Türkiye’nin sektörel bazlı gelişimi ve marka algısı konusunda pek çok şey söylenebilir. Dünya gelişimiyle birlikte paralelliğinden her ne kadar söz dahi edilemese de, kökü geçmişe dayanıp en azından varlığını sürdürmeye devam edebilen pekçok marka mevcut ülkemizde.

Elbette birçoğunun bugün dünya sektöründe tüketiliyor ya da biliniyor olmaması dahi köklü marka konusundaki kaygılarımızı oldukça arttırır nitelikte. Özellikle Türkiye gibi anısal değerlere önem veren toplumlarda markanın dünya çapında biliniyor ya da seviliyor olmasından ziyade, küçük ve yerel olması bile çoğu zaman istenebiliyor.

Türkiye’de bugün 1900 yılından önce kurulan ve halen faaliyetlerini sürdüren 18 şirket var. Bugün Türkiye’nin kurulup çalışmaya devam eden en eski şirketi 228 yıllık. Dünyada ise 1000 yılında Fransa’da kurulan Chaten de Goulaine, 1141 yılında İtalya’da kurulan Barone Ricasoli, 1304 yılında Almanya’da kurulan Hotel Pilgrim Haus, bugün de faaliyetlerini sürdüren Avrupa’nın en eski şirketleri olarak geçiyor. Dünyanın en eski şirketi ise 578 yılında kurulup 1400 yıldır faaliyette olan Japon şirketi “Kongo Gumi Co.”

Türkiye’de kurulan şirketlerin sektörleri incelendiğinde, Osmanlı’dan kalma bir kültürle devamı sürdürülüyor olacak ki genellikle gıda ve tekstil üzerine yoğunlaşmış.

İşte hatırlayabildiğiniz ve hatırlayamadığınız kadarıla Türkiye’nin en eski kurulan ve faaliyetini hala devam ettiren ilk 10 şirketi:

Hacı Bekir Lokumları (1777 – Hacı Bekir)

İskender (1860 – Mehmetoğlu İskender Efendi)

Ziraat Bankası (1863 – Mithat Paşa)

Hafız Mustafa (1864 – İsmail Hakkızade)

Vefa Bozacısı (1870 – Hacı Sadık)

Karaköy Güllüoğlu (1871 – Hacı Mehmet Güllü)

Kuru Kahveci Mehmet Efendi (1871 – Mehmet Efendi)

Sabuncakis (1874 – İstiraki Sabuncakis)

Erden Gıda Sanayi (1878 – Mahir ve Kamil Kardeşler)

Komili (1878 – Komili Hasan)

Sürekli kullanıcısı veya tüketicisi olduğumuz markalar hakkında bilmediğimiz birçok gerçek olduğunun hepimiz az çok farkındayızdır.

Günde onlarca markayla iletişime geçiyor, hatta birçoğunun destekçisi veya sürekli kullanıcısı olarak hayatımıza devam ediyoruz. Sevdiğimiz veya hiç kullanmadığımız markaların yanında, sürekliliğini sağladığımız birçok markanın da olumsuz yönelerini görmezden gelmek durumunda kalıyoruz.

İşte o markalardan biri olarak McDonald’s ve dünyada binlerce tüketicisi olmasına rağmen muhtemelen bilmediğimiz veya bilip de görmek istemediğimiz 10 gerçek:

1- Şirket 2012’de, etin istenmeyen kısımları amonyum hidroksitle yıkanarak elde edilen, “pink slime” denilen et dolgusunu kullanmayı bıraktı.

2- McDonald’s ilk açıldığında hamburgerci değil hot dogçuydu. Şirket 1937 yılında 5000$ kredi ile hot dogçu olarak açıldı. Hamburger satmaya ise 1948 yılında başladı.

 3- Şirketin CEO’su Jim Skinner’in 1 yıllık maaşı olan 8.75 Milyon Doları kazanmak için bir McDonald’s işçisinin 1.2 Milyon saat çalışması gerekiyor.

4- ABD vatandaşları yılda 2 Milyon tondan fazla McDonald’s eti tüketiyor. Bu değer 5.5 Milyon adet büyükbaş hayvana denk geliyor.

 5- Şirket her gün dünya çapında 68 Milyon kişiye hizmet etmekte (dünya nüfusunun yaklaşık %1’i) ve saniyede 75 hamburger satmaktadır.

 6- McDonald’s “Drive Thru” denilen araçla sipariş sistemini ABD’de araçlarından inmesi yasak olan askeri personele hizmet için başlattı. Bu sistem Çin’de devreye sokulduğunda, kafası karışan Çinli müşteriler araçlarıyla siparişlerini aldıktan sonra restorana girerek siparişlerini yemeye başladı.

 7- Dünya üzerinde McDonald’s‘ın amblemini tanıyanların sayısı, Hristiyanlık sembolü olan haçı tanıyanlardan daha fazladır. Meşhur amblemi tanıyanların oranı %88 iken, haçı tanıyanların oranı %54’tür.

 8- Guantanamo Üssünde bulunan McDonald’s şubesi Küba’daki ilk ve tek McDonald’s şubesidir. İşbirliği yapan mahkumlara ödül olarak McDonald’s ürünleri verildiği bilinmektedir.

 9- 1960’larda meşhur amblem değiştirilmek istense de dizayn danışmanı Lois Cheskin itiraz etmiştir. Cheskin’in itirazının nedeni, amblemin müşterilerin bilinç altında “büyük kadın göğüsü” algısı yarattığını düşünmesidir.

10- Araştırmalara göre her 8 Amerikalıdan 1’i McDonald’sta çalışmış oluyor.

Birçok alanda, insanların dikkatini herhangi bir yöne çekmek oldukça güçtür. Toplum açısından algı; her geçen gün daha iyi, daha güzel veya daha kaliteli gibi tanımlamaları eskisinden daha bilinçli bir yönelimle gerçekleştirme yolunda ilerliyor.

Hal böyle olunca sektörde her geçen gün içeriğe ve farklılığa erişebilme kavramı, öncesinden daha önemli bir konuma erişti. Gerek marka açısından, gerekse yazılı mecra bazında ‘iyi içerik’ kavramı ön plana çıktı.

İnsanlar artık sabit fikirlere dayalı yazıları okumaktan hoşnut değil. Gereksiz marjinallik de değil aradıkları. İçeriğin kalitesinin, birçok alanda okuyucuyu ya da marka bazında kullanıcıyı sarmak zorunda olduğu bir dönemden geçiyoruz.

Peki ya ‘iyi fikir’ ya da ‘iyi içerik’ her zaman kesin bir dönüş getirir mi?

Bu sorunun cevabı aslında ne ‘evet’ ne de ‘hayır’

Eminim hepimizin geçmişten hatırladığı, an itibariyle sektördeki yerinde yeller esen, dönemin şahane ünlü markaları mevcuttur. Gelişimi bu kadar hızlı fakat olgunluk evresi bu kadar ters yönde etkilenen bir marka için, yukarıdaki soruya hangi cevabı verirdiniz?

Peki iyi içerik ne kadar süre bize dönüş getirir?

Sosyal medyada da işler aslında bu şekilde işliyor. Markanızın, çalışmanızın ya da herhangi bir yazınızın bir anda parlayıp getireceği başarının garantisi nedir? Elbette stratejilerle paralel, fakat belki de iyi içeriği yanlış zamanda sunmuşsunuzdur.

Araştırmalara göre atılan tweetlerin %80’i 30 gün içinde asla tekrardan atılmıyor. Peki ya sizin içeriğinizin de bu yüzdenin bir parçasını oluşturabileceğini hiç düşündünüz mü? Elbette bu oranın bu kadar yüksek olmasındaki en büyük etken, hem tembellikten kaynaklı geriye dönük içerik taraması yapmamamız, hem de Twitter spami görüntüsünden bir hayli ürküyor olmamızdır.

Fakat tüm bu etkenlerin yanında, çoklu paylaşımların ya da aynı içeriği birden fazla kez paylaşıma sunmanın ilk yapılan paylaşım kadar etki getirebileceğini biliyor muydunuz?

Elbette bu konuda dikkat edilmesi gereken noktalara değinmek koşuluyla:

Otomasyon ve Takvimler

Aslında bu işin en büyük engeli rutin iş yükü arasında geriye dönememek. Diğer bir deyişle içerik karmaşası ve aradığını bulamama. Çünkü iyi içeriğin yalnızca kendisi belirlidir, zamanı değil… Ve eğer siz belirleme kısmında hatalı iseniz, zamanı asla yakalayamayacaksınız demektir. Bu nedenle içerik takviminizi oldukça iyi takip ediyor olmalısınız.

Markalarda da durum aynı şekilde gerçekleşir. Bugün Retro marketing kavramı da aslında tam olarak iyi içeriğin ya da iyi ürünün tekrar zamanını değiştirmek koşuluyla gerçekleştirmekten başlar. Birçoğumuzun bildiği eski model ya da unutulmuş ürünlerin, bugüne uyarlanmasından bahsediyorum aslında.

Kısmen Değiştirin

İçeriğinizin tamamı mı işe yaramaz, yoksa bir bölümü mü? Mesela başlığı ilgi çekmemiş olabilir mi, ya da markanız için slogan veya logo. İlk izlenim tüketici veya okuyucuda 7 saniyede gerçekleşiyor. Yani 7 saniyelik bir başarısızlık toplam görüşü yerle bir etmeye yeterli. Ufak bir değişiklik ise, çoğu zaman tüm içeriği kurtarabilir. Hal böyle olunca, bu işin değer yargısını sizler de tahmin edersiniz…

Paylaşım Sıklığına Dikkat!

Hepimiz sosyal medyada art arda paylaşılan, artık hepimizi sıkılma noktasında isyana taşıyan birçok içerikle karşılaşmışızdır. Bu işin en kritik noktası da aslında zaten bu. İyi içerik çıkarmaya çalışırken, bir anda insanlar sizin başka içerik çıkarmadığınız kanısına varabilir. Bu nedenle paylaşım sıklığınız kitlenin nabzını tutarken, aynı oranda kendinizin de nabzını tutmalı.

Bir reklam arasında dört kez üst üste ya da kısa bir arayla tekrar verilen reklamlara olan sevginiz nedir? İşte bu noktada bir süre sonra, tüketici için ne içerik kalıyor ne de yaratıcılık . Bu da hem markalar, hem de içerik için en büyük tehditlerin başını çekiyor.

Gerek kendi ürettiklerimiz adına, gerekse var olan veya yaratılabilecekler açısından; ‘iyi’ olanı görmenin çok da kolay olmadığının hepimiz bilincindeyiz. Bu açıdan herhalde herkes gibi benim de temennim, bu gibi tavsiyeler veya çalışmalar ışığında, ‘iyi’ olanı bulmanın biraz daha ‘kolay’ olduğu dönemler yaşamak olabilir.