Yapay zekâ asistanları, tüketicilerin kahve zinciri araştırma, mekân keşfi ve marka tercih süreçlerinde giderek daha fazla rol üstleniyor. Peki, Türkiye’de bir tüketici yapay zekâya kahve içmek için hangi zinciri tercih etmesi gerektiğini sorduğunda hangi markalar öne çıkıyor? Perakende.ai tarafından yayımlanan Kahve Zincirleri Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi, 21 soru üzerinden gerçekleştirilen araştırmayla markaların yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünü ortaya koyuyor. Araştırmada Starbucks ilk sırada yer alırken Espressolab ikinci, Kahve Dünyası ise üçüncü sırada bulunuyor.
Araştırma kapsamında 3 yapay zekâ modeline toplam 21 soru, üçer kez yöneltildi. Böylece 189 geçerli yanıt analiz edilerek 13 marka resmî sıralamaya dahil edildi. Değerlendirmede markaların yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği, öneri listelerinde hangi sırada yer aldığı ve kaç farklı modelin yanıtlarında görünür olduğu ölçüldü.
Starbucks ilk sırada, Espressolab ve Kahve Dünyası takipte
Kahve Zincirleri Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi’nde 76,63 puanla Starbucks ilk sırada yer aldı. Espressolab 61,62 puanla ikinci, Kahve Dünyası ise 60,52 puanla üçüncü oldu. Coffy 31,68 puanla dördüncü sıraya yerleşirken Kronotrop 23,35 puanla ilk beşi tamamladı.
Listenin devamında Tchibo 22,33 puanla altıncı, Caffè Nero 20,86 puanla yedinci, Gloria Jean’s 18,24 puanla sekizinci sırada yer aldı. Petra Roasting Co. ve Arabica Coffee House ise ilk 10 içerisindeki diğer markalar oldu.
İlk üç sıradaki markaların birbirine yakın puanlarla konumlanması dikkat çekiyor. Özellikle Espressolab ile Kahve Dünyası arasındaki farkın yalnızca 1,10 puan olması, iki Türk kahve zincirinin yapay zekâ yanıtlarında birbirine oldukça yakın bir görünürlüğe sahip olduğunu gösteriyor. Starbucks ise 76,63 puanla rakiplerinden ayrışarak ilk sırada bulunuyor.
Türk kahve zincirleri ilk sıralarda güçlü bir konumda
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, Türk kahve zincirlerinin sıralamadaki ağırlığı oldu. İlk beş içerisinde Espressolab, Kahve Dünyası, Coffy ve Kronotrop olmak üzere dört Türk markası yer aldı.
Listenin devamında Petra Roasting Co. dokuzuncu, Arabica Coffee House onuncu ve Federal 12’nci sırada bulunuyor. Böylece resmî sıralamadaki 13 markanın 7’si Türkiye merkezli kahve zincirlerinden oluşuyor.
Uluslararası markalar tarafında Starbucks ilk sırada yer alırken Tchibo, Caffè Nero, Gloria Jean’s, Caribou Coffee ve Costa Coffee de sıralamada kendilerine yer buldu.
Bu sonuçlar, Türkiye’deki kahve zincirlerinin yapay zekâ destekli marka ve mekân keşif süreçlerinde önemli bir görünürlüğe sahip olduğunu gösteriyor. Özellikle Espressolab ve Kahve Dünyası’nın ilk üçte yer alması, yerel markaların uluslararası zincirlerle aynı dijital keşif alanında rekabet ettiğini ortaya koyuyor.
Yapay zekâ görünürlüğü nasıl hesaplanıyor?
Araştırmada markalar üç temel kriter üzerinden değerlendirildi:
- Bahsedilme (%45): Markanın yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği.
- Konum (%30): Öneri listelerinde markanın hangi sırada yer aldığı.
- Kapsam (%25): Markanın kaç farklı yapay zekâ modeli tarafından önerildiği.
Bu üç kriterin ağırlıklı ortalamasıyla endeks puanı hesaplandı. Her yanıtta kategori kapsamına giren markalar arasından ilk 10’a girenler değerlendirmeye alındı.
Araştırmada birden fazla şubesi bulunan kahve zincirleri değerlendirildi. Paketli kahve ve kahve makinesi markaları, akaryakıt istasyonlarındaki kafeler, fast food zincirleri ve tek şubeli kafeler sıralamaya dahil edilmedi. Yalnızca robot veya otomatla kahve satan işletmeler de kapsam dışında bırakıldı.
Yapay zekâ görünürlüğü, kahve zincirleri için yeni bir müşteri keşif kanalına dönüşüyor. Tüketicilerin kahve içecekleri mekânları ve markaları araştırırken yapay zekâ asistanlarından öneri alması, zincirlerin yalnızca mağaza lokasyonları, ürün çeşitliliği ve fiziksel deneyimleriyle değil, dijital dünyadaki temsilleriyle de rekabet etmesini gerektiriyor. Şube bilgilerinin erişilebilirliği, menü içerikleri, kullanıcı değerlendirmeleri ve marka hakkındaki dijital verilerin tutarlılığı bu süreçte önem kazanıyor.
Araştırmanın önemli bir sınırı da bulunuyor: Endeks puanları markaların satış performansını, şube sayısını, müşteri memnuniyetini veya pazar payını değil, belirli sorular ve yapay zekâ modelleri üzerinden ölçülen görünürlüğünü ifade ediyor. Dolayısıyla sıralama, markaların ticari performansını değil, yapay zekâ destekli kahve zinciri keşif sürecindeki konumunu gösteriyor.
Kahve sektöründe rekabet artık yalnızca iyi kahve sunmak veya doğru lokasyonda mağaza açmakla sınırlı değil; tüketici yapay zekâya kahve önerisi sorduğunda karşısına çıkan markalardan biri olmak da yeni nesil marka rekabetinin önemli bir parçasına dönüşüyor.