Sektörün heyecanla beklediği projelerden biri olan İstanbul Finans Merkezi’nin detaylarını İstanbul Finans Merkezi (İFM) Gayrimenkul Kiralama Direktörü Demet Karakimseli ile konuştuk.
Buradaki fiziksel yapıyı öncelikle bize anlatır mısınız? İstanbul Finans Merkezi’nin içerisinde neler var, neler olacak?
İstanbul Finans Merkezi’nin (İFM) Türkiye’nin vizyonunu yansıtan bir proje olduğunu söylemem gerekli. Aynı zamanda Türkiye’nin uluslararası arenada yüzü olacak büyük ölçekli projelerden biri diyebiliriz. Türkiye’de tek, global ölçekte sayılı finans merkezi projelerden biri İFM. Dünyanın sayılı finans merkezlerinden biri olacak olan İFM; karma bir yapıya sahip ve bu yapı ofis alanları, alışveriş merkezi (AVM), kongre ve çok amaçlı performans salonu ve otel gibi farklı unsurlardan oluşuyor.
1 milyon 300 bin metrekare ofis alanımız mevcut. Bu rakam dünya ölçeğindeki diğer finans merkezleri ile kıyaslandığında oldukça büyük. Çok sayıda ofis yatırımcısına ev sahipliği yapacak bir kapasiteden bahsediyoruz.
100 bin metrekareye konumlanan 2 katlı AVM mevcut içerisinde. Bu AVM klasik bir AVM değil aslında, daha çok alış-veriş caddesi gibi. Yaklaşık olarak İstiklal Caddesi uzunluğuna eşit iki ayrı kattan oluşuyor. Üst katı tamamen açık olan AVM’nin bir de kapalı alt katı bulunuyor. 350’ye yakın mağaza bu AVM içerisinde hizmet verecek.
38 bin metrekare, yaklaşık 400 odalı bir otel bloğumuz proje içerisinde yer alıyor. Burada hem kısa dönemli hem de expatların ihtiyaçları için uzun dönemli konaklamaya uygun oda çeşitleri mevcut olacak.
Kongre ve Çok Amaçlı Performans Merkezi ise 2 bin kişi kapasiteli olarak hizmet verecek. Bu alan aynı zamanda; İstanbul’un en büyük üçüncü, Anadolu Yakası’nın da en büyük salonu olacak.
Bu karma yapıdan oluşan İFM toplamda 75.000 kişilik ofis çalışan istihdamı yaratıyor. AVM ziyaretçisi hariç, ofislere günlük beklenen ortalama 25 bin ziyaretçi sayısı ile İFM günlük 100 bin kişiye ev sahipliği yapacak. Bu sayı küçük bir şehir nüfusuna eşdeğer.
AVM ve ofis blokları ayrı olmak üzere toplamda 25 bin araç kapasitelik otoparkı bulunuyor. AVM yapısı tamamen dışarıdan ziyaretçiye açık bir şekilde hizmet verecek. Ziyaretçiler tıpkı diğer AVM’lerde olduğu gibi kontrol noktalarından geçerek diledikleri gibi AVM’den hizmet alabilecekler.
Ulaşım açısından da İFM İstanbul’un önemli bir noktasında. E5 ve TEM otoyollarının kesişiminde, aynı zamanda AVM içine direkt erişimi olan kendi metro durağına sahip. İFM’nin hem toplu taşıma hem de araç ulaşımı konusunda oldukça stratejik bir noktada bulunduğunu söyleyebiliriz.
Tam kapasite ile açılması planlanan tarih nedir, ne zaman burası tam olarak yaşıyor diyeceğiz?
AVM tarafında kiralamalarımızı başlattık. Buna paralel olarak ofis kiralamaları tarafında kira sözleşmelerimizin imzaları da sürüyor.
Hedef olarak 2025’in ilk yarısında AVM tarafını bütünsel olarak devreye almayı planlıyoruz. Bunlara ek olarak şunu belirtmek isterim; İFM kampüsünde Halkbank, Vakıfbank ve Ziraat Bankası 1 yıl kadar önce operasyonlarına başladı. Bu 3 bankanın üst yönetim kadroları dahil halihazırda kampüste yaklaşık 10 bin kişi çalışıyor.
İFM, teşvikli bir alan olarak tanımlanıyor. Bize teşviklerden bahseder misiniz?
İstanbul Finans Merkezi’nin hukuki ve yönetimsel çerçevesini belirleyen bir kanun ve yönetmelik var. Bu kanun ve yönetmelikle birlikte biz kiracılarımıza çeşitli teşvikler sunuyoruz. Bu teşvik paketi içerisinde finansal hizmet ihracatına yönelik, transit ticaret ilgili ve bazı operasyonel destekler mevcut. Böylelikle uluslararası bir finans merkezinde yer almanın avantajlarını kiracılarımıza sunmuş oluyoruz. Bu avantajların ülke ve bölge ekonomisine vereceği katkının hatırı sayılır olduğunun altını çizmek isterim.
Bu teşviklerden yararlanmak için ise süreç şöyle işliyor; ofis kiracılarımızı buraya bir katılımcı belgesi ile alıyoruz. Bu katılımcı belgesini alan kiracılarımız mevcut teşviklerden yararlanarak kendi ticari faaliyetlerini güçlendirebiliyorlar. Elbette bu teşviklerden yararlanmak için sadece katılımcı belgesi almak yeterli değil, gerekli kanunlar çerçevesinde belirli standartları karşılamanız gerekiyor.
Sadece finans, ticaret ve enerji sektörü değil, perakendeye de can suyu olacak bir yatırım İstanbul Finans Merkezi. Yaşayan bir alan. Perakende sektörü tarafındaki yatırımlar nelerdir?
Perakendecilerin ilgi ve beklentisinin yüksek olduğu bir proje AVM alanımız. Mimari yapısında perakendecilerin sevdiği açık ve kapalı cadde, meydan, sokak oluşumları gibi özellikler var. Açıkçası bu bakımdan Türkiye’de örneği olmayan bir proje. Bugüne kadar yapılan tanıtımlarla buradaki potansiyeli sektöre doğru aktardığımızı düşünüyoruz. Küresel olarak bakıldığında da finans merkezlerinde yer alan perakendecilerin ticari verimliliği İFM’de oluşacak potansiyel hakkında net bir resim ortaya koyuyor.
Burada sektördeki en büyük soru işareti belki içerideki ofis çalışan nüfusunun mesai bitiminden sonra AVM’ye nasıl yansıyacağı ile ilgiliydi. Projeyi sektörle paylaştıkça ve büyük ölçekli bir AVM yatırımının varlığı sektöre aktarıldıkça buradaki soru işaretleri de tamamen yok oldu diyebiliriz.
Oran olarak %35’inden fazlasının yeme içme sektörüne odaklandığı bir marka karmamız mevcut. Bu da doğal olarak içerideki sosyal hayatı oldukça güçlü tutuyor. Bu sinerji diğer sektörlerin cirolarına önemli katkılar sağlayacak. Hem sektörün hem de bizim ciro tahminlerimiz de, karşılaştırılabilecek projelerin oldukça üzerinde diyebilirim.
Tabii buradaki AVM yatırımını değerlendirirken şuna da değinmek gerekiyor, buradaki mevcut ofis kiracılarımızın ciro hacimleri döviz bazlı ve göreceli de olsa oldukça yüksek. Ofis kiracılarımız aynı zamanda küresel bir kimliğe sahip. Bu kiracıların ve çalışanların gelir ortalamasını da göz önüne aldığımızda perakende marka karmamızı buna göre şekillendirmeye özen gösteriyoruz. Hedeflerimizden biri de açılışımızdan birkaç yıl sonra İstanbul’un en yüksek ciro üreten AVM’si olmak.
Başka hangi sektörlere ev sahipliği yapacak İstanbul Finans Merkezi?
Sektörel bir sınırlamamız yok şu anda. Transit ticaret dediğimiz konu oldukça geniş bir ağ. Her sektörden firmalarla görüşmelerimizi ilerletiyoruz. Finans sektörü pek çok sektör için tamamlayıcı sektörlerden biri durumunda. Bu doğrultuda İstanbul Finans Merkezi içerisindeki ekosistemi yalnızca finans ya da finansal teknolojiler gibi alanlarla sınırlandırmıyoruz. Örneğin enerji ve sigorta sektörü tarafında da yoğun bir ilgi var şu anda İstanbul Finans Merkezi’ne.
Yabancı yatırımcı Türkiye ekonomisi için, içinde bulunduğumuz mevcut ekonomik durumda kilit noktalardan biri. İstanbul Finans Merkezi’nin yabancı yatırımcının Türkiye’ye gelişi konusunda da katkısı olacağını düşünüyoruz. Biraz açar mısınız?
Transit ticaret ile ilgili mevcut teşvik paketi oldukça rağbet gördü. Özellikle yabancı şirketlerin bu teşviklerle ülkemize yatırımı artıyor. Tabii bu teşvikler için mevzuat kapsamında belirli standartları karşılamanız gerekiyor. Bu çalışmalarla Türkiye’deki ihracat ekosisteminin daha da güçlenerek devam edeceğine inanıyoruz.
Bunun en büyük göstergesi de şu an ofis kiralamaları tarafında yeni kiracı başvurularını incelediğimizde ağırlıklı olarak yabancı yatırımcıların, özellikle de faaliyetlerini Türkiye’den başlatacak yabancı yatırımcıların olduğunu söyleyebiliriz. Kuzey-Güney ve Doğu-Batı, açıkçası çok farklı coğrafyalardaki ülkelerin şirketlerinden faaliyetlerini burada yürütmeye yönelik önemli talepler alıyoruz.
Son olarak şunları eklemek istiyorum, tüm bu konuştuğumuz konular ve daha fazlasını öğrenmek adına hem web sitemize hem sosyal medya hesaplarımıza bakılırsa İFM hakkında kanundan yönetmeliğe, teşviklerimizden fiziki yapımıza kadar daha geniş ve güncel birçok bilgiye ulaşılabilir.