Moda perakendesinde yapay zekâ artık “geleceğin teknolojisi” olmaktan çıkıp doğrudan operasyonların içine giriyor. NRF Europe 2026 öncesi değerlendirmeye göre İngiltere’de tüketicilerin %31’i moda araştırırken veya öneri alırken AI araçlarını sık sık kullanıyor; %29’u ise zaman zaman kullanıyor. Yani tüketicilerin yaklaşık 10’da 6’sı alışveriş sürecinde AI ile temas etmiş durumda.
Ancak asıl değişim tüketicide değil, perakendecinin tarafında yaşanıyor. NRF verilerine göre perakendecilerin bugün %77’si teknoloji bütçesinin %5 veya daha azını AI’a ayırırken, %39’u üç yıl içinde AI’ın teknoloji harcamalarındaki payını %10’un üzerine çıkarmayı planlıyor. Bu, AI yatırımlarının deneme projelerinden kalıcı altyapı yatırımlarına dönüştüğünü gösteriyor.
AI Artık Sadece İçerik Üretmiyor
Moda şirketleri AI’ı artık yalnızca görsel, metin veya pazarlama içeriği üretmek için kullanmıyor. Satın alma, merchandising, talep tahmini, müşteri verisi, kişiselleştirme ve operasyonel karar alma gibi doğrudan ticari sonuç yaratan alanlara giriyor.
Örneğin AllSaints, satın alma ve merchandising ekiplerini AI destekli planlama araçlarıyla dönüştürmeyi hedefliyor. Amaç yalnızca işleri hızlandırmak değil; tekrarlayan görevleri azaltarak ekiplerin daha yüksek değerli ticari kararlara odaklanmasını sağlamak.
Zalando ise AI’ın içerik üretimindeki kullanımını müşteri deneyimine bağlıyor. Daha fazla içerik üretmekten ziyade müşteriye neyin, ne zaman ve ne kadar doğru gösterileceğini iyileştirmeye odaklanıyor.
M&S tarafında ise AI ve makine öğrenimi, Sparks sadakat programında alışveriş davranışlarına göre tekliflerin kişiselleştirilmesinde kullanılıyor.
Perakendenin Yeni Gelir Alanı: Retail Media
AI kadar dikkat çeken bir diğer dönüşüm ise retail media. Markalar ve perakendeciler, sahip oldukları web siteleri, uygulamalar, mağaza içi ekranlar ve birinci taraf müşteri verilerini yeni bir reklam kanalına dönüştürüyor.
Frasers Group bunun önemli örneklerinden biri. Şirket, 30 milyon müşterisinden elde ettiği birinci taraf verisini; mağazalar, spor salonları, alışveriş merkezleri ve dijital kanallarıyla birleştirerek markalara kişiselleştirilmiş reklam alanı sunuyor.
Buradaki kritik nokta şu: Perakendeci artık yalnızca ürün satan taraf değil; aynı zamanda veri, medya ve müşteri erişimi satan bir platforma dönüşüyor.
Türkiye İçin Çıkarım Ne?
Bu gelişmeleri Türkiye’ye doğrudan kopyalamak doğru olmaz; çünkü pazar yapısı, teknoloji yatırımları ve tüketici davranışları farklı. Ancak stratejik mesaj oldukça net.
Türkiye’de perakendeciler için AI’ın asıl fırsatı “AI kullandık” demek değil; stok fazlasını azaltmak, doğru ürünü doğru mağazaya göndermek, kampanyayı doğru müşteriye ulaştırmak ve çalışanların zamanını daha verimli kullanmak olmalı.
Aynı şekilde retail media tarafında da güçlü müşteri verisine sahip perakendeciler için yeni bir gelir modeli oluşabilir. Fakat bunun sürdürülebilir olması için veri kalitesi, izin yönetimi ve kişiselleştirme kadar müşteri güveninin de korunması gerekiyor.
Önümüzdeki dönemde rekabet, AI’a en çok yatırım yapan perakendeci ile değil; AI’ı en ölçülebilir ticari sonuca dönüştürebilen perakendeci arasında yaşanacak.