Tüketiciler artık yalnızca ürün aramakla kalmıyor; cilt tipine, ihtiyaçlarına ve bütçelerine göre kozmetik ve kişisel bakım markalarını yapay zekâ asistanlarına da soruyor. Bi’Sektör’ün Perakende.ai platformu ve herm.io iş birliğiyle hazırladığı Kozmetik & Kişisel Bakım Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi, markaların bu yeni keşif kanalındaki konumunu ortaya koyuyor. Araştırmada La Roche-Posay 40,03 puanla ilk sırada yer alırken Bioderma ikinci, CeraVe üçüncü oldu.
Araştırma kapsamında 21 soru, üç farklı yapay zekâ modeline üçer kez yöneltildi. Elde edilen 189 geçerli yanıt analiz edilerek 30 marka resmî sıralamaya dahil edildi. Değerlendirmede markaların yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği, öneri listelerindeki konumları ve farklı modellerde ne ölçüde görünür oldukları incelendi.
La Roche-Posay İlk Sırada, Bioderma ve CeraVe Takipte
İlk üç sırada dermatolojik cilt bakımı alanında öne çıkan markaların bulunması dikkat çekiyor. La Roche-Posay 40,03 puanla lider olurken Bioderma 37,51 puanla yakın takibini sürdürüyor. CeraVe ise 30,87 puanla üçüncü sırada yer alıyor. Avène dördüncü sırada bu grubu takip ederken beşinci sıradaki L’Oréal Paris ile puan farkı belirginleşiyor.
İlk 10’da yer alan diğer markalar arasında Maybelline, The Ordinary, Vichy, MAC ve Estée Lauder bulunuyor. Listenin devamında NYX, Dior, Clinique, Urban Care, Paula’s Choice, NARS ve Bioxcin gibi markalar da sıralamaya giriyor.
Türk Kozmetik Markaları Listede Nasıl Konumlanıyor?
Araştırmanın 30 markalık resmî sıralamasında Türkiye merkezli dört marka bulunuyor. Urban Care 7,57 puanla 14’üncü, Bioxcin 6,81 puanla 17’nci, The Purest Solutions 6,57 puanla 18’inci ve Golden Rose 6,10 puanla 21’inci sırada yer alıyor. Pastel ise 5,75 puanla 22’nci sırada bulunuyor.
Bu sonuçlar, yerli markaların yapay zekâ yanıtlarında görünürlük elde ettiğini ancak ilk sıralarda uluslararası markaların ağırlık taşıdığını gösteriyor. Özellikle ilk dört sıranın Fransa ve ABD merkezli markalardan oluşması, araştırmanın kapsadığı sorular ve modeller çerçevesinde bu markaların daha güçlü bir görünürlük yakaladığını ortaya koyuyor.
Öte yandan Watsons yüzde 14,3, Sephora yüzde 10,1 ve Gratis yüzde 7,4 anılma oranına sahip olmasına rağmen resmî sıralamada bulunmuyor. Bunun nedeni, araştırmanın perakendecileri değil kozmetik ve kişisel bakım ürün markalarını değerlendirmesi. Beauty of Joseon ve COSRX gibi markalar ise yanıtlarında anılmalarına rağmen resmî sıralamaya giriş koşullarını karşılayamıyor.
Yapay Zekâ Görünürlüğü Nasıl Hesaplanıyor?
Perakende.ai ve herm.io araştırmasında markalar üç temel kriter üzerinden değerlendiriliyor:
- Bahsedilme (%45): Markanın yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği.
- Konum (%30): Öneri listelerinde markanın hangi sırada yer aldığı.
- Kapsam (%25): Markanın kaç farklı yapay zekâ modelinin yanıtlarında göründüğü.
Bu üç kriterin ağırlıklı ortalamasıyla endeks puanı hesaplanıyor. Resmî sıralamaya girebilmek için markanın bahsedilme değerinin en az yüzde 5 olması, en az iki farklı yapay zekâ modelinin yanıtlarında ve en az iki ayrı soruda yer alması gerekiyor.
Araştırmada ayrıca Claude Haiku 4.5, Gemini 3.6 Flash ve GPT-5.6 Luna Pro modellerinin yanıt profilleri incelendi. Claude ve GPT-5.6 Luna Pro yanıtlarında web araması kullanım oranı yüzde 100 olurken Gemini 3.6 Flash’ta bu oran yüzde 9,5 olarak gerçekleşti. Türkiye bağlamı içeren yanıtların oranı ise modeller arasında yüzde 42,9 ile yüzde 47,6 arasında değişti.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Endeks puanı ile anılma oranı aynı ölçüt değil. Anılma oranı, markanın adının geçtiği geçerli yanıtların yüzdesini ifade ederken endeks puanı bahsedilme, öneri sırası ve model kapsamının ağırlıklı birleşiminden oluşuyor. Bu nedenle markaların yalnızca kaç kez anıldıklarına bakarak sıralamadaki performanslarını değerlendirmek yeterli değil.
Kozmetik Perakendesinde Yeni Görünürlük Rekabeti
Kozmetik ve kişisel bakım kategorisinde tüketicilerin ürün seçimi çoğu zaman cilt tipi, içerik, kullanım amacı ve fiyat gibi birden fazla değişkene dayanıyor. Yapay zekâ asistanları da bu ihtiyaçlara göre marka ve ürün önerileri sunabildiği için dijital keşif sürecinde yeni bir rol üstleniyor.
Bu gelişme, markalar açısından dijital içeriklerin ve ürün bilgilerinin niteliğini daha önemli hale getiriyor. Ürün açıklamalarının doğruluğu, içerik bilgilerinin erişilebilirliği, farklı ihtiyaçlara yönelik kategori sayfaları ve markanın dijital kaynaklarda tutarlı biçimde temsil edilmesi yapay zekâ destekli keşif süreçlerinde dikkate alınması gereken başlıklar arasında yer alıyor.
Ancak endeks sonuçları satış hacmini, pazar payını veya tüketici memnuniyetini ölçmüyor. La Roche-Posay’nin ilk sırada bulunması, araştırma kapsamında belirlenen sorular ve modeller üzerinden en yüksek görünürlük puanına ulaştığını gösteriyor.
Kozmetik perakendesinde dijital rekabetin yeni boyutu, yalnızca tüketicinin karşısına çıkmak değil; yapay zekâ asistanlarının ürün ve marka önerilerinde güvenilir, erişilebilir ve doğru bilgilerle yer alabilmek olacak.