için geri dönüştürmeye teşvik eden “Geri al ve tekrar sat” adlı bir programı var.
Alışveriş yapanlara şık tasarım (hızlı modaya benzer) ve uygun fiyatlılığın yanı sıra cazip gelen birçok özellik arasında mobilyalarının düz kutulara paketlenmesi ve monte edilmesinin gerekmesi yer alıyor. Sosyal bilimciler, kendin yap‘ın satın alımlara değer kattığını keşfettiler, bu fenomene “IKEA etkisi” adı verildi. Tüketicilerin emek harcadıkları nesneler hakkında daha olumlu duygular beslediği ve bu nesnelere daha fazla değer verdiği ortaya çıktı.
İngiltere CEO’su Peter Jelkeby’e göre IKEA’nın mevcut genişlemesi şirketin “bir sonraki sıçraması”. Şirketin mutfak, gardırop ve yatak odası kategorilerinde büyüme gördüğünü, daha fazla insanın evlerini satın almak yerine kiralamaya başladığını söyledi. Bu, eşyaları depolamak için daha verimli yollar gerektiren daha küçük alanlar anlamına geliyor. IKEA’da bu hamle ile “biz küçük alanların şampiyonuyuz” dedi.