Azalan tüketici harcamaları, dünyada büyüyen tasarruf popülaritesi ve enflasyonun getirdiği hayat pahalılığı dünyanın birçok yerinde tüketicileri daha temkinli hareket etmeye zorluyor. Oldukça dikkatli hareket edilen sektörlerden biri de; gayrimenkul sektörü…
Emlak piyasasıyla birlikte tüketim, ekonomistlerin Çin büyüme görünümünde en çok endişe duyduğu iki alandan biridir. Tüketici harcamaları, aynı zamanda, Çin’in orta sınıf harcama gücünün önümüzdeki yıllarda artmasını bekledikleri için işletmelerin ve yatırımcıların üzerine bahse girdiği bir sektör.
Pekin’deki üst düzey liderler, bu ay bir ekonomik planlama toplantısında, büyümenin daralan talep, arz şokları ve azalan beklentilerden kaynaklanan “üçlü baskı” ile karşı karşıya olduğu konusunda uyardı.
Bu ‘üçlü baskıların’ temel sorunu hala talebin zayıflaması veya yetersiz talep. Bir çoğuna göre talep yükselirse, beklentiler de iyileşir.
Ekonomik kalkınmanın sürdürülememesinin temel nedeninin talebin zayıflamasına yansıdığını söyleyen Bakan, özellikle pandeminin insanların gelirleri üzerindeki olumsuz etkisine dikkat çekti. Ayrıca, altyapı projelerine yönelik azaltılmış yerel yönetim harcamalarından ve istihdamı etkileyen okul sonrası özel ders işletmelerine ilişkin düzenlemelerden gelen talebin süreceğine işaret etti.
İşler ve gelirler hakkındaki genel belirsizlik, insanların harcama istekliliğini de azaltır hale gelmişti. Pekin’in emlak geliştiricilerinin borca konusundaki baskıları, çoğunluğun mülke bağlı olması nedeniyle hanehalkının servet algılarını da etkiliyor.
Goldman Sachs analistlerinin tahminlerine göre, sektöre göre tüketiciler eğitim ve eğlence gibi hizmetlerden ziyade gıda ve giyime daha fazla harcama yapıyorlar. Mallar ve hizmetler arasındaki farklılığın gelecek yıl biraz daralmasını bekliyorlar.
Ancak analistler, gelecek yıl gerçek hanehalkı tüketiminde %7 büyüme tahminlerine rağmen, “2022’nin sonuna kadar Covid öncesi eğiliminin altında kalacak” demiştiler. Çin‘in Covid’i ve emlak sektöründeki gerilemeyi kontrol etmek için “sıfır tolerans” politikasından sapmalara işaret ettiler.
Yatırım bankası, Çin’in GSYİH’sinin bu yıl beklenen %7,8’den gelecek yıl %4,8’e yavaşlamasını bekliyor.
Gayrimenkul Sektörünün Ev Alıcılarına İhtiyacı Var
Çin’in genişleyen emlak piyasasındaki sorunlar, bu yaz küresel yatırımcıların da dikkatini çekmişti. Hükümetin endüstrinin yüksek borç seviyelerini ve artan ev fiyatlarını dizginleme çabaları, girişimciler için daha sıkı finansman koşulları, düşen satışlar ve fiyatlar ile sonuçlandı.
Ancak durumun aksine Çin’in bu ayki üst düzey ekonomik planlama toplantısı, gayrimenkul politikasında çok fazla değişiklik sinyali vermedi. Hükümet, “evler yaşamak içindir, spekülasyon için değil” görüşünü sürdürdü.
Zhongyuan Bank’tan Wang, emlak sektörünün sorunlarını çözmenin muhtemelen birkaç yıl alacağını söylemişti. Bu arada, merkezi hükümetin borç vermesi ve yerel yönetimlerin gelirlerine olan darbeyi atlatmasına yardımcı olmak için daha fazla harcama yapması gerekeceğini de umuyordu.
Moody’s‘e göre, bölgesel ve yerel yönetimler müteahhitlere yapılan arazi satışlarından kazandıkları gelirin en az %20’sini –vergi–, hatta daha fazlasını elde ediyor.
Fitch geçen hafta yayınladığı bir raporda, “Alıcılar daha fazla fiyat indirimi beklentisiyle alımları ertelediğinden, zayıf piyasa hissi konut satışlarını da etkiliyor” dedi. Firma, gelecek yıl değerine göre ev satışlarında %15’lik bir düşüş bekliyor, bu da derecelendirme kapsamındaki 40 girişimciden beşinin nakit sıkıntısı çekmesine neden olabilir.
Bu durumda gayrimenkul inşaat faaliyetlerindeki azalmanın çelik, demir cevheri ve taş kömürü gibi ilgili sektörlerde dalgalanması, genel sabit varlık yatırımlarını yavaşlatması ve hatta finansal kurumlar üzerinde baskı oluşturması da bekleniyor.
Hükümet, gelecek yılki ekonomi politikası için istikrarın önceliği olduğunu vurgulamaya devam ederken, yetkililer bu yıl büyümenin niteliğinin nicelikten daha önemli olduğunu açıkça belirtiyorlar.