Yapay zekâ asistanları, tüketicilerin ürün araştırma ve marka keşif süreçlerinde giderek daha fazla rol üstleniyor. Peki, Türkiye’de bir tüketici yapay zekâya ayakkabı veya çanta önerisi sorduğunda hangi markalar öne çıkıyor? Perakende.ai tarafından yayımlanan Ayakkabı & Çanta Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi, 21 soru üzerinden gerçekleştirilen araştırmayla markaların yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünü ortaya koyuyor. Araştırmada Skechers ilk sırada yer alırken New Balance ve Adidas ilk üçü tamamlıyor.
Araştırma kapsamında 3 yapay zekâ modeline toplam 21 soru, üçer kez yöneltildi. Böylece 189 geçerli yanıt analiz edilerek 29 marka resmî sıralamaya dahil edildi. Değerlendirme, markaların yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiğini, önerilerde hangi sırada yer aldığını ve kaç farklı modelin yanıtlarında görünür olduğunu ölçüyor.
Skechers ilk sırada, New Balance ve Adidas takipte
Ayakkabı & Çanta Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi’nde 39,90 puanla Skechers ilk sırada yer aldı. New Balance 36,08 puanla ikinci, Adidas ise 34 puanla üçüncü oldu. Nike 28,08 puanla dördüncü sırada bulunurken ASICS 24,25 puanla ilk beşi tamamladı.
Listenin devamında HOKA, Puma, ECCO ve Salomon gibi uluslararası markalar öne çıkıyor. İlk 10 içerisinde Türkiye merkezli tek marka ise 11,17 puanla Kinetix oldu.
Endeksin dikkat çeken sonuçlarından biri, global spor ve performans odaklı markaların ilk sıralarda yoğunlaşması. Skechers, New Balance, Adidas, Nike ve ASICS gibi markaların üst sıralarda bulunması, yapay zekâ asistanlarının ayakkabı önerilerinde bu markaların güçlü bir görünürlüğe sahip olduğunu gösteriyor.
Türk markaları sıralamada hangi noktada?
Araştırmada Türk markaları da farklı sıralarda kendilerine yer buldu. Kinetix 10’uncu sırada yer alırken Desa 15’inci, Lescon 16’ncı ve Tergan 17’nci sıraya yerleşti. Derimod 22’nci, Greyder 24’üncü ve Hotiç 25’inci sırada bulunuyor.
Bu sonuçlar, Türkiye’de mağaza ağı ve marka bilinirliği bulunan yerli oyuncuların yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünün ayrıca değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Özellikle farklı ürün segmentlerinde faaliyet gösteren markaların, tüketicilerin yapay zekâ üzerinden gerçekleştirdiği ürün keşif süreçlerinde nasıl konumlandığı yeni bir rekabet alanı oluşturuyor.
Yapay zekâ görünürlüğü nasıl hesaplanıyor?
Araştırmada markalar üç temel kriter üzerinden değerlendirildi:
- Bahsedilme (%45): Markanın yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla önerildiği.
- Konum (%30): Öneri listelerinde markanın hangi sırada yer aldığı.
- Kapsam (%25): Markanın kaç farklı yapay zekâ modeli tarafından önerildiği.
Bu üç kriterin ağırlıklı ortalamasıyla endeks puanı hesaplandı. Araştırmada yalnızca ayakkabı ve çanta kategorisindeki ürün markaları değerlendirildi. Çok markalı mağazalar ve pazaryerleri sıralamaya alınmadı. Decathlon ve kendi markaları ise Spor & Outdoor kategorisinde değerlendirildiği için bu listeye dahil edilmedi.
Yapay zekâ görünürlüğü, perakendede yeni bir rekabet göstergesi olarak öne çıkıyor. Tüketicinin ürün araştırmasını doğrudan yapay zekâ asistanları üzerinden gerçekleştirdiği bir ortamda markalar için yalnızca arama motorlarında görünür olmak yeterli olmayabilir. Ürün bilgileri, dijital içeriklerin niteliği, marka hakkında erişilebilir veriler ve farklı dijital platformlardaki varlık, yapay zekâ yanıtlarında nasıl konumlanıldığını etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.
Araştırmanın önemli bir sınırı da bulunuyor: Endeks puanları markaların satış performansını, ürün kalitesini veya tüketici memnuniyetini değil, belirli sorular ve modeller üzerinden ölçülen yapay zekâ görünürlüğünü ifade ediyor. Dolayısıyla sıralama, marka performansının tamamını değil, yeni bir dijital keşif kanalındaki konumunu gösteriyor.
Perakendede rekabet artık yalnızca tüketicinin mağazada veya arama motorunda karşısına çıkmakla sınırlı değil; yapay zekânın öneri listesinde yer almak da markalar için giderek daha önemli bir görünürlük alanına dönüşüyor.
Tüm sonuçlara Perakende.ai web sitesi üzerinden erişebilirsiniz.
