Türk Perakendesi 2022 yılı üçüncü çeyreğindeki büyümesini son çeyrekte de devam ettirmiştir. Borsaya açık 9 perakende şirketi için satış, brüt karlılık ve net karlılık analizini aşağıdaki şekilde başlıklarda inceleyebilirsiniz.
Bu yazıda bizi bekleyenler,
- İncelenen şirketler ve sektörleri,
- Cirolar,
- Brüt kar analizi,
- Net kar analizi
- Ciro, brüt kar marjı, net kar marjına göre özet gösterimler ve sonuç
- Şirket Bazlı Bilgilendirme
İncelenen şirketler ve sektörleri
Halka arz edilmiş şirketleri incelediğimizde perakende sektörünü üçe ayırabiliriz.
- Gıda Market
- Moda&Giyim
- Teknoloji Market
Bu sektörler içinde yer alan şirketler birbirine tam olarak rakip olmasalar dahi sektör özelinde hepimizin aklında bir fikir oluşacaktır.
Aşağıdaki yer alan şemada perakende sektörünün kırılımı yer almaktadır. (Takip edilebilmesi için 2022 yılı verilerinde aşağıdaki renkler kullanılacak, 2021 yılı verileri turuncu renk ile gösterilecektir.)
Cirolar
Halka arz edilmiş perakende şirketlerinin 2021 – 2022 yıllık ciro karşılaştırma analizi aşağıdadır.
2022 yıllık ciro analizi aşağıdaki gibidir.
- Gıda market perakende 314 Milyar TL’lik ciroya ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre satışlarını %107 arttırmıştır.
- Moda&giyim perakende 15,7 Milyar TL’lik ciroya ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre satışlarını %150 arttırmıştır.
- Teknoloji market perakende 17,4 Milyar TL’lik ciroya ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre satışlarını %132 arttırmıştır.
Halka arz edilmiş, inceleme yapılan şirketlerin toplam cirosu yaklaşık 347 milyar TL olup 314 milyar TL ‘si gıda-market perakendeden gelmektedir.
2022 yılında üçüncü çeyrek ile dördüncü çeyrek karşılaştırması yaptığımızda ise yüzdesel olarak satışlarını en çok arttıran sektör Gıda Market’tir. Yüzdesel olarak satışlarını en çok arttıran şirket
- Gıda Market sektöründe Bizim Toptan,
- Giyim&Moda sektöründe Vakko,
- Teknoloji sektöründe Teknosa’dır.
Brüt kar analizi
Halka arz edilmiş perakende şirketlerinin 2021 – 2022 yıllık bazlı brüt kar karşılaştırma analizi aşağıdadır.
2022 dördüncü çeyrek brüt kar içindeki payları aşağıdaki gibidir.
- Gıda markette ciro (geçen yıla göre) %107 artarken, brüt kar tutarı %103 artmıştır. Brüt kar marjı azalmıştır.
- Moda&Giyimde ciro (geçen yıla göre) %150 artarken, brüt kar %152 artmıştır.
- Teknoloji markette ciro (geçen yıla göre) %132 artarken, brüt kar %129 artmıştır.
Halka arz edilmiş, inceleme yapılan şirketlerin toplam brüt karı yaklaşık 77,3 milyar TL olup 65,6 milyar TL ‘si Gıda market sektöründen gelmektedir.
Aşağıdaki tablodan 2021 ile 2022 yılları için brüt kar marjları sektöre göre kıyaslanmıştır.
2021 – 2022 dördüncü çeyrek brüt kar marjlarına baktığımızda,
- Gıda market brüt kar marjı 2021 yılında %21,3 iken 2022 yılında %20,8 gerçekleşerek brüt kar marjı azalmıştır.
- Moda&Giyim brüt kar marjı 2021 yılında %53,4 iken 2022 yılında %56,8 gerçekleşmiştir.
- Teknoloji market brüt kar marjı 2021 yılında %16,7 iken 2022 yılında %16,8 gerçekleşmiştir.
2022 yılında üçüncü çeyrek ile dördüncü çeyrek karşılaştırması yaptığımızda ise yüzdesel olarak brüt karını en çok arttıran sektör Giyim & Moda olup yine yüzdesel olarak brüt karını en çok arttıran şirket Vakko’dur.
Gıda Market sektöründe yüzdesel olarak brüt karını en fazla azaltan Carrefoursa iken en çok arttıran Bizim Toptan olmuştur.
Net kar analizi
2022 dördüncü çeyrek net kar içindeki payları aşağıdaki gibidir.
- Gıda market 13,2 Milyar TL’lik net kara ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre net karını %303 arttırmıştır.
- Moda&Giyim 2,7 Milyar TL’lik net kara ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre net karını %294 arttırmıştır.
- Teknoloji market 525 Milyon TL’lik net kara ulaşmış olup bir önceki yılın aynı dönemine göre net karını %299 arttırmıştır.
Net kar grafiği aşağıda gözükmektedir. Gıda Market sektöründe yaklaşık 13,2 milyar TL kar edilmiştir. 8,2 milyar TL olarak en yüksek net kara sahip olan şirket BİM, 2022 dördüncü çeyrekte zarar eden şirket ise Carrefoursa’dır. Moda&Giyim, net karı %294 arttırmıştır.
(Grafikteki veriler milyon TL olarak okunmalıdır.)
2021 – 2022 dördüncü çeyrek net kar marjlarına baktığımızda,
- Gıda market net kar marjı 2021 yılında %2,2 iken 2022 yılında %4,2 gerçekleşmiştir.
- Moda&Giyim net kar marjı 2021 yılında %10,3 iken 2022 yılında %17,2 gerçekleşmiştir.
- Teknoloji market net kar marjı 2021 yılında %1,7 iken 2022 yılında %3 gerçekleşmiştir.
Migros ve Suwen karlılık oranını en fazla arttıran şirketlerdendir.
2022 yılında üçüncü çeyrek ile dördüncü çeyrek karşılaştırması yaptığımızda ise yüzdesel olarak net karını en çok arttıran sektör Gıda Market olup yine yüzdesel olarak net karını en çok arttıran şirket Migros’dur.
Gıda Market sektöründe yüzdesel olarak zarar açıklayan tek şirket Carrefoursa iken net karı oranı en yük olan şirket BİM olmuştur.
Ciro, brüt kar oranı, net kar oranına göre özet gösterimler ve sonuç
Tüm sektörlerde brüt karlılık benzer oranlarda olup net karlılık şirket stratejisine, operasyonel verimliliğe, iş yapış şekline göre değişiklik göstermektedir. Aşağıdaki grafikte 2022 yılının dördüncü çeyreğindeki durum özetlenmiştir. Moda&Giyim hem brüt karlılıkta hem de net karlılıkta diğer sektörlere göre daha iyi konumdadır.
Aşağıdaki grafikte gıda-market 2021 dördüncü çeyrek ile 2022 dördüncü çeyrek kıyaslamasını görüyoruz. Operasyonel verimlilikte sağladığı avantaj ile 2022 dördüncü çeyrekte en yüksek net kar marjına sahip şirket BİM’dir.
Aşağıdaki grafikte moda&giyim 2021 dördüncü çeyrek ile 2022 dördüncü çeyrek kıyaslamasını görüyoruz.
- Vakko brüt kar marjını arttırırken aynı zamanda net kar marjını da arttırmıştır.
- Suwen, kısmı olarak brüt kar marjını ve net kar marjını arttırmıştır.
Şirket Bazlı Bilgilendirme
Bir önceki yıla göre brüt kar marjı düşüp net kar marjı artan şirketleri inceleyecek olursak,
BİM
- Bir önceki yıla göre yaklaşık 0,9 puan brüt kar marjı düşmüştür. Eğer bir önceki yıl ile aynı brüt kar marjını yapmış olsaydı yaklaşık 1,35 milyar TL daha fazla brüt kar açıklayabilirdi.
- 2021 yılı brüt kar marjı: %19
- 2022 yılı brüt kar marjı: %18,1
- Kısmen operasyonel verimlilik sağlanmıştır,
- Eğer bir önceki yılın ile aynı pazarlama ve satış gider oranı yapmış olsaydı yaklaşık 500 milyon TL daha fazla gider açıklanabilirdi.
- 2021 yılı pazarlama ve satış gider oranı: %10,9
- 2022 yılı pazarlama ve satış gider oranı: %10,5
- Eğer bir önceki yılın ile aynı genel yönetim gider oranı yapmış olsaydı yaklaşık 100 milyon TL daha fazla gider açıklanabilirdi.
- 2021 yılı genel yönetim gider oranı: %1,4
- 2022 yılı genel yönetim gider oranı: %1,3
- Eğer bir önceki yılın ile aynı pazarlama ve satış gider oranı yapmış olsaydı yaklaşık 500 milyon TL daha fazla gider açıklanabilirdi.
- Bir önceki yıla göre yaklaşık 1,3 puan net kar marjı artmıştır. Eğer bir önceki yıl ile aynı net kar marjını yapmış olsaydı yaklaşık 6,1 milyar TL net kar açıklamış olacaktı ama açıklanan net kar yaklaşık 8,1 milyar TL’dir. Aradaki 2 milyar TL’lik fark,
- Yaklaşık 600 milyon TL’si operasyonel verimlilikten gelmektedir.
- 2021 yılında yaklaşık 719 milyon TL Rekabet kurumu ceza karşılık gideri yazılmıştır. Bu gider 2022 yılında olmadığı için net karın bir önceki yıla göre daha yüksek olmuştur.
Migros
- Bir önceki yıla göre yaklaşık 0,2 puan brüt kar marjı düşmüştür. Eğer bir önceki yıl ile aynı brüt kar marjını yapmış olsaydı yaklaşık 181 milyon TL daha fazla brüt kar açıklayabilirdi.
- 2021 yılı brüt kar marjı: %24,1
- 2022 yılı brüt kar marjı: %23,9
- Kısmen operasyonel verimlilik sağlanmıştır,
- Eğer bir önceki yılın ile aynı pazarlama ve satış gider oranı yapmış olsaydı yaklaşık 940 milyon TL daha fazla gider açıklanabilirdi.
- 2021 yılı pazarlama ve satış gider oranı: %17,3
- 2022 yılı pazarlama ve satış gider oranı: %16,1
- Eğer bir önceki yılın ile aynı pazarlama ve satış gider oranı yapmış olsaydı yaklaşık 940 milyon TL daha fazla gider açıklanabilirdi.
- Bir önceki yıla göre yaklaşık 2,5 puan net kar marjı artmıştır. Eğer bir önceki yıl ile aynı net kar marjını yapmış olsaydı yaklaşık 737 milyon TL net kar açıklamış olacaktı ama açıklanan net kar yaklaşık 2,6 milyar TL’dir. Aradaki 1,9 milyar TL’lik fark,
- Yaklaşık 940 milyon TL’si operasyonel verimlilikten gelmektedir.
Carrefoursa
- Bir önceki yıla göre yaklaşık 2,5 puan brüt kar marjı azalmıştır. Eğer bir önceki yıl ile aynı brüt kar marjını yapmış olsaydı yaklaşık 482 milyon TL daha fazla brüt kar açıklayabilirdi.
- 2021 yılı brüt kar marjı: %27,5
- 2022 yılı brüt kar marjı: %25
- Kısmen operasyonel verimlilik sağlanmıştır,
- Eğer bir önceki yılın ile aynı pazarlama ve satış gider oranı yapmış olsaydı yaklaşık 545 milyon TL daha fazla gider açıklanabilirdi.
- 2021 yılı pazarlama ve satış gider oranı: %20,6
- 2022 yılı pazarlama ve satış gider oranı: %17,7
- Eğer bir önceki yılın ile aynı pazarlama ve satış gider oranı yapmış olsaydı yaklaşık 545 milyon TL daha fazla gider açıklanabilirdi.
- Bir önceki yıla göre yaklaşık 3,6 puan net kar marjı artmıştır. Eğer bir önceki yıl ile aynı net kar marjını yapmış olsaydı yaklaşık 882 milyon TL net zarar açıklamış olacaktı ama açıklanan net zarar yaklaşık 186 milyon TL’dir. Aradaki yaklaşık 700 milyonTL’lik fark,
- Yaklaşık 545 milyon TL’si operasyonel verimlilikten gelmektedir.
- 2022 yılında yaklaşık olarak 42 milyon TL’lik gayrimenkul satışından kar elde edilmiştir.