İtalya’da düzenlenen bir dizi soruşturma, Milano’nun moda dünyasının göz kamaştırıcı görünümüyle lüks mal üretiminin acı gerçekleri arasındaki uçurumu tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi.
Wall Street Journal gazetesinin haberine istinaden, Milano savcılarının yaptığı araştırmaya göre, Dior ve Armani için çanta ve deri ürünler üreten yerel fabrikaların, yabancı işgücünü sömürdüğü ve bu işgücünü kullanarak, yüksek kaliteli ürünleri perakende fiyatlarının çok altında ürettiği ortaya çıktı.
Soruşturma kapsamında incelenen belgeler şok edici ayrıntıları ortaya koyuyor: Dior, tedarikçilerine çanta başına sadece 53 Euro ödüyor ve daha sonra bunu mağazalarda 2.600 Euro’ya satıyor; Armani’nin başlangıçta tedarikçilerden 93 Euro’ya satın aldığı çantalar ise markaya 250 Euro’ya yeniden satılıyor ve daha sonra mağazalarda yaklaşık 1.800 Euro’ya satılıyor. Bu maliyetler deri gibi malzemeler için yapılan harcamaları içermiyor ve tasarım, dağıtım ve pazarlama için ek harcamalar ayrı ayrı karşılanıyor.
Yapılan araştırmalarda, tamamı İtalya’da bulunan bu fabrikaların bazılarının aynı zamanda diğer ünlü moda markalarına da üretim yaptığı ortaya çıktı.
Lüks şirketler denetlemeler konusunda eleştiriliyor
Savcılar, lüks şirketlerini tedarik zincirlerini denetlemedikleri için eleştirdiler. Ancak şirketler bu bulgularla ilgili suçlamalarla karşı karşıya değil. Bağımsız olarak sahip olunan tedarikçilerden bazıları, işçi sömürüsü ve uygun belgeler olmadan işçi çalıştırma suçlamalarıyla karşı karşıya kalabilir.
Lüks devi LVMH’nin sahibi olduğu Dior, rapor hakkında yorum yapmadı. Ancak Armani, WSJ raporunda, “tedarik zincirindeki suistimalleri en aza indirmek için kontrol ve engelleme önlemlerinin” alındığını ve yetkililerle “en üst düzeyde şeffaflıkla iş birliği” yapıldığını söyledi.
Danışmanlık şirketi Bain’e göre, binlerce küçük üreticiye ev sahipliği yapan İtalya, lüks giyim ve deri ürünleri üretiminin merkezi olmaya devam ediyor ve küresel üretimin yüzde 50 ila 55’ini üretiyor.
Bu ifşaatlar üzerine Manufactures Dior SRL ve Armani gibi şirketlere karşı adli tedbirler alındı ve göçmen işçilere kötü muamelede bulunmakla suçlanan Çinli firmalarla ilişkileri nedeniyle mahkemeye sevk edildiler.
Genellikle organize suç tarafından sızılmış şirketler için kullanılan bu yasal müdahaleler, operasyonları denetlemek ve sorunların çözümünde ilerlemeyi izlemek için özel yöneticiler atar. Ayrıca suçlanan Alviero Martini, bazı tedarikçilerinin bilgisi olmadan üretimi yasadışı olarak alt sözleşmeye bağladığına dair bulgular karşısında şaşkınlık ve endişe duyduğunu ifade ederek, sektörün karmaşık ve parçalı üretim zincirlerini doğrudan denetime yönelik bir zorluk olarak gösterdi.
Dior hakkındaki mahkeme kararı, tedarik zincirindeki Milano bölgesindeki dört şirkete odaklandı; bunlardan ikisi doğrudan markaya tedarik sağladı. WSJ raporuna göre, malları üreten atölyelerde en az iki kaçak göçmen ve kayıt dışı istihdam edilen yedi kişi de dahil olmak üzere düzinelerce işçi çalışıyordu.
Raporda, İtalyan polisinin Mart ve Nisan aylarında yaptığı denetimlerde işçilerin “etik bir yaklaşımın gerektirdiği asgari koşulların altında hijyen ve sağlık koşullarına” tabi tutulduğu belirtildi. Hakimler, 34 sayfalık bir mahkeme emrinde yazdı.
Rapora göre, işçiler genellikle üretkenliği artırmak için güvenlik cihazları çıkarılmış makineleri çalıştırıyordu ve bu da güvenliği tehlikeye atıyordu. İşçiler ayrıca atölyede yaşıyordu. Elektrik tüketim verileri, çalışanların genellikle hafta sonları ve tatiller de dahil olmak üzere şafak vakti saat 21:00’den sonra çalıştığını gösteriyordu.
Armani aleyhindeki mahkeme kararı, iştiraklerinden biri olan GA Operations’ın iki alt yükleniciyi işe aldığını ve bunun da İtalya’da birkaç Çinli alt yükleniciyi işe aldığını gösteriyor. Araştırmacılar, uzun mesai saatleri için saatte 2 ila 3 avro kadar az ücret aldıklarını söyleyen işçilerle görüştüler; bu, sektördeki toplu pazarlık anlaşmalarından çok daha düşük.