Küresel perakende sektörünü ülkelere göre yakından takip edebileceğiniz serimiz #RetailTrip‘in ikinci yazısı ile karşınızdayız. Bu yazımızda Çin perakendesini analiz edeceğiz. İlk yazımızda bahsettiğimiz üzere, RetailTrip serilerimizde ülkelerin perakende sektörünü 2 ana başlık altında ve 2 ayrı yazıda inceliyoruz. Birincisi ülkelerin mağaza, ürünler, tüketici davranışları; ikincisi ise perakende rakamları üzerine odaklı.
Çin perakendesinin ilk yazısı RetailTrip #1: Çin Perakensini Geziyoruz başlıklı; mağaza, ürünler ve tüketici davranışları analizimize buradan erişebilirsiniz.
İkinci yazımız olan bu yazımızda ise, Çin perakendesinin özellikle Covid sonrası rakamları, hala devam eden kapanmaların hem ülke genelinde hem de küresel perakende sektörüne etkileri üzerine konuşacağız.
RetailTrip #2: Çin perakendesini biraz aralayalım
Öncelikle salgın hem tüketicilerin satın alma alışkanlıklarını aniden değiştirdi hem de buna bağlı olarak perakendecilerin faaliyet gösterme kabiliyetini büyük ölçüde etkiledi ve 2 yıl içerisinde Çin perakendesinin online, e-ticaret ve insansız perakendeye geçişini bir anda hızlandırdı.
Hazır yemek için restoranlara gitmeyi alışkanlık haline getirmiş olan genç tüketiciler paket servis veya evde yemek yapmak zorunda kaldı. Gençler adapte olmakta o kadar zorlanmasa da yaşlı tüketiciler ve yerel mağazalardan alışveriş yapmayı tercih edenler de internet alışverişi yapmaya itildi, hatta Çin’de mecbur kaldı diyebiliriz ve bu onlar için daha zorlu bir süreç oldu.
Bu süreçte çevrimdışı perakendeciler büyük acılar çekerken halihazırda e-ticaret yapan şirketler ile aceleyle nasıl çevrimiçi olacağını bulan geleneksel perakendeciler için de kriz adeta bir fırsata dönüştü.
Bu değişimi atlatmak için bazı çevrimdışı perakendeciler, müşterilerle iletişim kurmak adına sosyal medya gruplarını kullanarak ve canlı yayın yaparak çevirimiçi araçlara yönelmek zorunda kaldı. Böylelikle perakende satış hacminin önemli bir parçası olan e-ticaret satışlarının pandemi sonunda da devam edeceğini tahmin etmek zor değil fakat rakamsal olarak bakıldığında uzmanlar satışın artacağını, kısıtlamalar sebebiyle artan büyüme oranının ise hayat normale dönmeye başladıkça pandemi başındaki 2020´ye göre düşeceğini söylüyor.
Çevrimiçi perakende satışlarının toplam perakende satışları içindeki payının da 2020’de %27,7’den 2021’de %27,4’e hafif düşüşün ardından 2022 sonunda %29’a çıkacağını öngörüyorlar.
Perakendedeki genel durum ise, yavaşlayan ekonomi ve artan işsizlik endişeleri tüketici güveninin zayıflamasına sebep olurken bu da Çin´in perakende satış büyümesinin 2021’ de %12,5’ten 2022’ de tek haneli rakamlara düşmesi tahminlerini doğuruyor.
Perakende satışları 2022 Nisan ayında yıllık bazda %11,1 düştü bu da Mart 2020´den bu yana en büyük düşüş oldu sebep olarak ise Şanghay ve Pekin de dahil olmak üzere bazı kilit bölgelerde uygulanan kısıtlamalar gösteriliyor fakat yavaş yavaş önlemler gevşemiş durumda ki etkisini göstermeye başladı bile. Örneğin 2022 Mayıs ayında %7,1’lik piyasa beklentilerine karşın düşüş %6,7 oldu. Bu şehirlerde üretim ve pazarlar yeniden açıldıkça, uzmanlar ekonomik toparlanmanın yakın olduğuna inanıyor. Fakat yine de bu kapanmaların Çin perakende sektörüne etkileri inanılmaz. Aşağıdaki tablodan kapanmaların sektöre olan etkilerini inceleyebilirsiniz.
Süpermarketler, bakkallar ve taze ürün mağazaları gibi satış noktaları müşterilerin evlerine kısa mesafede olan perakendeciler için açık kalmak biraz daha kolay oldu bu dönemde ancak alışveriş merkezleri, büyük mağazalar ve restoranlar gibi merkezi iş bölgeleri için durum öyle olmadı. Hükümet onları kapatmaya zorladı bu da onlar için ciddi bir kaynak akışı krizi yarattı. Tüm alışveriş komplekslerinin kapanmasıyla birlikte yaklaşık 80 büyük yatırımcı, perakende kiracılarının sıkıntılarını hafifletmek için kiraları düşürdü.
E ticaret devleri, küçük e-ticaret şirketlerine göre salgına daha hızlı yanıt verme süresi, daha fazla yönetim kapasitesi ve operasyonel esneklik sağlayan daha fazla kaynağa sahip olduklarından sürece biraz daha kolay uyum sağladılar. Bu arada E-ticarete yönelim artınca doğal olarak ciddi oranda insan gücü ihtiyacı ortaya çıktı.
Alibaba Fresh Hema ve JD 7Fresh gibi devler diğer restoran ve gıda işletmelerinden; Carrefour O2O, Suning´e ait olan, Suning Beyaz Eşya Mağazaları´ndan personel desteği aldı fakat Miss Fresh ve Dingdong Shopping gibi daha küçük platformlar bu dış kaynaklardan yoksundu. Bu da onları epey zor duruma soktu diyebiliriz.
Günlük hayata baktığımızda; Çinde şu an durum hem perakende sektörü olarak hem de insanların sektöre katılımı olarak diğer ülkere göre daha yavaş da olsa normale dönüyor. Çoğu ülkede artık sosyal etkinliklere katılırken veya seyahat ederken herhangi bir test sonucu veya bir kod sorgulanmıyor fakat Çin’de insanlar eski sosyal hayatlarına dönmüş olsalar da ülkede uygulanan sıfır vaka politikası kapsamında birçok şehir, toplu taşıma veya halka açık yerlere erişimden 48 saate veya 72 saat önce yapılan Covid 19 testlerinde negatif sonuç alınmasını zorunlu kılmak da dahil olmak üzere katı önlemler uyguluyor.
Bu da doğal olarak çevrimdışı perakende oranlarını ve sosyal hareketliliğe katılımı düşürüyor. Öte yandan tüm bu prosedürleri sağladıktan sonra insanlar Çin’de sosyalleşip alışveriş merkezlerinde perakendeyi ayakta tutabiliyor. Fakat kısa zamanda bu prosedürlerin kalkması da beklenmiyor. Hatta Çin’in yönetim şekli ve kurallara olan bağlılığı göz önüne alındığında ilerleyen yıllarda ülkenin yeni normalinin bu olabileceği dahi konuşuluyor.
Uzman görüşlerine bakacak olursak; 2022 ikinci çeyreğinin ekonomisi salgından etkilenecek ve tahmini GSYİH büyümesinin 2022´de en düşük olacağı tahmin ediliyor. Üçüncü ve dördüncü çeyrek GSYİH, tam yıl GSYİH büyümesi açısından önemli olacak. Yılın ikinci yarısındaki performans, bu yılki hedefe ulaşmada en kritik faktör olacak. Salgın etkili bir şekilde kontrol altına alınırsa, imalat, hizmet sektörü ve tüketim, yılın ikinci yarısında piyasa dinamizmini kademeli olarak yeniden kazanacak ve daha fazla ekonomik toparlanma büyümesine yardımcı olacaktır. Mahalle perakendeciliği ile online ve offline alışveriş arasındaki etkileşim güçlendirilecektir.
Çin perakende sektöründe durumlar şuan için bu şekilde. Her hafta Salı günleri, #RetailTrip başlığımız altında farklı ülkelerin perakende sektörlerini konuşmaya devam edeceğiz. Önümüzdeki hafta yeni bir ülke odağında görüşmek üzere.