Türkiye’de alışveriş merkezi sektöründe sıfırdan AVM inşa etme dönemi yüksek maliyetler ve finansal kısıtlar nedeniyle geride kalıyor. Sektör, yeni projeler yerine mevcut yapıların dönüştürülmesine, modernize edilmesine ve el değiştirmesine odaklanan bir sürece giriyor.
Artan faiz oranları ve yükselen inşaat maliyetleri, AVM sektöründe ekosistem olarak stratejik bir kabuk değişimini beraberinde getirirken, yatırımcılar için öncelik artık atıl alanların yeniden ekonomiye kazandırılması oluyor.
“Topraktan AVM Geliştirmek Çok Zor”
Sektördeki mevcut tabloyu değerlendiren ECE Türkiye Eş Genel Müdürü ve Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği Başkanı Nuri Şapkacı, yeni AVM yatırımlarının önündeki finansal engellere dikkat çekiyor.
Şapkacı’ya göre, sıfırdan AVM geliştirmek mevcut koşullarda oldukça zor.
Finansal kaynakların sınırlı olması nedeniyle projelerin büyük ölçüde öz sermaye ile hayata geçirilebildiğini belirten Şapkacı, önümüzdeki beş yıllık dönemde sektörün ağırlıklı olarak el değiştirme, dönüştürme ve büyütme ekseninde ilerleyeceğini ifade ediyor.
Turist Harcamaları Geriliyor, Cirolar Enflasyonun Gerisinde
Sektördeki dönüşüm yalnızca finansman kaynaklı değil. ECE Türkiye Genel Müdürü Semet Yolaç Canlıel tarafından paylaşılan verilere göre, perakendeciler açısından kritik öneme sahip turist satışlarında yüzde 25’lik bir düşüş yaşanıyor.
Aynı dönemde AVM cirolarının ise son iki yılda enflasyonun altında kaldığı görülüyor.
Bu tablo, AVM’lerin yalnızca ticari alanlar olarak değil, farklı kullanım senaryolarıyla yeniden kurgulanması ihtiyacını güçlendiriyor.
Atıl Alanlar “Yaşam Merkezi”ne Dönüşüyor
Yeni ruhsat ve sıfırdan proje süreçlerinin yerini, mevcut alanların daha verimli kullanılması alıyor. Borçlu ya da atıl durumda olan AVM ve ticari yapılar, büyük yatırım grupları tarafından devralınarak yeniden hayata kazandırılıyor.
Bu kapsamda, pandemi döneminde kapanan bir merkezin Akpolat Ailesi yatırımıyla yeniden açılması planlanıyor. Adana’da 2026 yılı sonunda faaliyete geçmesi beklenen Adapalm AVM’nin ise yaklaşık 2.500 kişiye istihdam sağlaması öngörülüyor.
Öncelik Alışverişten Çok Yaşam Deneyimi
Türkiye’de AVM sektörü, önümüzdeki dönemde yalnızca alışveriş odaklı bir yapıdan uzaklaşarak, yaşam merkezi konseptini merkeze alan dönüşüm adımlarıyla yoluna devam edecek. Mevcut yapıların yeniden konumlandırıldığı bu yeni dönemde, sektörün büyüme dinamikleri de yeniden şekilleniyor.