Yapay zekâ asistanları, tüketicilerin ürün araştırma ve alışveriş platformu keşif süreçlerinde giderek daha fazla rol üstleniyor. Peki, Türkiye’de bir tüketici yapay zekâya nereden alışveriş yapabileceğini veya hangi pazaryerini tercih etmesi gerektiğini sorduğunda hangi platformlar öne çıkıyor? Perakende.ai tarafından yayımlanan E-Ticaret & Pazaryerleri Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi, platformların yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünü ortaya koyuyor. Araştırmada Trendyol ilk sırada yer alırken Hepsiburada ikinci, Amazon Türkiye ise üçüncü sırada bulunuyor.
Araştırma kapsamında 3 yapay zekâ modeline toplam 21 soru, üçer kez yöneltildi. Böylece 189 geçerli yanıt analiz edilerek 8 marka resmî sıralamaya dahil edildi. Değerlendirmede platformların yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği, öneri listelerinde hangi sırada yer aldığı ve kaç farklı modelin yanıtlarında görünür olduğu ölçüldü.
Trendyol ilk sırada, Hepsiburada ve Amazon Türkiye takipte
E-Ticaret & Pazaryerleri Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi’nde 78,02 puanla Trendyol ilk sırada yer aldı. Hepsiburada 74,38 puanla ikinci, Amazon Türkiye ise 63,71 puanla üçüncü oldu. N11, 39,54 puanla dördüncü sırada yer alırken Pazarama 11,62 puanla ilk beşi tamamladı.
Listenin devamında Çiçeksepeti 10,37 puanla altıncı, Sahibinden 7,14 puanla yedinci ve Dolap 5,41 puanla sekizinci sırada bulunuyor.
İlk üç platform arasındaki puan farkı, araştırma kapsamında yapay zekâ yanıtlarında belirgin bir görünürlük ayrışması olduğunu gösteriyor. Trendyol ve Hepsiburada’nın birbirine yakın puanlarla ilk iki sırada yer alması, Türkiye merkezli e-ticaret platformlarının bu kategoride güçlü bir konuma sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Türk e-ticaret platformları sıralamada öne çıkıyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, Türk markalarının sıralamadaki ağırlığı oldu. Resmî listeye giren 8 platformun 7’si Türkiye merkezli markalardan oluşuyor.
Trendyol ve Hepsiburada ilk iki sırayı paylaşırken N11 dördüncü, Pazarama beşinci sırada yer aldı. Çiçeksepeti, Sahibinden ve Dolap da ilk sekiz içerisinde kendilerine yer buldu.
Amazon Türkiye ise ABD merkezli Amazon’un Türkiye pazarındaki platformu olarak üçüncü sırada bulunuyor.
Bu sonuçlar, Türkiye’deki e-ticaret platformlarının yapay zekâ destekli alışveriş keşif süreçlerinde önemli bir görünürlüğe sahip olduğunu gösteriyor. Özellikle pazaryerlerinin geniş ürün çeşitliliği ve farklı alışveriş kategorilerindeki varlığı, yapay zekâ asistanlarının platform önerilerinde değerlendirilmesi gereken unsurlar arasında yer alıyor.
Yapay zekâ görünürlüğü nasıl hesaplanıyor?
Araştırmada markalar üç temel kriter üzerinden değerlendirildi:
- Bahsedilme (%45): Platformun yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği.
- Konum (%30): Öneri listelerinde platformun hangi sırada yer aldığı.
- Kapsam (%25): Platformun kaç farklı yapay zekâ modeli tarafından önerildiği.
Bu üç kriterin ağırlıklı ortalamasıyla endeks puanı hesaplandı. Her yanıtta kategori kapsamına giren platformlar arasından ilk 10’a girenler değerlendirmeye alındı.
Araştırmada çevrim içi alışveriş platformları değerlendirildi. Pazaryerleri, farklı ürün kategorilerinde satış yapan çevrim içi perakendeciler ve ikinci el pazaryerleri sıralamaya dahil edildi. Fiziksel mağazacılıkla başlayan perakendeciler, tek bir markanın çevrim içi mağazaları ve fiyat karşılaştırma siteleri ise değerlendirme dışında bırakıldı.
Yapay zekâ görünürlüğü, e-ticaret platformları için yeni bir rekabet alanına dönüşüyor. Tüketicilerin ürün araştırmasının yanı sıra nereden alışveriş yapacaklarına ilişkin kararlarında da yapay zekâ asistanlarından yararlanması, platformların dijital görünürlüğünü daha önemli hale getiriyor. Ürün çeşitliliği, platform hakkındaki dijital içerikler, marka bilinirliği ve farklı kaynaklardaki bilgi tutarlılığı bu yeni keşif sürecinde önem kazanıyor.
Araştırmanın önemli bir sınırı da bulunuyor: Endeks puanları platformların satış hacmini, işlem sayısını, müşteri memnuniyetini veya pazar payını değil, belirli sorular ve yapay zekâ modelleri üzerinden ölçülen görünürlüğünü ifade ediyor. Dolayısıyla sıralama, platformların ticari performansını değil, yapay zekâ destekli keşif sürecindeki konumunu gösteriyor.
E-ticarette rekabet artık yalnızca arama sonuçlarında üst sıralarda yer almakla sınırlı değil; tüketicinin yapay zekâya danıştığında karşısına çıkan platformlardan biri olmak da yeni nesil dijital rekabetin önemli bir parçası haline geliyor.