Kearney Tüketici Enstitüsü (KCI) tarafından İtalya, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri’nde yakın zamanda yürütülen bir ankete göre, moda ürünlerinin satın alınması ve elden çıkarılmasında döngüsellik ve sürdürülebilirliğe ilişkin tüketici eğitiminde açık bir eksiklik var.

Bulgular, yanıt verenlerin neredeyse yarısının, işlenmemiş malzemelerin geri dönüştürülmüş/ileri dönüştürülmüş alternatiflere göre daha üstün veya daha düşük olduğundan emin olmadıklarını gösteriyor. Katılımcıların %30 ila %40’ı ya kıyafetleri geri dönüşüm/ileri dönüşüm için iade etme seçeneğinin farkında değil ya da sürece aşina değil. Sonuç olarak, tüketicilerin büyük çoğunluğunun kıyafetlerini bağışlamayı veya arkadaşları ve aileleriyle paylaşmayı tercih etmesi şaşırtıcı değil olarak değerlendiriliyor. Bu, en iyi senaryoda giysilerin yeniden kullanılmasıyla sonuçlansa da, çoğu zaman giysiler bir sonraki bağış döngüsüne kadar saklanır. Daha da gelişme potansiyeline sahip olan ikinci el piyasası bile tam potansiyelinin altında kalmaktadır.

Kearney’nin üçüncü yıllık “Döngüsel Moda Endeksi” CFI 2023 raporu, iklim hedefleri konusunda değerlendirilen 200 marka arasında endişe verici bir aciliyet eksikliğini de aynı şekilde ortaya koyuyor. Acil eylem ihtiyacına rağmen, giyim üreticileri, alternatif kullanımlar bulmak yerine satılmamış envanteri elden çıkarmanın bir yolu olarak yakmaya başvururken, pazarı daha fazla ürünle doldurmaya öncelik vermeye devam ediyor.

Rapor, üreticilerin büyük ölçüde işlenmemiş malzemelere güvendiklerini ve tüketicileri kullanılmış giysileri atmanın sorumlu yolları konusunda eğitmekte başarısız olduklarını vurguluyor. Ayrıca, giysi teslim etme ve toplama altyapısının gelişmemiş olduğunu belirtmektedir. Kullanılmış giysileri ayırma işlemi, moda ürünlerini yeniden kullanılabilir alt bileşenlere ayıracak tasarımın olmaması nedeniyle karmaşık ve maliyetli kabul ediliyor.

Kearney, tüketicilerin sınırlı bağış, geri dönüşüm ve onarım seçenekleri araştırmalarından da sorumlu olduklarını iddia ediyor. Kearney’nin ortaklarından ve raporun ortak yazarlarından Brian Ehrig’e göre, yeniden satış piyasasının popülaritesi, esasen kâr potansiyeliyle biliniyor.

Döngüsellik eksikliği

Kearney ayrıca, döngüselliğin önemini tüketicilere iletme konusundaki yetersiz çabalarını da vurguladı; bu, raporun bulgularıyla daha da güçlenen bir endişe.

İkincil pazar açısından, kiralama hizmetlerinin geliştirilmesinde gözle görülür bir ilerleme eksikliği var ve Kearney, uygulamada yer alan karmaşıklıklar göz önüne alındığında bunun anlaşılabilir olduğunu söylüyor. Giysilerin ömrünü uzatmada ve malzemelerin geri dönüşüm ve ileri dönüşüm için erişilebilir olmasını sağlamada hayati bir rol oynadığından, yıpranmış giysiler için uygun bırakma seçeneklerinin sınırlı mevcudiyetini gözlemlemek endişe vericidir. Ayrıca, ikinci el ürün çeşitleri, potansiyel olarak bu özel sektördeki uzman oyuncuların katılımı nedeniyle kısıtlı olmaya devam ediyor.

Yine de Kearney, birkaç markayı sürdürülebilirliğe bağlılık gösteren dikkate değer istisnalar olarak tanımlıyor. Sorumlu uygulamalarıyla tanınan ilk 10 markanın listesi 2022’ye benziyor ve Patagonia, Levi’s, The North Face, OVS, Gucci, Madewell, Coach, Esprit, Lululemon Athletica ve Lindex’i içeriyor. Madewell, perakende mağazalarında kullanılmış kot pantolonları kabul etmesi ve “Madewell Forever” programı aracılığıyla kullanılmış veya ileri dönüştürülmüş giysiler sunması nedeniyle takdir edilmektedir. Coach, geri dönüştürülmüş veya geri dönüştürülebilir malzemelerden yapılan ürünlerin satışına odaklanan “Coachtopia” alt markasıyla övgü topluyor.

Kearney, en kötü performans gösterenlerin listesini ise yayınlamadı.

Kearney’nin gözlemlerine göre, şirketlerin çoğu, iyi tanımlanmış ve ölçülebilir çevresel hedefler oluşturmakta veya açıklamakta başarısız oluyor, bu da döngüsellik gibi endüstri çapında çevresel çerçevelerin oluşturulmasını engelliyor.

Ancak, yakında yapılacak düzenlemeler sonucunda hızlı bir dönüşüm beklenmektedir. Bu tür bir örnek, sürdürülebilirlik raporlama standartlarını finansal raporlama ile uyumlu hale getirmeyi amaçlayan yakın zamanda yürürlüğe giren Avrupa Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi‘ni kapsıyor. (CRSD).

CRSD kapsamında, sürdürülebilirlik raporlaması, yıllık raporlamanın ayrılmaz bir parçası olacak ve üçüncü taraf denetiminden geçecektir. Başlangıçta halka açık şirketler için geçerli olan CRSD, 2028 yılına kadar satış ve işgücü boyutu açısından belirli kriterleri karşılayan Avrupa Birliği’nde faaliyet gösteren tüm şirketlere iş ortamında hesap verebilirlik ve şeffaflık erişimini kademeli olarak genişletecektir.