Yapay zekâ asistanları, tüketicilerin restoran araştırma, marka keşfi ve yemek tercihleri süreçlerinde giderek daha fazla rol üstleniyor. Peki, Türkiye’de bir tüketici yapay zekâya burger, pizza, tavuk veya döner restoranı önerisi sorduğunda hangi markalar öne çıkıyor? Perakende.ai tarafından yayımlanan Hızlı Servis Restoran Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi, 21 soru üzerinden gerçekleştirilen araştırmayla markaların yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünü ortaya koyuyor. Araştırmada Burger King ilk sırada yer alırken McDonald’s ikinci, Popeyes ise üçüncü sırada bulunuyor.
Araştırma kapsamında 3 yapay zekâ modeline toplam 21 soru, üçer kez yöneltildi. Böylece 189 geçerli yanıt analiz edilerek 23 marka resmî sıralamaya dahil edildi. Değerlendirmede markaların yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği, öneri listelerinde hangi sırada yer aldığı ve kaç farklı modelin yanıtlarında görünür olduğu ölçüldü.
Burger King ilk sırada, McDonald’s ve Popeyes takipte
Hızlı Servis Restoran Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi’nde 58 puanla Burger King ilk sırada yer aldı. McDonald’s 56,90 puanla ikinci, Popeyes ise 42,56 puanla üçüncü oldu. Domino’s 27,90 puanla dördüncü sıraya yerleşirken KFC 24,98 puanla ilk beşi tamamladı.
Listenin devamında Komagene 18,59 puanla altıncı, Köfteci Yusuf 16,11 puanla yedinci, Subway 16,06 puanla sekizinci sırada yer aldı. Usta Dönerci ve Little Caesars ise ilk 10 içerisindeki diğer markalar oldu.
Burger King ile McDonald’s arasındaki puan farkının yalnızca 1,10 olması, iki global zincirin araştırma kapsamındaki yapay zekâ yanıtlarında birbirine oldukça yakın bir görünürlüğe sahip olduğunu gösteriyor. Üçüncü sıradaki Popeyes ile dördüncü sıradaki Domino’s arasındaki yaklaşık 15 puanlık fark ise ilk üç markanın öne çıkan konumunu ortaya koyuyor.
Türk hızlı servis markaları sıralamada nerede?
Araştırmada Türkiye merkezli hızlı servis zincirleri de farklı sıralarda kendilerine yer buldu. Komagene altıncı, Köfteci Yusuf yedinci, Usta Dönerci dokuzuncu sırada yer aldı. Doyuyo 11’inci, Baydöner 13’üncü, Burger Yiyelim ise 14’üncü sırayı paylaştı.
Listenin devamında Pidem 16’ncı, Öncü 17’nci, Zula 18’inci ve Maydonoz Döner 19’uncu sırada bulunuyor. Bereket Döner, Dürümle, Ekrem Coşkun ve HD Döner de ilk 23 içerisinde yer alan diğer Türk markaları oldu.
Bu sonuçlar, global zincirlerin ilk beş sırada ağırlık kazandığını, yerli markaların ise özellikle döner, çiğ köfte ve yerel hızlı servis konseptlerinde sıralamada temsil edildiğini gösteriyor. Türk markaları açısından yapay zekâ yanıtlarında görünürlük kazanmak, yerel marka bilinirliğinin dijital keşif kanallarındaki karşılığını değerlendirmek açısından yeni bir rekabet alanı oluşturuyor.
Yapay zekâ görünürlüğü nasıl hesaplanıyor?
Araştırmada markalar üç temel kriter üzerinden değerlendirildi:
- Bahsedilme (%45): Markanın yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği.
- Konum (%30): Öneri listelerinde markanın hangi sırada yer aldığı.
- Kapsam (%25): Markanın kaç farklı yapay zekâ modeli tarafından önerildiği.
Bu üç kriterin ağırlıklı ortalamasıyla endeks puanı hesaplandı. Her yanıtta kategori kapsamına giren markalar arasından ilk 10’a girenler değerlendirmeye alındı.
Araştırmada burger, pizza, tavuk ve döner gibi alanlarda tezgâhtan servis yapan hızlı servis restoran zincirleri değerlendirildi. Masaya servis yapan zincirler ayrı bir Yeme İçme & Restoran kategorisinde ele alınırken yemek siparişi uygulamaları bu sıralamaya dahil edilmedi.
Yapay zekâ görünürlüğü, hızlı servis restoran zincirleri için yeni bir marka keşif kanalına dönüşüyor. Tüketicilerin restoran tercihi yaparken yapay zekâ asistanlarından öneri almaya başlaması, zincirlerin yalnızca fiziksel lokasyonları, menüleri ve kampanyalarıyla değil, dijital dünyadaki temsil biçimleriyle de rekabet etmesini gerektiriyor. Menü bilgilerinin güncelliği, şube verilerinin erişilebilirliği, dijital içeriklerin niteliği ve marka hakkındaki çevrim içi bilgilerin tutarlılığı bu süreçte önem kazanıyor.
Araştırmanın önemli bir sınırı da bulunuyor: Endeks puanları restoranların satış performansını, şube sayısını, müşteri memnuniyetini veya pazar payını değil, belirli sorular ve yapay zekâ modelleri üzerinden ölçülen görünürlüğünü ifade ediyor. Dolayısıyla sıralama, markaların ticari performansını değil, yapay zekâ destekli restoran keşif sürecindeki konumunu gösteriyor.
Hızlı servis restoran sektöründe rekabet artık yalnızca en yakın şubeye veya en cazip menüye sahip olmakla sınırlı değil; tüketici yapay zekâya restoran önerisi sorduğunda karşısına çıkan markalardan biri olmak da yeni nesil rekabetin önemli bir parçası haline geliyor.