Hızla değişen dünyamızda perakende sektörü içinde çok hızlı değişimler meydana geliyor. Bu durumda gelecekte alışveriş merkezlerinin ne olacağını ve yükselen trendlerin ne yönde değişeceğini merak konusu yapıyor.
Alışveriş merkezleri 20. yüzyılın başlarında hayatlarımıza girdi, ancak konsept olarak İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra banliyö yaşamının hakim olması ve yerel bir alışveriş destinasyonuna olan talebin artmasıyla ortaya çıktı. Büyük mağazalar, alışveriş merkezlerindeki yerlerini sağlamlaştırmaya başladı ve dünyanın her yerinde artmaya başladılar.
Ardından hayatlarımıza internet girdi, insanlar anlık alışverişe yöneldiler ve daha da önemlisi online alışveriş yapmaya başladılar ve büyük alışveriş merkezlerine olan ihtiyaç azalarak trendini sürdürmeye devam etti. Şimdi, pandeminin sonunda, fiziksel perakende yeniden yükselişteyken, perakende gayrimenkul talebinde -özellikle alışveriş merkezlerinde- yeniden bir artış yaşandı, ancak sorumuz şu; gelecekte alışveriş merkezleri nasıl olacak?
A ve B Sınıfı Alışveriş Merkezleri Öne Çıkıyor
Öncelikle genel bakış açısı, alışveriş merkezlerinin düşüşte olduğu yönünde. Ancak bunu sadece bir düşüş olarak değil, bir reform olarak tanımlamak daha doğru olur.
JLL’nin bu ayın başlarında yayınlanan Perakende Kurtarma Raporunda, bağımsız perakendedeki boş mağaza oranı %2,9‘du. Karşılaştırıldığında, AVM boş mağazaları da artmaya devam ederken, şu anda 2018’in ilk çeyreğine göre 155 puan artarak %7,2 seviyelerine gelmiş bulunuyor.
Alışveriş merkezleri arasında, sınıf performansındaki farkı karşılaştırmak çok önemli. A Sınıfı merkezlerde yaşanan mağaza boşluğu %4,8, B Sınıfı %7,1 ve C Sınıfı %12,4‘te oturuyor. Aralarındaki fark yıllar içinde önemli ölçüde açıldı ve en önemli değişim pandemi sırasında gerçekleşti. Bu eşitsizlik muhtemelen yıllar içinde büyümeye devam edecek ve C Sınıfı -daha küçük ve eski- gelecekte alışveriş merkezleri pazardan çıkmaya zorlanacak veya yenilenip daha yüksek bir sınıfa yükseltilecek. Bununla birlikte, B Sınıfı’nı A Sınıfı’na yükseltmek daha kolay görünüyor. C Sınıfı yapılar genellikle bina eskidikçe ve konumu daha kötü hale geldikçe daha zorlayıcı ve eski moda hale geliyor. Amazon gibi daha fazla şirketin bu mülkleri satın alması ve halihazırda gerçekleşmekte olan depolara dönüştürmesi mümkün görünüyor.
Şimdi ve Gelecekte Alışveriş Merkezleri Markalara Yatırım Yapıyor
Ülke çapında kapılarını kapatan büyük mağaza kiracıları ile alışveriş merkezlerinde önemli boşluklar doğuyor. Birçok kiralama sözleşmesinin diğer kiracılar için güvenlik ağı olarak dahil edilmiş bir mağaza doluluğu maddesine sahip olduğu göz önüne alındığında, inanılmaz derecede yıldırıcı sözleşmeler mevcut.
Mağaza sahiplerinin benimsediği çözüm, alışveriş yapanların tipik olarak gördüğü kiracı tipinin tamamen değiştirilmesi yönünde. Bu geniş alanlar artık evcil hayvan dükkanları, spor salonları, sağlık klinikleri, restoranlar ve ortak çalışma alanları olarak karşımıza çıkıyor – geniş kare görüntüleri doldurmak ve trafiği merkeze getirmek için insanların hala ihtiyaç duyduğu ve şahsen katılmak istediği her şey bu alanlarda toplanıyor. Kısacası boş mağazalar tüketiciyi çekmek için kısa süreliğine değerlendiriliyor.
Alışveriş Yapanlar Ne Düşünüyor?
Bir perakende gayrimenkul teknolojisi şirketi olan Placewise, avmler ve tüketicilerin alışveriş merkezlerine yönelik duyguları hakkında 594 yetişkin katılımcıyla bir tüketici anketi gerçekleştirdi. Sonuçlar, %65’inin pandemi başladığından beri kapalı mekan avmleri ziyaret ettiğini ve %75’inin daha çok açık hava avmleri ziyaret ettiğini gösterdi.
Anket ayrıca, en azından kısa vadede, avmlere olan talebi gösteren, %57’sinin beş yıl içinde avmlerden alışveriş yapma olasılığının “çok muhtemel” veya “muhtemel” olduğunu gösterdi. Bununla birlikte, alışveriş yapanlar geliştiğinden ve değiştiğinden, alışveriş merkezlerinin genç alışverişçilerin ilgisini çekmek için uyum sağlamaya devam etmesi gerekecek.