Pandemi ile e ticaret çok hızlandı, geleneksel perakendeyi çok zorladı ve bu durum devam ediyor. Bunun en önemli göstergelerinden birisi perakende için amiral gemisi olarak adlandırılan caddelerde görülüyor.
Ülkemizden bu konuda üç önemli örnek İstiklal caddesi, Bağdat caddesi ve Osmanbey olarak verilebilir. Bu bölgelerde pandemiden önce boş mağaza bulmak veya bulabilmek, “hava parası” olarak adlandırılan ve tutarı çok yüksek meblağlara çıkabilen ön tutarları ödemek ile mümkün olurdu. Bu dönem artık bitti, mülk sahipleri memnun olmasa da, bu caddelerde uzun süre kiracı bekleyen boş mağazalar artık kanıksanmış bir durum haline geldi. Hatta pandemi öncesinde bu mağazaları boş görmek neredeyse imkansızdı, hızlı bir el değiştirme ve renovasyon çalışması ile yeni marka müşterilerine merhaba derdi.
Yurt dışında da aynı durum devam ediyor, ülkemizden farklı değil. Global ölçekte perakendenin en önemli caddelerinden ikisi New York 5. Cadde ve Londra Oxford caddesidir. Özellikle Oxford caddesi bu konumunu yüzyıl öncesine dayanan bir tarihçeden alıyor. Perakendenin başkenti sayılabilecek bir konumdadır. Uluslararası markaların çoğu için o caddede (veya o bölgede diyelim) mağaza açmak, global ölçüde başarılı olmanın anahtarıdır. Ama pandemi her şeyi değiştirdiği gibi bu durumu da değiştirdi. Bu konuda dış kaynaklarda rastladığım bir yazıda yer alan bilgileri paylaşmak istiyorum. Şöyle ki cadde üstünde yer alan mağazaların son durumu ile ilgili bir çalışma yapmışlar ve durumun hiç de iç açıcı olmadığı görmüşler. Özellikle bazı global ve ünlü markaların bu caddedeki son durumunu inceleyerek kapanan mağazalar üzerinden bir inceleme yapmışlar.
Debenhams
Evet kapananların en ünlüsü Debenhams, aslında pandemiden önce finansal olarak zor durumdaydı ve yavaş yavaş sona yaklaşıyordu. Kolay değil 18. yy sonunda kurulmuş bir işletmeden bahsediyoruz. 250 seneye yaklaşan tarihi işletme pandemi ile bütün mağazalarını kapatmak zorunda kaldı. Bunlardan en ünlüsüde Oxford caddesinde yer alan “flagship” mağazaydı. Şimdi e ticaret sitesi aktif, çeşitli ülkelerdeki distribütör üzerinden çalışan mağazaları devam ediyor ama 250 yıllık hikâyenin başladığı yerler artık yok.
HMV
Müzik mağazalarının en önemlilerinden birisi de HMV’dir. Bu köşenin okuyucuları bilir, geçtiğimiz haftalarda Tower Records’ın hikayesini paylaşmıştım. HMV’de İngiltere’den çıkan önemli bir müzik perakendecisidir. Onun hikayesi biraz daha farklı, pandemiden değil ama değişen perakende alışkanlıklarının sonucu Oxford mağazasını 2019 yılında kapatmak zorunda kaldı. Özellikle “stream” müzik dinleme ve film izleme bu tür perakendecilerin sonunu hazırlayan en önemli nedenlerden biriydi.
Evet devam ediyoruz sıradaki;
Next
Hazır giyimin ünlü perakendecisi, cadde üzerindeki iki mağazasından birini kapatmak zorunda kaldı. İngiltere’nin hali hazırda en büyük hazır giyim perakendecisi olan marka da pandemi koşullarında tasarruf tedbirleri almak zorundaydı.
GAP
Bu markamız da hazır giyimin diğer bir temsilcisi GAP, pandeminin yoğun etkilediği markalardan olan GAP, İngiltere’deki bütün mağazaları ile Oxford mağazasını da kapatmıştı. Şimdilerde Next mağazaları içinde corner olarak bir çeşit dönüş yapıyor.
Topshop
Bir sonraki markada hazır giyimden, artık sadece e ticarette var olsa bir zamanların önemli markalarından biriydi. O da Oxford flaghip mağazasını geçen sene kapattı. Bu sene sonbaharda IKEA yeni konsepti ile bu lokasyonda yeni bir mağaza açacak.
House of Fraser
Bu markada önemli bir department store ama Oxford caddesindeki mağazasını kapatmak zorunda kaldı. 150 yılı aşan bir marka olmasına rağmen yoluna devam etmek için tasarruf tedbirleri almak zorunda.
Cadde de kapanan başka pek çok mağaza var. Bu durum pandeminin getirdiği alışveriş alışkanlıkları ve özellikle turiste hitap eden mağazacılık için son iki senedir çok olağan bir konu haline geldi. Başta bahsettiğim gibi her ülkede olan ve özellikle iş yaşamında büyük sorunlara yol açan bir sonuç olmaya devam ediyor.
Bekleyip göreceğiz, sağlıklı günler …