Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) 29 Aralık 2021 tarihinde şubesiz faaliyet gösterecek dijital bankalar için yeni düzenlemesini Resmi Gazete ‘de yayımlamıştı. Böylece 1 Ocak 2022 itibariyle 1 milyar liralık ödenmiş sermaye başta olmak üzere gerekli şartları yerine getiren fintechler, platformlar, şirketler dijital banka lisansıyla faaliyet gösterebilme imkanına sahip olacaktı.
(BDDK) “Dijital Bankaların Faaliyet Esasları ile Servis Modeli Bankacılığı Hakkında Yönetmelik”i (BaaS: Banking as a service) Resmi Gazete ‘de yayımlandığında bunun çok heyecan verici bir gelişme olduğunu biliyorduk. Bu şu demekti; bazı finansal işlemler için (sadakat kartları, kredi tanımlama, para transferi vb. gibi) artık fiziksel şubeleri olan bir banka olmaya gerek kalmamıştı. Bu lisansı alan farklı sektörlerdeki kuruluşlar da benzer işlemleri herhangi bir bankaya bağlı olmaya mahkum olmadan yapabilirdi.
Fakat bankacılık lisansları, ülkelerin kolay kolay dağıttığı şeyler değil. Güvenin en üst düzeyde tutulduğu ve paranın işin içinde olduğu noktada, bu manadaki en iyi örnekler olarak İngiltere, Almanya ve Singapur’u gösterebiliriz. Avrupa’da ve Asya’da başvurusu olan kurumların tüm süreçleri çok sıkı denetleniyor, iş modelleri, üst düzey yöneticileri, yönetim kurulları, finans kaynakları, IT stratejileri hatta dışarıdan alım yapacağı işleri sunması gerekiyor. Böylelikle gelecekteki müşterilerinin bir problem yaşamaması adına tüm önlemler önden alınıyor.
Peki Türkiye’de Neden Böyle Bir Genişlemeye İhtiyaç Duyuldu?
PWC’ye göre Türkiye’de dijital bankaların bireysel müşterilerde karşılığı olduğunu düşündüren üç önemli sebep şunlardı:
- 2020 yılında Türkiye’deki bireysel ihtiyaç kredilerinin %37’si dijital kanallar yoluyla verildi.
2021 Eylül ayında Türkiye’de yaptığı araştırmada katılımcıların,
- ~%55’i banka şubesi ziyaret etmediğini,
- ~%70’i mevcut bankasından daha iyi bir değer önerisi sunduğu takdirde dijital / şubesiz bir banka ile çalışmak isteyebileceğini söyledi.
Teknolojik gelişmeler, Covid-19‘un da etkisiyle bankacılığı dijital kanallara daha hızlı yönlendirerek bankacılığın manzarasını değiştirdi. Örneğin, Aralık 2021’den önce, Mayıs 2021’de yayınlanan “Uzaktan Müşteri Edinimi” düzenlemesi ile dijital bankalar ve diğer tüm bankalar için ek maliyet kalemi anlamı taşıyan ıslak imza ihtiyacının ortadan kalkmasıyla dijital banka iş modelinin fizibilitesi zaten artmıştı. Artık geleneksel ürünler dijitalleştirilirken, yeni ürünler ise mobile-first olarak geliştirilmeye başlandı.
Gelelim markalara…
Türkiye’de ilk kuruluş iznini Hayat Holding aldı. Böylece, ilk defa dijital bir katılım bankası kuruluşuna izin verilmiş olundu. Sonrasında A101, Memorial Hastanesi ve English Home gibi markaların da sahibi olan Aydın Holding şirketler grubunun markası olan Tom Pay 21 Ağustos itibariyle elektronik para kuruluşu olarak faaliyet izni aldı. Sonrasında ise Turkcell, Trendyol, Migros gibi diğer devler de izin alarak faaliyet göstermeye başladılar.
Müşteri Sayısı Konusu:
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) tarafından yayımlanan dijital, internet ve mobil bankacılık istatistiklerine göre, 2022 Eylül ayında toplam aktif dijital bankacılık müşteri sayısı 91 Milyona ulaştı. Buna göre aktif dijital bankacılık müşteri sayısında bir önceki yıla göre 17 Milyonluk bir artış olduğu görülüyor.
Cinsiyet ve Yaş Gruplarına Göre Aktif Bireysel Dijital Bankacılık Müşterileri
Aktif bireysel dijital bankacılık müşterileri 57 milyon erkek (yüzde 66), yaklaşık 30 milyon kadın (yüzde 34) müşterilerden oluşmaktadır.
Peki Markalar Müşterileriyle Dijital Olarak Nasıl Etkileşim Kurmalı?
Markalar dijital platformlar oluşturmaya odaklanarak transferi, kredi verme, sadakat programları gibi hizmetler ile sorunsuz alışveriş deneyimler yaratarak finansal süreçleri basitleştiriyorlar.
Ancak, yalnızca çevrimiçi olmak veya müşteriler için bir uygulama yaratmak yeterli olmuyor. Dijital bankacılık uygulamanızı, çevresinde çok kanallı bir kanal oluşturduğunuz merkez olarak konumlandırmanız ve kişiselleştirmeniz gerekiyor. Invesp tarafından yapılan bir araştırmaya göre, çok kanallı stratejiler kullanan şirketler, müşterilerinin ortalama %89’unu elinde tutarken, çok kanallı etkileşimi zayıf olanlar için bu oran %33.
Peki Müşteriler Dijital Bankacılık Hizmetlerini Neden Seviyor?
- Her zaman açık. Zaman ve mekan gözetmek zorunda kalmıyorsunuz.
- Rekabetçi. En iyiyi dinamik şekilde sunmaya çalışıyor.
- Kullanımı kolay. Kolaylık çok iyi bir tercih sebebidir.
- Hızlı. Günümüz dünyasında hızlı olan daha iyi kabul ediliyor.
Bunlara ek olarak;
- Ödeme için çeşitli seçenekler görme imkanı sunar.
- Para, kupon, puan vs. biriktirme imkanı sunar.
Covid-19’dan sonra yaşanan ekonomik problemlerin etkisiyle de rekabet gücünüzü ve müşteri deneyiminizi geliştirmek adına dijital bankacılığı benimsemek için bundan daha iyi bir zaman olamazdı. Bu fırsatları kaçırmayan markalar rekabette bir adım önde olacaklar.