Türk perakendesine yönelik yaptığımız kârlılık analizlerine 2022 yılı ilk yarıyıl ile devam ediyoruz. Daha önce yorumladığımız ilk çeyrek rakamlarına buradan erişebilirsiniz. Türk Perakende sektörü 2022 yılı birinci çeyreğindeki büyümesini ikinci çeyrekte de devam ettirmiştir. Peki perakende sektöründe satış, brüt karlılık ve net karlılık ne durumda, bu büyüme sürdürülebilir mi sorularına cevap bulabilmek için borsa açık 8 perakende şirketi incelenmiştir. (Mavi henüz KAP’a açıklama yapmadığı için analizden çıkarılmıştır.)
Bu yazıda bizi bekleyenler,
- İncelenen şirketler ve sektörleri,
- Cirolar,
- Brüt kar analizi,
- Net kar analizi
- Standart Oranlar
- Ciro, brüt kar marjı, net kar marjına göre özet gösterimler ve sonuç
Türk perakendesi, incelenen şirketler ve sektörleri
Halka arz edilmiş şirketleri incelediğimizde perakende sektörünü üçe ayırabiliriz.
- Gıda Market
- Moda&Giyim
- Teknoloji Market
Öncelikle değerlendirmeye başlamadan önce, bu şirketlerin tamamının birbiri ile rakip olarak değerlendiremeyeceği fakat kendi kategorilerinde sektörel görüş oluşturması açısından karşılaştırıldığını belirterek başlayalım.
Aşağıdaki yer alan şemada perakende sektörünün kırılımı yer almaktadır. (Takip edilebilmesi için 2022 yılı verilerinde aşağıdaki renkler kullanılacak, 2021 yılı verileri turuncu renk ile gösterilecektir.)

Cirolar
Halka arz edilmiş perakende şirketlerinin 2021 – 2022 ikinci çeyrekteki ciro karşılaştırma analizi aşağıdadır. 2022 ikinci çeyrek ciro analizi aşağıdaki gibidir.
- Gıda market perakende 126,1 Milyar TL’lik ciroya ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre satışlarını %82 arttırmıştır.
- Moda&giyim perakende 1,8 Milyar TL’lik ciroya ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre satışlarını %160 arttırmıştır.
- Teknoloji market perakende 6,2 Milyar TL’lik ciroya ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre satışlarını %109 arttırmıştır.
Halka arz edilmiş, inceleme yapılan şirketlerin toplam cirosu yaklaşık 13,41 milyar TL olup 126,1 milyar TL‘si gıda-market perakendeden gelmektedir. 126,1 milyar TL’nin 61,2 milyar TL’sini (%48,5) BİM tek başına yapmaktadır.

Kaynak: https://www.kap.org.tr/
Milyar TL
2022 yılında birinci çeyrek ile ikinci çeyrek karşılaştırması yaptığımızda ise yüzdesel olarak satışlarını en çok arttıran sektör Giyim & Moda olup yine yüzdesel olarak satışlarını en çok arttıran şirket Vakko’dur. Gıda Market sektöründe yüzdesel olarak satışlarını en az arttıran BİM iken en çok arttıran Bizim Toptandır.

Brüt kar analizi
Halka arz edilmiş perakende şirketlerinin 2021 – 2022 ikinci çeyrekteki brüt kar karşılaştırma analizi aşağıdadır.
2022 ikinci çeyrek brüt kar içindeki payları aşağıdaki gibidir.
- Gıda markette ciro (geçen yıla göre) %82 artarken, brüt kar tutarı %83,8 artmıştır. Brüt kar marjı %0,2 puan artmıştır.
- Moda&Giyimde ciro (geçen yıla göre) %160 artarken, brüt kar %215,4 artmıştır. Vakko brüt kar marjlarını bir önceki yılın aynı dönemine göre %13,6 puan arttırırken Suwen brüt kar marjını bir önceki yılın aynı dönemine göre benzer oranda tutmuştur.
- Teknoloji markette ciro (geçen yıla göre) %109 artarken, brüt kar %128 artmıştır.
Aşağıdaki tablodan 2021 ile 2022 yıllarının ikinci çeyrek brüt kar marjları sektöre göre kıyaslanmıştır.


2021 – 2022 birinci çeyrek brüt kar marjlarına baktığımızda,
- Gıda market brüt kar marjı 2021 yılında %21,1 iken 2022 yılında %21,3 gerçekleşmiştir.
- Moda&Giyim brüt kar marjı 2021 yılında %52,8 iken 2022 yılında %64,1 gerçekleşmiştir.
- Teknoloji market brüt kar marjı 2021 yılında %16,2 iken 2022 yılında %17,7 gerçekleşmiştir.

2022 yılında birinci çeyrek ile ikinci çeyrek karşılaştırması yaptığımızda ise yüzdesel olarak brüt karını en çok arttıran sektör Giyim & Moda olup yine yüzdesel olarak brüt karını en çok arttıran şirket Suwen’dir.
Gıda Market sektöründe yüzdesel olarak brüt karını en az arttıran BİM iken en çok arttıran Bizim Toptandır.

Net kar analizi
2022 ikinci çeyrek net kar içindeki payları aşağıdaki gibidir.
- Gıda market 4,1 Milyar TL’lik net kara ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre net karını %156,1 arttırmıştır.
- Moda&Giyim 338,4 Milyon TL’lik net kara ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre net karını %1088 arttırmıştır.
- Teknoloji market 2021 ikinci çeyreğinde -2,8 milyon TL olan net zarar açıklamışken 2022 yılının ikinci çeyreğinde 191,7 Milyon TL’ye net kar açıklamıştır.
Net kar grafiği aşağıda gözükmektedir. Perakende sektöründe yaklaşık 4,7 milyar TL kar edilmiştir. 3 milyar TL olarak en yüksek net kara sahip olan şirket BİM, 2022 ikinci çeyrekte zarar eden şirket ise Carrefoursa’dır. Moda&Giyim, net karı %1088 arttırmıştır. Teknoloji market 2021 yılının ikinci çeyreğinde zarar açıklarken 2022 yılının ikinci çeyreğinde net kar açıklamıştır. (Grafikteki veriler milyon TL olarak okunmalıdır.)

2021 – 2022 ikinci çeyrek net kar marjlarına baktığımızda,
- Gıda market net kar marjı 2021 yılında %2,3 iken 2022 yılında %3,3 gerçekleşmiştir.
- Moda&Giyim net kar marjı 2021 yılında %4 iken 2022 yılında %18,4 gerçekleşmiştir.
- Teknoloji market net kar marjı 2021 yılında -%0,1 iken 2022 yılında %3,1 gerçekleşmiştir.
Teknsosa net karlılık oranını en fazla arttıran şirketlerdendir.

2022 yılında birinci çeyrek ile ikinci çeyrek karşılaştırması yaptığımızda ise yüzdesel olarak net karını en çok arttıran sektör Giyim & Moda olup yine yüzdesel olarak net karını en çok arttıran şirket Suwen’dir.
Gıda Market sektöründe yüzdesel olarak net karını en az arttıran Carrefoursa iken en çok arttıran Migros olmuştur.

Standart Oranlar
Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli borçları karşılama oranıdır.
Likitide oranı, Dönen varlıklardan stoklar düşüldükten sonra kısa vadeli borçları karşılama oranıdır.
Gıda market kategorisine baktığımızda dönen varlıklarla kısa vadeli borçların kapanmadığı görülmektedir. Stoklar düşüldükten sonra ise bu oran iyice azalmaktadır. Aşağıdaki grafikte de görüldüğü üzere dönen varlıkların yaklaşık %75’lik kısmını stoklara bağlamıştır. BİM ise dönen varlıklarının yaklaşık %67’sini stoklara bağlamıştır.

Moda & Giyim kategorisinde ise durum daha iyi gözükmektedir. Dönen varlıklarla kısa vadeli borçlar karşılanabilirken dönen varlıklardan stoklar düşüldüğü zaman kısa vadeli borçlar karşılanamamaktadır. Suwen’in 2022 yılı ikinci çeyrekte hem cari oranı hem de likitide oranını ciddi oranda arttırdığı görülmektedir.

Teknosa’da ise 2022 yılı birinci çeyrek ile ikinci çeyrek ile çok büyük bir fark olmamıştır.

Ciro, brüt kar oranı, net kar oranına göre özet gösterimler ve sonuç
Tüm sektörlerde brüt karlılık benzer oranlarda olup net karlılık şirket stratejisine, operasyonel verimliliğe, iş yapış şekline göre değişiklik göstermektedir. Aşağıdaki grafikte 2022 yılının ikinci çeyreğindeki durum özetlenmiştir. Moda&Giyim hem brüt karlılıkta hem de net karlılıkta diğer sektörlere göre daha iyi konumdadır.

Aşağıdaki grafikte gıda-market 2021 ikinci çeyrek ile 2022 ikinci çeyrek kıyaslamasını görüyoruz. Operasyonel verimlilikte sağladığı avantaj ile 2022 birinci çeyrekte en yüksek net kar marjına sahip şirket BİM’dir.

Aşağıdaki grafikte moda&giyim 2021 ikinci çeyrek ile 2022 ikinci çeyrek kıyaslamasını görüyoruz.
- Vakko brüt kar marjını arttırırken aynı zamanda net kar marjını da arttırmıştır.
- Suwen, kısmı olarak brüt kar marjını arttırmıştır. Net kar marjını arttırmıştır.

