Perakende sektörü, yapay zekâyı (AI) benimseme konusunda istekli ancak henüz bu teknolojiyi ölçeklendirme aşamasında ciddi zorluklar yaşıyor.
Generatif AI’dan agentic AI’a kadar uzanan pek çok uygulama, sektörün gündemini belirledi. Ancak tam da bu yoğun ilginin ortasında, şirketlerde “yapay zeka yorgunluğu” baş gösteriyor olabilir.
Projeler Başladı, Yarısı Yolda Kaldı
Fortune’un aktardığına göre, S&P Global Market Intelligence verileri yapay zekâya dair önemli bir çelişkiye işaret ediyor:
2024 yılında şirketlerin yalnızca %17’si yapay zekâ projelerini iptal etmişken, bu oran 2025’te %42’ye yükseldi. Hatta ortalama bir şirket, başlattığı yapay zekâ projelerinin %46’sını tamamlamadan iptal etmiş durumda.
Bu veriler ışığında, sadece teknolojiye odaklanarak başlatılan projelerin uzun ömürlü olamayacağı netleşiyor.
Yapay Zeka Yorgunluğu Gerçek mi?
Quantum Workplace tarafından yapılan bir başka araştırma, iş süreçlerinde sık sık yapay zekâ kullanan çalışanların %45’inin daha yüksek düzeyde tükenmişlik yaşadığını ortaya koydu. Hiç kullanmayanlarda bu oran %35. Bu da teknolojiye entegrasyonun sadece araç değil, kültürel bir dönüşüm gerektirdiğini gösteriyor.
West Monroe danışmanlık şirketinden Erik Brown, bu yorgunluğun bir kısmını “moda teknolojilere karşı doğal bir tepki” olarak yorumluyor:
“Sürekli yapay zekâ konuşulması bir noktada bıkkınlık yaratıyor. Üstelik çoğu zaman önce teknoloji konuşuluyor, sonra iş değeri düşünülüyor. Bu da başarısızlığı beraberinde getiriyor.”
Büyük Şirketler de Yavaşladı
Fintek firması Ramp’in yayımladığı veriler, ABD’deki AI ürünlerinin kurumsal kullanımı açısından çarpıcı bir trendi gösteriyor. 10 ay süren artışın ardından, Mayıs 2025’te AI kullanım oranı durağanlaştı.
- Büyük şirketlerde kullanım oranı: %49
- Orta ölçekli şirketlerde: %44
- Küçük işletmelerde: %37
TechCrunch editörlerinden Kyle Wiggers, bu verilerin “AI’nin sınırlarının farkına varan bir iş dünyasını” yansıttığını ifade ediyor.
Perakendede Neden Ölçeklenemiyor?
Google Cloud ile düzenlenen bir perakende yuvarlak masa toplantısına dayanan Valtech blog yazısında ise perakende sektörünün AI konusundaki en büyük sorunları net bir şekilde sıralanıyor:
- Net Sahiplik EksikliğiYapay zekâ projeleri genellikle teknoloji ekiplerinde başlatılıyor ama işi sahiplenip uçtan uca yürütecek bir iş lideri eksik oluyor.
- Tekrarlanabilirlik SorunuPilot projeler umut verici sonuçlar sunsa da, ölçeklenebilir yapılar tasarlanmadığı için sürdürülebilir olmuyor.
- Belirsiz Başarı KriterleriProjelerde anlamlı geri bildirim mekanizmaları kurulmadığı için, veriye dayalı gelişim sağlanamıyor ve motivasyon azalıyor.
Valtech Perakende Portföy Direktörü Matt Hildon bu durumu şöyle özetliyor: “Teknoloji hazır. Hazır olmayan iş süreçleri ve organizasyonel yapılar.”
Teknoloji Değil, Organizasyon Engel
Perakendede yapay zekâ, sadece bir yazılım yatırımı değil, kültürel ve yönetsel bir dönüşüm gerektiriyor. Şirketler, teknolojinin ötesine geçip AI’yi iş hedefleriyle entegre edebilecek stratejik bir yaklaşıma geçmedikçe, projeler yolda kalmaya devam edecek.